VOV4.Êđê - Leh du\m hdra\ brua\ bi mlih dliê tu\l ba pla ana ksu ti ]ar Gialai kruh rai. Knu\k kna tu\ ư kơ du\m anôk brua\ duh mkra bi mlih la\n anei kơ du\m hdra\ k`a\m brua\ lo\ hma – dliê kmrơ\ng mka\n êngao kơ pla ana ksu. Klei mgrơ\ng ho\ng ana\n jing anôk brua\ duh mkra pla bi hrô dliê amâodah tla pra\k lo\ pla dliê bi hrô. Hdra\ êlan anei dưi dla\ng jing đru ruh mtlaih klei dleh dlan kơ anôk brua\ duh mkra, rơ\ng hnơ\ng luôm dliê. Kha\ sna\n, brua\ pla dliê bi hrô ti du\m hdra\ brua\ anei mơ\ng Gialai dleh hluê nga\, kyua lu anôk brua\ duh mkra a\t duah mnê] ]ia\ng bi kdung brua\ ]ua\n anei kơ pô.

Leh mâo tu\ ma\ hdră êlan mơ\ng knu\k kna, Knơ\ng brua\ duh mkra mnia mblei ho\ng ala ta] êngao Quang Đức, pia klah ]u\n jing knơ\ng brua\ Quang Đức, ba mdah leh hdră pô ]ia\ng bi mlih mơ\ng 2.100ha ksu amâo mâo klei tu\ jing ba pla kbâo lehana\n hbei [lang. Nguyễn Văn Toàn, khua adu\ brua\ kia\ kriê klei mnơ\ng ngă brua\ mơ\ng anôk brua\ la], anei jing dua mta ana [ia\ hruê, đru kơ knơ\ng brua\ lo\ mdar prăk bi pral, ho\ng ênoh bi liê [ia\ mơh. Klei anei jing knơ\ng brua\ Quang Đức srăng lo\ w^t pla dliê hrô kơ ana\n, amâodah ba jao prăk knar ho\ng ana\n jing 140 êklai prăk. Anei jing sa ênoh prăk pro\ng, lehana\n s^t nik amâo srăng dưi ngă ôh tơdah kno\ng ]ang guôn mơ\ng kbâo lehana\n hbei [lang ara\ anei. }ia\ng kơ knơ\ng brua\ Quang Đức bi mlih tu\ jing, tui si Toàn, knơ\ng brua\ srăng duah hdră bi kdung ka lo\ thâo hruê k]ah ôh ho\ng brua\ pla dliê, amâodah ba jao brua\ pla dliê hrô:“Anôk duh mkra srăng bi mlih ba pla kbâo lehana\n hbei [lang. Kyuadah anôk duh mkra hlăk tuôm ho\ng klei dleh dlan, snăn ngă leh hra\ mơar akâo lo\ bi kdung hruê ba jao prăk pla dliê. Pô kno\ng akâo lo\ bi kdung đui] yơh, [ia\dah amâo mâo jho\ng akâo ôh bi kdung hlăm du\m hruê mlan. Brua\ lăn dliê điêt êjai, lăn pal mjing lo\ dơ\ng đ^, jing brua\ mơ\ng knơ\ng brua\, mơ\ng ]ar hmei kno\ng mđing kơ brua\ hmei đui]”.

Mơ\ng thu\n 2008 truh thu\n 2011, knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Gialai jao leh êbeh 32 êbâo ha dliê tu\l kơ 16 phung duh mkra hlăm alu\ wa\l ngă 44 hdra\ brua\ pla ksu. Leh jih jang brua\ kruh, phung duh mkra akâo bi mlih êbeh 12 êbâo ha hlăm ênoh jih jang êbeh 25 êbâo ha ksu amâo mâo jing, mlih pla mnơ\ng mkăn. Êngao kơ du\m ênha\ mâo ana ksu, snăn đơ ênha\ akâo bi mlih jing giăm du\m pluh ha dliê amâo lo\ dôk sa [e\ kyâo ôh, kla\ klê] snăn du\m pluh thu\n ho\ng anei. {ia\dah lu phung duh mkra amâo mâo bơ\k bâo điêt đuôt kơ hdră lo\ bi hlua\ mrâo dliê. Plê] đue#, hngah kơ brua\ lo\ w^t pla dliê, ana\n yơh jing du\m brua\ phung duh mkra ngă leh hlăm lu thu\n êgao, lehana\n hlăk lo\ duah lu êlan mdrơ\ng ho\ng klei knu\k kna g^t gai k`ăm mđ^ hnơ\ng dliê luôm. Trương Phước Anh, Khua kia\ kriê knơ\ng brua\ lo\ hma ]ar Gialai la]:“Leh knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar hưn mthâo, phung duh mkra ngă leh hdră êlan bi mlih. Hlăm wưng anei, hmei bi klin mâo 7 phung duh mkra: Hoàng Anh Gialai, Quang Đức, lehana\n du\m knơ\ng brua\ mơ\ng l^ng kahan. {ia\dah kno\ng Hoàng Anh Gialai đui] la] kơ brua\ pla dliê. Du\m knơ\ng brua\ mkăn amâo mâo hmư\ bơ\k bâo ôh kơ brua\ lo\ w^t pla dliê”.

}ia\ng kơ jih jang hdră brua\ bi mlih lăn dliê pla ksu, phung duh mkra [ua\n sơăi yơh srăng mghaih msir brua\ knua\ ma\ kơ mnuih [uôn sang hlăm alu\ wa\l, mko\ mkra brua\ nah gu\. {ia\dah, ho\ng ai dưi duh bi liê êdu awa\t, phung duh mkra amâo mâo dưi bi s^t ôh klei di`u [ua\n. Lu phung duh mkra êm^ng amâo mâo ]ia\ng tla ôh kơ ]ar giăm du\m êklai prăk mơ\ng brua\ ]h^ kyâo.

Mơ\ng lu klei s^t hlăm brua\ ngă amâo mâo djo\ ana\n leh mlih lăn dliê ]ia\ng pla ksu, Huỳnh Thành, k’ia\ng khua êpul bi ala Quốc hội ]ar Gialai la], brei mâo klei răng jih ai tiê hlăm brua\ brei phung duh mkra lo\ bi mlih hdră êlan ma\ brua\. }ia\ng bi hro\ klei soh ]huai, êlâo h^n kno\ng tu\ ư kơ phung duh mkra bi mlih du\m ênha\ điêt, ti du\m anôk giăm knơ\ng mbông êa. Mb^t ho\ng ana\n, brei ngă tal êlâo jing lo\ w^t pla dliê:“Du\m brei bi mlih lăn pla mjing, lăn dliê srăng hro\ h^n. Lu ênha đang ksu amâo mâo klei tu\ dưn, tui si kâo năng lo\ w^t pla dliê. Tơdah amâo mâo pla dliê snăn lui dliê lo\ bluh đ^ ksơr hjăn. Bi tơdah brei bi mlih, snăn kno\ng bi mlih ma\ điêt đui]. Dlăng he\ bi nik, ruh mgiah djăp klei dleh dlan kơ phung duh mkra, [ia\dah đăm ôh kyua klei tu\ dưn ti ana\p mta ngă bi rai jih dliê kmrơ\ng. Kyuadah kmrơ\ng dliê jing ngăn yuôm bhăn snăk, mâo prăk amâo mâo dưi blei ôh”.

Brei klei dưi kơ phung duh mkra bi mlih lăn ksu amâo mâo jing mơ\ng lăn dliê tu\l ti Gialai, jing hdră êlan k`ăm đru ruh mgaih klei dleh dlan kơ phung duh mkra, lehana\n k`ăm rơ\ng lo\ w^t kơ brua\ bi hlua\ mrâo dliê. {ia\dah, ho\ng klei m^n “Klei tu\ dưn ti ana\p mta jing brua\ phung duh mkra dôk duah, bi dliê jing brua\ ]ar dê”, snăn amâo mâo thâo ôh hb^l ]ar Gialai srăng mâo hdră djo\ pioh đru kơ phung duh mkra tlaih mơ\ng klei kdluh hlăm trăp b^ng bu\ng kyua pla mjing ti lăn amâo mâo djo\ guôp ho\ng ana ksu ôh./.