VOV4.Êđê - Dưi mko\ mjing mơ\ng thu\n 1947, ho\ng brua\ klam mpra\p kdơ\ng mblah ra\ng mgang alu\ wa\l la\n dap kngư, ga\n hgao 2/3 h[uê ênuk mko\ mjing lehana\n đ^ kyar, Trung đoàn bộ binh 584 hla\m Knơ\ng g^t gai l^ng kahan ]ar Daklak nga\ leh nanao brua\ klam mâo Đảng k]ah jao. Mb^t ana\n, phung knua\ druh, l^ng kahan mơ\ng êpul êya hluê nga\ ja\k hdra\ ]ung ba mnuih [uôn sang mguôp ho\ng brua\ msir klei ư\ êpa, bi hro\ klei [un knap, hyua\ kja\p klei bi hgu\m mguôp l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang. Mơ\ng ana\n, hluê nga\ tu\ jing Asa\p mta\ mta\n mơ\ng Khua g^t gai Hồ Chí Minh “Brua\ brua\ ]ung ba mnuih [uôn sang sna\n dja\p brua\ nga\ sra\ng tu\ jing”.

Go\ sang aduôn Phan Thị Hoa, ti alu\ 2, sa\ Hoà Xuân, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt hlăm lu thu\n êgao jing go\ sang [un hlăm alu\. ~u brei thâo, ung mo# `u dôk nanao hlăm klei rua\ duam jih thu\n êngu\n mlan, hlăm sang lu anak, amâo mâo lăn pla mjing, go\ sang kno\ng hd^p jưh knang kơ dua ]ô anak pro\ng hiu ngă brua\ mưn.

Thu\n 2014, mâo phung l^ng kahan mơ\ng tiểu đoàn 303-Trung đoàn 584, dôk hlăm knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan ]ar Daklak mđup brei dua drei êmô ana mđai; êpul êya brua\ hlăm knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ Hoà Xuân mđup brei 2 êklăk prăk blei tôl, kmeh kyâo ba w^t mkra war êmô.

Mb^t ho\ng ana\n, phung l^ng kahan mơ\ng tiểu đoàn 303 lo\ mguôp ho\ng knua\ druh brua\ mdrao mgu\n mnơ\ng rông alu\ wa\l nao ]ua\ lehana\n đru tlo\ mgang, đru hlăm brua\ pla rơ\k, truh ara\ anei êmô đ^ pro\ng mđai leh jăk. Mơ\ng prăk ]h^ êđai êmô go\ sang mâo do\ yua. Aduôn Hoa yăl dliê:

“Dua ung mo# hmei djiu djuăm duam rua\ nanao jih thu\n mlan, bi kâo mâo klei truh amâo mâo ar ma\ brua\ knua\ ôh, kno\ng w^r w^r hlăm pưk sang đui]. Mâo l^ng kahan lehana\n du\m êpul êya hlăm sa\ đru leh êmô, lehana\n mkra brei war, sa thu\n êmô mđai mâo dua drei. Mơ\ng prăk ]h^ êđai êmô, mâo ]h^ sa drei truh 30 êklăk prăk. Mơ\ng prăk anei kâo kah sa kdrê] pioh mdrao mgu\n, sa kdrê] pioh bi liê aguah tlam. Ara\ anei klei hd^p go\ sang hmei mdul h^n leh”.

Hdơr klei awa mta\ jing: “Đru ]ung ba jăk mnuih [uôn sang, snăn djăp mta brua\ ngă srăng tu\ jing”, du\m thu\n êgao, phung l^ng kahan Trung đoàn 584 hlăm knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan ]ar Daklak păn kjăp djăp asa\p mtru\n, hdră mtru\n, hluê ngă klei ktrâo ata\t brua\ bi ktưn ‘mbrua\ klei đru ]ung ba mnuih’ mơ\ng Đảng lehana\n knu\k kna.

Đại uý Phạm Ngọc Sơn, knua\ druh l^ng kahan tiểu đoàn 303, Trung đoàn 584, yăl dliê: Mb^t ho\ng brua\ hâo hưn, mtô mblang, mtru\t jih jang mnuih [uôn sang hluê gưt jăk hdră êlan mơ\ng Đảng, hdră bhia\n knu\k kna, snăn êpul êya jih ai tiê đru hlăm brua\ hd^p mda hlăm yang [uôn ho\ng klei đru kơ brua\ duh [ơ\ng mâo klei tu\ jing. Brua\ mđup brei êmô ana mđai đru leh kơ du\m go\ êsei [un mse\ si go\ sang aduôn Hoa jing sa hlăm hdră mâo êpul êya l^ng kahan dôk ngă:“Bi kla\ brua\ ]ua\n đru ]ung ba mnuih [uôn sang, ana\n jing brua\ kđi ]ar yuôm bhăn, hmei bi mguôp nanao ho\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ Hoà Xuân đru hruê ai ma\ brua\, mkra êlan betong hla\m [uôn sang, pla mnga dua nah êlan bi msiam wa\l hd^p mda, ruah du\m go\ sang knu\k kna dlăng ba, go\ sang [un, go\ sang mnuih djuê [ia\, pioh đru êmô ana mđai k`ăm mjut mjing mđ^ kyar klei hd^p mda. Êngao ana\n, snăn êpul êya l^ng kahan lo\ đru du\m êbâo hruê ai ma\ brua\ nao hrui êmiêt boh mnga mnơ\ng pla mjing… Mơ\ng ana\n mjing leh klei đăo knang hlăm mnuih [uôn sang, klei khăp l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang lo\ hyua\ kjăp h^n, klei êđăp ênang brua\ kđi ]ar yang [uôn dưi h’^t kjăp”.

Nguyễn Đức Thuận, khua sa\ Hoà Xuân, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt brei thâo, hlăm du\m thu\n êgao, trung đoàn 584, hlăm knư\ng kia\ kriê brua\ kahan ]ar Daklak mâo nga\ leh jăk brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang, êjai bi mguôp ho\ng alu\ wa\l ngă jăk klei hâo hưn, mtô bi lar klei bhiăn knu\k kna, ngă tu\ jing djăp hdră răng mgang klei êđăp ênang brua\ kđi ]ar, lehana\n klei êđăp ênang yang [uôn hlăm alu\ wa\l. Êngao ana\n êpul êya l^ng kahan ăt nga\ jăk brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang mguôp ho\ng brua\ đru kơ klei hd^p mda ala [uôn ti alu\ wa\l, mơ\ng ana\n đru leh jăk kơ sa\ truh anôk k]ah mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo:“Hlăm wưng kơ ana\p, brua\ sang ]ư\ êa hmei ăt ]ang hmăng Trung đoàn 584 lo\ dơ\ng đru kơ mnuih [uôn sang hlăm sa\ du\m gru bi hmô duh [ơ\ng, ngă brua\ tu\ jing grăp thu\n bi hro\ sa go\ sang [un. Lo\ dơ\ng đru hruê ai ngă brua\ ]ia\ng mjing wa\l [uôn sang doh siam mtah mda. Mơ\ng ana\n đru kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ hmei dưi păn kjăp nanao djăp ênoh ]ua\n kr^ng [uôn sang mrâo”.

Trung đoàn 584, hlăm knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan Daklak ara\ anei mâo 3 tiểu đoàn, jing: Tiểu đoàn 303; 401; lehana\n 83 dôk ti du\m sa\ Hoà Xuân, Hoà Thắng, [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, lehana\n sa\ Êa Kiêt kdriêk }ư\ Mgar. Mb^t ho\ng klei mjua\t bi hriăm, mprăp ai tiê kơ klei bi blah, jih jang phung l^ng kahan hlăm Trung đoàn mâo nanao klei bi mguôp kjăp ho\ng mnuih [uôn sang. Ngă jăk brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang, hlăm brua\ đru mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, ngă tu\ jing du\m brua\ bi gmô duah [ơ\ng bi hro\ klei [un knap, nao ]ua\ du\m go\ sang knu\k kna dlăng ba, mko\ mjing brua\ kđi ]ar nah gu\, mơ\ng ana\n bi kjăp brua\ jih jang mnuih [uôn đru bi răng mgang klei êđăp ênang.

Mse\ si, mơ\ng thu\n 2015 truh kơ ara\ anei, êpul êya l^ng kahan mâo đru leh êbeh 7 êbâo hruê ai mkra êlan klông hlăm kr^ng [uôn sang, mkra w^t truh 100km mnuôr mbông êa hlăm lo\, jah waih bi mdoh êbeh 30km êlan hlăm [uôn, đru truh 30 hlâo drei êmô mjeh ho\ng ênoh êbeh 720 êklăk prăk; mkra w^t giăm 200 boh sang, mđup brei du\m êtuh hnư mnơ\ng hlăm du\m wưng têt hat kơ du\m go\ sang knu\k kna dlăng ba, go\ sang [un ho\ng ênoh êbeh 1 êklai prăk; mko\ mjing mka\ dlăng, mbha êa drao amâo mâo ma\ prăk ôh kơ êbeh 5 êbâo ]ô mnuih [uôn sang… Đại uý Trần Văn Toàn, khua brua\ kđi ]ar Trung đoàn 584 knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan ]ar Daklak, brei thâo brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang mơ\ng êpul êya hlăm wưng kơ ana\p:“Trung đoàn lo\ dơ\ng ngă djăp brua\ hiu ]ua\ mđ^ ai phung knu\k kna dlăng ba hlăm du\m hruê têt hat, mđup brei êmô mjeh, mjeh mnơ\ng pla, mnơ\ng rông kơ du\m go\ sang [un. Lehana\n lo\ dơ\ng mtru\t mjhar phung knua\ druh l^ng kahan đru hruê ai mkra êlan klông kr^ng [uôn sang, bi mdoh wa\l hd^p mda… Mđ^ h^n brua\ mbha êa drao, mka\ dlăng mdrao mgu\n kơ mnuih [un hlăm wưng kơ ana\p”.

Du\m boh tu\ dưn leh mâo, Trung đoàn 584 jing leh gru mnga] hlăm brua\ “đru ]ung ba mnuih [uôn sang ho\ng klei mbrua\” mơ\ng Knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan ]ar Daklak. Hlăm lu thu\m mtam, Trung đoàn mâo tu\ yap djăp ênoh ]ua\n “Êpul êya đru ]ung ba jăk mnuih [uôn sang”, mâo Đảng, lehana\n knu\k kna mđup brei lu klei pah mni yuôm bhăn. Klei tu\ dưn mơ\ng brua\ “đru ]ung ba mnuih [uôn sang ho\ng klei mbrua\” mơ\ng Trung đoàn 584 hlăm knơ\ng kia\ kriê brua\ l^ng kahan ]ar Daklak dưi lo\ ktur êdah h^n rup l^ng kahan Awa Hô, hyua\ kjăp klei bi mguôp l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang, mse\ si kan ho\ng êa, hlăm boh klei mrâo mrang./.