VOV4.Êđê - Ai êwa tru\n kơ brua\ ako\ thu\n mrâo hlăk hlê mjh^t m’ua\t hlăm djăp ]ar kwar kluôm ala. Ti anôk ru\ mkra phu\n pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n Lăn Dap Kngư ti sa\ Dliê Yang, kdriêk Êa H’Leo, ]ar Daklak, du\m êtuh ]ô mnuih dôk ngă brua\ mb^t ho\ng phung kỹ sư dôk bi tio\ êran ho\ng hruê mmông, hnê] ho\ng adiê mđao, ]ia\ng bi leh djăp mta brua\ pioh bi êran pui mhlai ho\ng pui kmla\ ala ]ar djo\ ho\ng hdră k]ah.

5h30’ tlam, [ia\dah giăm 70 ]ô mnuih ngă brua\ mb^t ho\ng du\m pluh ]ô kỹ sư dôk ru\ mkra phu\n pui bi êran ho\ng ai ang^n Lăn Dap Kngư ti alu\ mrô 4, sa\ Dliê Yang, kdriêk Êa H’Leo, ]ar Daklak ho\ng klei mjh^t m’ua\t klei [a\ng gơ\ng, pioh mdơ\ng kmeh, mko\ dhia\r, tuôrbil bi êran pui, mko\ klei pui… Tui si Nguyễn Hữu Dũng, khua kia\ kriê Hdră brua\ pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n Lăn Dap Kngư, jih jang du\m tuôrbil pui kmla\ ho\ng ai ang^n mâo mko\ mkra ti du\m anôk kngư, snăn brua\ du\ ba môtơr, masin jih jang kdrăp yua kơ anôk ana\n bo\ ho\ng klei dleh dlan, boh nik ho\ng yan adiê ti Lăn Dap Kngư mâo 6 mlan yan hjan, ênưih ngă hmăi amâo mâo jăk ho\ng klei ma\ brua\.

Dũng brei thâo, hnê] ho\ng adiê h’uh mđao, lehana\n êngăn ang^n, wa\t leh jih hruê tết, du\m êpul ngă brua\ mơ\ng êpul êya bi kuh ku\m ênu\m bi tru\n kơ brua\ ]ia\ng bi krăm dơ\ng mtam:

“}ia\ng dưi bi leh brua\ k]ah jao, snăn phung ngă brua\ hmei mâo leh hdră ngă brua\ mse\ si: Du\ ba bi ênu\m kdrăp ngă brua\, mđ^ mmông ngă brua\, tio\ hriê lu mnuih ngă brua\ bi pral ]ia\ng djăp mâo lông bi êran, lehana\n ba jao kơ pô duh bi liê djo\ ho\ng wưng k]ah. Snăn truh kơ ara\ anei, hmei mâo ngă leh truh 70% kdrê] brua\, hmei lo\ dơ\ng ktuh êyuh ngă brua\ bi pral ]ia\ng truh kơ mlan 6/2019 anei srăng ba jao hdră brua\ anei dưi bi hlai pui kmla\ hrăm mb^t ho\ng pui kmla\ ala ]ar”.

Hdră brua\ pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n ti kdriêk Êa H’Leo, ]ar Daklak jing anôk mko\ mkra phu\n pui bi êran ho\ng ai ang^n tal êlâo ti Lăn Dap Kngư, mơ\ng knơ\ng brua\ pui kmla\ ho\ng ai ang^n HBRE jing pô duh bi liê, mbha ngă hlăm 3 gưl, mơ\ng thu\n 2017 – 2022, ho\ng ai dưi bi êran jih jang truh 436 Mw, ho\ng ênoh prăk bi liê jih jang truh 13 êbâo êklai prăk. Truh ti wưng anei, wưng tal êlâo mơ\ng hdră brua\ hlăk dôk ngă êgao kơ hdră k]ah, lehana\n hlăk hlê bi leh truh 70% kdrê] brua\ mâo ngă leh du\m mta mse\ si: Sang ngă brua\, anôk mtru\n pui kmla\ 110Kv, 3 boh tuôrbil, 12 [e\ gơ\ng dhia\r, lehana\n êlan klei pui kmla\ mko\ 22Kv, lehana\n 110 Kv.

Nguyễn Hoàng Hiệp, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ HBRE brei thâo, hdră brua\ anei mâo ba yua djăp mta kdrăp  ênuk mrâo, lehana\n hing ang h^n dlông ro\ng lăn. Jih jang masin mâo blei mơ\ng ala ta] êngao mse\ si mơ\ng du\m ala ]ar Châu Âu, Mi, lehana\n Nhậtbản… snăn brua\ du ba lu] lu hruê mlan. {ia\dah truh ti wưng anei, jih jang masin, kdrăp mkra mjing mâo leh djăp ênu\m, lehana\n hlăk hlê dôk mko\ mkra:

“Hnơ\ng ai dưi bi êran mơ\ng hdră brua\ anei jing 28,8 Mw lehana\n tui si hdră k`ăm snăn hlăm mlan 3/2019 hmei srăng lông bi êran 5 êpul môtơr mkăp pui kmla\; truh kơ mlan 6/2019 snăn bi êran 12 êpul môtơr pui, srăng bi hlai mb^t ho\ng pui kmla\ lăn ]ar. Bi ho\ng wưng tal dua, lehana\n wưng tal 3 snăn hmei srăng lo\ dơ\ng ngă hra\ mơar thiăm mbo\ hdră ]ua\l mka\ ba mdah kơ knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar, lehana\n srăng mko\ mkra truh kơ thu\n 2022 dưi bi leh jih jang hdră brua\”.

]ar Daklak, lehana\n du\m ]ar mkăn hlăm Lăn Dap Kngư jing anôk găl guôp pioh mđ^ kyar hdră brua\ bi êran pui kmla\ ho\ng ai ang^n, kyuadah mâo ai ang^n dưi mka\ mơ\ng 7 – 7,5m/secon. Ho\ng ai ang^n anei dưi mko\ mkra phu\n pui bi êran ho\ng ai ang^n jih hnơ\ng mtam, lehana\n srăng mâo djăp pui kmla\ yua.

Tui si Nguyễn Hải Ninh k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar Daklak, kluôm ]ar ara\ anei mâo 5 hdră brua\ bi êran pui kmla\ mâo bi kla\ leh, lehana\n 9 hdră brua\ hlăk dôk ksiêm mkla\ ho\ng ai srăng dưi bi êran truh 1.800Mw, ho\ng ênoh prăk duh bi liê jih jang giăm 70 êbâo êklai prăk. Nguyễn Hải Ninh lo\ brei thâo, pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n jing sa hlăm du\m hdră năng mđ^ kyar pui kmla\ doh ti Việt Nam. Bi ti Daklak, jing anôk mâo klei găl tal êlâo iêu duh bi liê hla\m brua\ anei:

“Hmei hla\k dôk mâo 4 hdră brua\ mkăn t^ng srăng ma\ brua\ hălm thu\n anei mơh, ho\ng ai dưi bi êran 400Mw, lehana\n hmei lo\ mâo truh 9 phung duh mkra hlăk dôk ksiêm duah anôk bi êran ho\ng hnơ\ng jih jang truh 1.300 Mw. Ho\ng jih jang brua\ bi êran pui kmla\ ho\ng ai ang^n hmei mâo hdră êlan ngă tal êlâo, lehana\n mjing djăp klei găl ]ia\ng pral mâo duh bi liê”.

Yan mnga Kỷ Hợi 2019 truh leh ho\ng djăp ]ar kwar hla\m kluôm ala. Du\m hruê tal êlâo hlăm ako\ thu\n mrâo, hla\m klei mơak, klei hur har bi ktưn ngă brua\ mơ\ng jih jang mnuih dôk ngă brua\ hlăm phu\n pui kmla\ bi êran ho\ng ai ang^n Lăn Dap Kngư, Daklak, lehana\n du\m ]ar hlăm Lăn Dap Kngư lo\ dơ\ng mâo klei ]ang hmăng mrâo kơ brua\ tuh tia mkra mjing brua\ pui kmla\ doh bi êran ho\ng ai ang^n, mrâo mda mdo\k [ia\dah mâo lu klei găl anei.

                           Y-Khem pô ]ih hlo\ng răk