Cing yau mờ niam chài tamya sơng gơr cau Jarai dê
Chủ nhật, 06:00, 05/07/2026 Cau mblàng: K’Duẩn/ VOV Tây Nguyên Cau mblàng: K’Duẩn/ VOV Tây Nguyên
VOV.K’Ho – cau Jarai tàm tiah đah jum mat tơngai lik càr Gia Lai gam prap gàr uă bơta kuơ niam chài krơi is ờ huan geh uă tiah gam bè ờs. Hơ̆ là ală bòr cing yau cèng bơta rơndap tap sèng mờ sap ntas krơi is, geh prap gàr bơh uă rài. Bal mờ hơ̆ là niam chài tamya sơng gơr krơi is, bơrlŭ bal mờ dap cing mờ ală cơnđùa jơng tamya xoang rơlĕ rơlùn lơh gơs huềng sồp bơh dơ̆ lơh chờ niam chài cau Jarai dê.

Tàm hìu rơng bơh yau, sap cing mpong ntas rơlĕ rơlùn. Tơl sap ntas ndrờm geh ală cau chài iat, tam gơl nền nòn nàng gàr wil tơl bơta niam mùl geh bơh tơl pang cing dê. Tàm bòr cing hơ̆, geh dùl bòr cing yau mờ hìu bơnhă ồng Siu Chơt (mat mờng hòi là ồng Rốp dê) ơm tàm ƀòn Suối Cầm, sàh Cư Đrang, càr Gia Lai neh sền gàr bơh uă rài bè dùl phan kuơ kas màng. Ồng Siu Chơt yal, tơl pang cing geh bơta dờng dềt, sap ntas mờ mat sơnđan krơi is, tŭ gơ bơrlŭ bal den lơh gơs dùl mpồl bơnĕ bơnài, tơrgùm wơl bơta niam chài cròng cing bal mờ bơta git wă niam chài bơh yau geh prap gàr wơl bơh git nđờ rài:

“Do là cing M’nâm, cing do sùm geh drơng tàm ală bơhiàn lơh yàng cèng bơta chờ hờp chờ hờn, sa chờ hờp, bơdìh hơ̆ tai, tàm do gam geh cing guh, cing tơ, cing geh mum mờ cing ring”.

Jat jơnau yal bơh ồng Siu Chơt dê, bòr cing neh geh ồng mò, mè bèp mblàng wơl bơh uă rài lài. Tàm ală nam tam lơh, sap cing neh geh tŭ mpong ntas nàng hòi jà klau pơnu lòt ling, tus bal tam lơh sền gàr ƀòn lơgar tờm. Tus tŭ do, sap ntas hơ̆ kung gam mpong ntas sùm tàm dơ̆ lơh yàng khồm tồr oh dềt in, dơ̆ lơh yàng gờm chờ kis jŏ, ală bơhiàn lơh yàng bơh hìu bơnhă dê, dơ̆ lơh chờ mpồl bơtiàn dê halà ală bơhiàn tơngac cau neh sang rài, pơgồp bơnah tàm bơrkuăt bal mpồl bơtiàn mờ sền gàr bơta niam chài cau Jarai:

“Rài yau, lài mờ tŭ lòt tam lơh mờ bol sò tơm, cau sùm dròng cing nàng tơngac cau lòt gùng. Tŭ sa rơpu bol hi kung dròng cing do sơl. Tơl bơta cing geh ngui tàm bơta chờ hờp, tơngac cau sang rài kung krơi is sơl. Cing arap krơi, cing do kung krơi. Cau Jarai bol hi neh sền gàr cing mồng tus tŭ do tàm ală dơ̆ lơh yàng, lơh chờ, ies tơp ƀồc ndrờm geh ngui cing mồng lơm”.

Tơn ƀư bòr cing bè phan kuơ kas màng mblàng wơl bơh ală rài hìu bơnhă dê, ồng Siu Chơt đơs jơnau pơnđik Jarai kờñ ai tơnggŏ bơta kah kơlôi bè dùl tŭ tơngai gơ rờm să jan tàm ală mang lơh chờ. Ồng pơn yờ să tài bòr cing yau neh geh sền gàr bơh ală rài, ờ mìng geh kuơ bè phan bơna mờ gam là phan lời wơl niam chài kung gam niam ngan tàm rài kis tŭ do.

Sap sơng gơr geh jañ bè yal tơnggit sơn đờm lơh ală dơ̆ lơh chờ cau Jarai dê. Sap sơng gơr ờ mìng gàr sap ai bòr cing in mờ gam pơgồp bơnah lơh gơs ală jơnau tamya bềng bơta pràn. Tàm ƀòn Mlăh, sàh Phú Túc, cau chài Kpă Bưn là dùl tàm khà êt ngan cau gam gàr wil tơl niam chài tamta sơng gơr krơi is do.

Tàm hìu jòng hìu bơnhă cau chài Kpă Bưn dê, sơng gơr dờng geh ồng yồng kềng kơlik hìu bè dùl phan kuơmàng. Do là sơng gơr mìng ngui tàm ală dơ̆ lơh yàng chờ hờp bè lơh yàng mut hìu pa, lơh yàng chờ sa piang kòi pa, lơh yàng dà mbòr halà lơh yàng ưn ngài. Tàm dơlam là 2 nơm sơng gơr ndai, lời is ai ală bơhiàn lơh yàng moat jrùm bè pơthi halà ies, tơp ƀồc. Gơ wèt mờ ồng, dùl nơm sơng gơr ndrờm geh dùl kơnòl krơi is, ờ gŏ geh ngui bơrlŭ bal đah ală bơhiàn lơh yàng.

Bơta lơh gơs tềl krơi is bơh cau chài ồng Kpă Bưn dê là tàm niam chài tamya sơng gơr. Pah tŭ bơyai lơh chờ, bal mờ bòr cing, ồng gơ rờm să jan he dê tàm ù tiah lơh chờ mờ ală cơnđuà jơng tamya lơbơn ngan. Mpàng tê ià gai ngac ngar tŭ jañ tềng sơng gơr, tŭ ntrờn tus să sơng gơr, geh tŭ den teh tàm ù nàng lơh gơs ală sap ntas gơ tàm bơrlŭ bal mờ sap cing. Tơl bơta broă lơh să jan dê geh tŭ cơnđuà hờ đap, geh tŭ den ruc wơl, geh tŭ den wơl đah kiau, geh tŭ den wơl đah ma ndrờm ai tơnggŏ bơta pràn kơldang, lơbơn niam. Uă nam do, cau chài ồng Kpă Bưn ờ mìng mòn sơng gơr, mờ gam mblàng wơl, bơto wơl bơta chài tamya sơng gơr sau klau ồng dê là Ksor Blưh, pa rơp 15 sơnam:

“Tŭ do, añ gam pràn den añ pal lơh ngan bơto wơl cau kơnòm să in dròng cing, dròng ală jơnau cing arab, tamya sơng gơr. Tŭ gam pràn den añ kung lòt tus làm bă tiah nàng bơyai lơh dròng cing jañ mồng. Mơya neh dờng sơnam den añ mìng kơp kờñ cau kơnòm să kờñ tĕ sap cing mồng. Mìng kờñ cau kơnòm să bơsram den añ bơto mơ, ờ git bơta lơi den lùp tĕ, añ git kàr lơi den añ bơto wơl kàr hơ̆. Tàm rài kis pa den cau sơlơ kờñ rê wơl mờ tơngu rơyas, ờ mìng cèng cing mồng nàng lòt lơh tàm lơgar mờ gam lơh tus ală lơgar tai. Bè hơ̆ den tàng bol he lơh ngan tĕ sền gàr niam chài mò pàng dê rài yau.”

Cau mblàng: K’Duẩn/ VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC