Tàm mpang hìu năc hờ đang hìu jòng, tềng gah bơnhă ồs gam hìt nggùl mang, cau chài gam kơnòm să Y Wôn Knul (tàm ƀòn Akŏ Dhông, sơnah ƀòn Buôn Ma Thuột, càr Dăk Lăk) rơlĕ rơlùn yal jơnau Mdrong Dam. Tơngu me jơnau yal yau là bè rài lài do, ñcau deh klao Mdrong Dam do, do là dùl nă cau khin cha jăk chài pơnrơ ngan tàm jơnau yal yau kòn cau Rơđê dê: Mdrong Dam là kòn bơh ùr H’ Bia Knhí mờ klao Dăm Bhu pas gơs dê. Pơ-ùr Mdrong Dam là kòn ùr bơh ùr H’ Bia Sun hàng bơnĕ dê. Bơta niam bơh ùr H’ Bia Sun lơh ală cau atbồ ƀòn gùt dar kờñ gơboh ngan.

Là cau jăk chài, geh pơnrơ uă ngan tàm gùt tiah, Mdrong Dam sùm lòt ting lòt pañ phan brê, rề ơnàng ù tiah ƀòn lơgar tus tàm ală tiah…” Bơh jơnau yal cau chài do dê, dùl bơta tàm rài lài do gơlơh bè geh lơh wơl mờ ală cau khin cha jăk chài geh uă rùp să ndu gơnrơh, ală jơnau yal tàm rài kis pah ngai ƀòn lơgar dê, ală kàl ñô nam sa nhai tàm bơhiàn niam chài kòn cau Rơđê dê. “Tŭ gam dềt kis tàm hìu jòng hờ đang, lòt tàm tiah lơi añ kung kơno săp dròng cing, iăt jơnau yal yau. Tus tŭ dờng, sơn đờm git wă tơl tŭ, tơl jơnau mờ yal yau mùl màl là niam bơnĕ ngan. Añ ờ wă bè lơi mờ mò ồng he lài do gơtùi bơceh gơs dùl jơnau yal yau jòng bè do. Jơnau yal yau hơ̆ nền nòn ngan, mơya geh dùl jơnau yal jăt di mờ jơnau đơs nrĭ nrềng. Mờ sơlơ uă den sơlơh gơboh kờñ ngan”.

Tàm tơl jơi bơtiàn, jơnau yal yau geh sơnđan krơi is ngan, kòn cau Rơđê sơnđan là Khan, kòn cau Jrai sơnđan là Hri, kòn cau Mnông sơnđan là Ot ndrong ha là kòn cau Bơnhàr sơnđan là Hamon. Mơya, bơta geh ndrờm bal là tàm tơngu me bơh tơl jơnau yal yau ndrờm geh ală bơta gơlik geh bơh jơi bơtiàn hơ̆ dê, gùt dar ală cồng nha lơh geh bơh ală cau khin cha jăk chài tàm broă sền gàr ƀòn lơgar, tam dră mờ ală cau ờ niam dê. Ală cau tàm jơnau yal yau ờ cèng geh nùs nhơm să tờm, mờ ala măt jơnau kơ̆p kờñ bơh gùt mpồl bơtiàn, ai ală dơ̆ tam lơh dê tài bơta kis niam bơnĕ bơh kòn bơnus dê. Phó Pơgru dờng. Tiến sìh Buôn Krông Tuyết Nhung, do là cau lơh broă kơlôi sơnơng bơta niam chài Tây Nguyên dê pà git: “Tơl dùl jơnau yal yau yal bè dùl jơnau gơrềng tus mờ uă tơngu me. Geh ală jơnau yal jơnau gơrềng tus tơngu me bè tam lơh, tơrgùm dùl jơi bơtiàn. Geh ală jơnau yal den yal bè tơngu me gùng tam bao hìu nhă, geh ală jơnau den yal bè broă lơh sa ha là geh ală jơnau yal yau yal bè rài kis pin dờn. Mờ kwơ màng ngan tàm ală jơnau yal yau hơ̆ là geh uă nganrùp rài kis is bè he sền tàm mùl màl gơrềng tus mờ rài kis mpồl bơtiàn bơh ală jơi bơtiàn tàm Tây Nguyên dê”.

Geh prăp dùl “anih niam chài” den tàng jơnau yal yau Tây Nguyên dê geh bơta jòng mờ geh bơta uă, uă ngan. Jăt jơnau yal bơh Anih lơh broă Kơlôi sơnơng jăk chài mpồl bơtiàn Việt Nam dê, Rơndăp broă Lùp sền, jòi, prăp gàr, mblàng mờ lip gơs pang sră jơnau yal yau Tây Nguyên lơh tàm tơngai bơh nam 2001 tus 2008 neh jòi geh rơlao 800 jơnau mờ mờr 5 rơbô 700 nơm ƀăng kŭp săp, tơl nơm ƀăng jòng 90 phút. Bal mờ hơ̆, kung gam uă jơnau yal yau ờ hềt jòi geh, cih gơs jơh. Bơh nam 2014, jơnau yal yau Tây Nguyên neh geh Bộ Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl ai tàm Khà măt phan lời wơl niam chài ờ di phan bơna Dà lơgar dê.

Nàng prăp gàr mờ ngui bơta kwơ krơi is bơh phan lời wơl do dê, pa do, Cục Niam chài ală jơi bơtiàn Việt Nam, Bộ Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl pơgồp bal mờ Sờh Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl càr Dăk Lăk pờ geh ơdŭ bơsram tơnguh uă mờ bơto bơta niam chài ờ di phan bơna kòn cau Rơđê dê. Tus bal ơdŭ bơsram geh rơlao 100 nă cau chài, cau bơsram là ală cau gam lơh, prăp gàr mờ bơto ală bơta kwơ niam chài ờs mờng tàm mpồl bơtiàn kòn cau Rơđê tàm càr Dăk Lăk dê.

Tàm 3 ngai, ală cau bơsram geh ală cau jăk, cau lơh broă kơlôi sơnơng bơta niam chài mờ cau chài bơto jơnau git wă, jơnau git yal gơrềng tus mờ ờ uă bơta phan lời wơl ờ di phan bơna geh pơnrơ ngan kòn cau Rơđê dê neh geh tơmŭt tàm Khà măt phan lời wơl niam chài ờ di phan bơna dà lơgar dê bè jơnau yal yau (Klei Khan), jơnau đơs nrĭ (Klei Duê), đơs tam pla pơnjồ ùr klao (Ei Rei) mờ jơnau git wă ngui phan uh, phan teh ờs mờng drơng tàm jơnau đơs dê.

Ồng Lê Thanh Hoà, Lam bồ cơl dŭ lơh broă Broă lơh Niam chài jơi bơtiàn, Cục Niam chài ală jơi bơtiàn Việt Nam pà git, do là ơdŭ bơsram dơ̆ pe geh bơyai lơh tàm nam do jăt broă rơndăp lơh bơh Bộ Niam chài, Tàp pràn să jan mờ Lòt nhơl dê (Bàr ơdŭ lài mờ hơ̆ neh bơyai lơh tàm càr Lào Cai mờ Cần Thơ). Broă lơh do nàng ngui ală bơta kwơ niam chài ờs mờng bơh kòn cau Rơđê dê, mờ ai tơl bơta niam nàng pơgồp broă prăp gàr phan lời wơl mờ bơtàu tơnguh lòt nhơl mpồl bơtiàn mờ bơtàu tơnguh lơh sa mpồl bơtiàn tàm ƀòn lơgar dê. “Bol añ kơ̆p gơn ngan là tơnơ̆ mờ ơdŭ bơsram dê den rơ̆p geh dùl broă lơh geh tus tàm uă tiah, dùl broă pơlam kung là gơwèt mờ ală cau chài rơ̆p bơto pơlam, bơto tus rơnàng tơnơ̆ do in ală bơta niam chài ờs mờng, jơnau đơs jơnau yal yau, jơnau yal, ală jơnau đơs tam pla ùr klao lơh bè lơi nàng rơnàng kơnòm să pơn jăt tai tơrbŏ mờ prăp gàr geh bơta niam chài bơh mò ồng dê, pơn jăt tai ngui bơhiàn niam chài bơh jơi bơtiàn dê”.

Tàm bơta pa tŭ do, ală broă lơh ngan nàng bơto pơlam, prăp gàr mờ ngui jơnau yal yau gam pơgồp bal ai phan lời wơl kwơ màng do pơn jăt tai kis tàm rài kis pa, lơh geh uă tus rơnàng kơnòm să mờ gơs bơta pràn ai broă bơtàu tơnguh niam chài, lòt nhơl mpồl bơtiàn tàm Tây Nguyên dê.