N’gor Gia Lai, ăp nkuăl dôl ntrŭt dăng ngăch nau kan kơp, ƀư nâp rnoh mrô ndrel ntĭm đă ƀon lan ƀư jêh ăp nau dơi gay ndâk njêng, pă mrô nkualư tăm sầu riêng. Đah âk ƀon lan kan lŏ mir, nau kan geh mrô nkual tăm kơl an ƀon lan gĭt tay mpeh ndoh ndơ gay ma geh dŏng dơi ntŭk rvăt đă prêh lơn mpeh rnoh kah ueh ndrel joi tu tơm bah nkuăl tăm. Wa Hồ Nhất Cẩn, tơm du ntŭk tăm sầu riêng tâm Phường Hoài Nhơn Nam, mbơh, êp nau kan uănh khlay tât nau tăm tĭng trong kloh, n’hao lơn nau nâp bah play, wa kŏ dôl uănh khlay tât nau kan ndâk nkuăl tăm ân geh nau dơi nâp. ‘Mhe nơh geh nau ntrŭnh mrô 36 ri gâp geh nau dơi tâm mâp ma Phường. Phường kŏ kơl an ân nơm ân geh săk ntơ nau kan. kŏ ŭch ƀư gay nau săk ntơ bah nơm geh hao lơn. Ŭch lah tâm 3 năm đŏng dơm lah dơi geh ndâk njêng ntŭk gay ma rgum rvăt, ntŭk tăch rgâl ân dơi”.

 Wa Võ Tấn Lực, Kruanh jrâu kan Căng sa, ntŭk nti ndrel Đô thị phường Hoài Nhơn Nam, n’gor Gia Lai mbơh, nkuăl dôl rƀŏng tât ăp rnăk tăm sầu riêng gay ma kơp, ƀư jêh săm ƀŭt ndrel bư nâp nau mbơh nkuăl tăm. Aơ geh uănh lah nhoat hăn bôk năp gay njêng ăp nkuăl tăm tŏng dơi bah ŭch bah ntŭk tăch rvăt: ‘Nkuăl dôl ma ƀư ƀư tĭng nau ntrŭnh rmô 36 bah Chính phủ ndrel ntĭm mbơh ân ăp rnăk ƀon lan geh tơm tăm gay ƀư dơi nau đăng ký gay ma geh ntĭm mbơh trong kan ntĭm ƀư, gay ƀư ân dơi mpeh nau kan tuch tăm ndrel nchih nkah mbơh ăp gay tŏng nau dơi ndâk mkra mrô nkuăl tăm tâm lam phường”.

Tâm âk nkuăl tăm sầu riêng êng bah n’gor Gia Lai, nŭih ƀon lan dôl uănh khlay tât nau kan ndâk njêng mrô nkuăl tăm gay đăp mpăn trong tăch luh. Rnăk wa Nguyễn Văn Hải tâm xã Ia Ly hŏ geh tâm dăch ma nau tăm sầu riêng âk năm. Rnơm ƀư tĭng nau kan ê nkra, tuch tăm, 2 ha sầu riêng bah rnăk wa âk năm ma aơ mro geh bu hăn rvăt đah rnoh khlay ndrel ân geh âk prăk. Yơn lah, ntil ndơ hôm ngăn ngên geh tăch tĭng trong vay ơm, yor mir ê geh mrô nkual tăm. Tĭng wa Hải, rnôk ma ntŭk rvăt ŭch đă lơn âk, nau kan ndâk mrô nkuăl tăm mra kơl an ƀon lan geh tay nau dơi gay joi luh trong tăch ân đăp mpăn tâm rơh tât:  “Rnăk ƀon lan kơt hê kŏ kơt lah âk nŭih tăm sầu riêng ri kơt lah ăp rnăk kŏ mpŏng kâp lah dơi geh pă mrô nkuăl tăm. Gay jêh ăp trong tăch păng ân geh đăp mpăn ndrel nâp nâl. Yor lah sầu riêng rnôk aơ, ntŭk tăch sầu riêng lơn nar lơn ma âk. Tâm rnôk nê, geh ntŭk tăch rgâl mô nâp ueh mra mô dơi đăp mpăn đah ăp mir geh rnoh mrô nkuăl tăm”.

 Tât rnôk aơ, n’gor Gia Lai hŏ geh pă 440 mrô nkuăl tăm ăp ntil tơm tăm, rnoh geh dĭng lĕ rlau 13 rbăn ha, ndrel 61 mrô ntŭk tâl dŭng. Êng ma tơm sầu riêng, lam n’gor geh bơi tât 3000 ha hŏ geh pă mrô nkuăl tăm. Tĭng wa Huỳnh Việt Hùng, Giám đốc ntŭk kan ntrŭt nsôr nau kan tuch tăm n’gor Gia Lai, nau ntrŭnh mrô  36 geh ăp nau mhe gay ƀư nơih lơn nau kan ndrel pơk trong nơih gay ntrŭt dăng ngăch nau pă mrô nkuăl tăm ân ƀon lan kan lŏ mir:  ‘Tĭng nau ntrŭnh đă ơm ri ân geh 10 ha hao gŏ lơ mơ geh pă mrô nkuăl tăm, Yơn lah tĭng nau Ntrŭnh mrô 36 ri mô geh kơp nâp rnoh neh tăm. Nau ntrŭnh ơm lah nkuăl neh ri nơm ân geh knŭng pă du rnoh mrô ân nkuăl tăm dơm. Yơn lah, tâm rnôk ƀư nau ngăn ri ƀon lan kan lŏ mir ri du ƀah neh mô knŭng lah du ntil tơm, ma lah tăm nsum ma cà phê, ri nau ntrŭnh rmô 36 aơ pơk luh, păng kơt lah n’gul rnoh neh nơm dơi pă 2 mô lah 3 rnoh mrô ân ăp ntil tơm tăm tâm nê”.

        N’gor Gia Lai dôl ntrŭt dăng nau ntrŭnh mrô 36 gay mbơh pă nau ân kloh ngăn, gơih rbăng tât ƀon lan kan lŏ mir, ntŭk tâm boh nau kan nsum ndrel ntŭk ƀư kan tăch rgâl tâm nkuăl mpeh nau ntrŭnh mhe tâm nau pă ndrel mât rnoh rmô nkuăl tăm. Tâm nê, ƀư nơih ueh nau  pă nkra săm ƀŭt, mât rnoh rmô nkuăl tăm, rmô tâl dŭng ndrel n’hao lơn nau kan mêt uănh mpeh ba kơi. Phóng viên nkô̆ nau nkoch geh nau ôp wa Kiều Văn Cang, Groi Kruanh n’gâng kan, ntŭk kan tuch tăm ndrel mât chăm tơm tăm, N’gâng kan Tuch tăm ndrel ntŭk ntu n’gor Gia Lai mpeh nau aơ.

              -Ơi wa, Nau ntrŭnh mrô 36 năm 2026 bah Chính phủ moh nau geh mhe mpeh nau kan đăng ký pă mrô nkuăl tăm?

          Wa Kiều Văn Cang: Tĭng nau ntrŭnh mrô 36/2026 bah Chính phủ ri geh ăp nau mhe: Bôk năp: nau dơi geh ndơn ndrel pă mrô nkuăl tăm geh jao ân Uỷ ban nhân dân gưl xã ntŭk geh ntŭk gŭ bah nkuăl tăm. Tal bar: Mông nar rklaih săm ƀŭt mpeh pă mrô nkuăl tăm dơi geh rvăt gleh đê̆ ngăn lah 3 nar đah mrô nkuăl tăm tâm dak, ndrel 10 nar đah ăp neh dak geh nơm tăch luh dak ba dih, kơp ntơm rnôk geh ndơn săm ƀŭt. Tal pe: Mrô nkualư tăm ri geh pă ân du ntil tơm tăm geh năl tĭng ntŭk bah ngoai mô lah âk blạh neh, tĭng nau đă bah ăp ntŭk kan, êng nŭih, rnăk vâl mô lah rmôt rnăk vâl. Ntŭk neh nê ri geh năl kơp tĭng rnoh mrô kơp dơn.

          -Tĭng nau ntrŭnh mhe, nŭih ƀon lan mô lah ntŭk tâm boh nau kan nsum ŭch đăng ký rmô nkuăl tăm ri moh geh nau nchrăp ndrel mhâm nau ƀư, ơi wa?

          Wa Kiều Văn Cang: Tĭng nau ntrŭnh mhe, nau pă ndrel mât mrô nkuăl tăm, kơp n’ăp ma rnoh mrô ntŭk tâl dŭng ri dơi geh ƀư lam ntrong kan tâm trong mạng tŏng nau ƀư bah rmôt kan, êng nŭih geh mbơh êng ndrel ndơn nau êng. Nau kan aơ kơl n’huch mông nar, n’huch prăk dŏng, ƀư nơih ăp ntil săm ƀŭt kan ndrel mô geh ntoh luh ăp nau tât mhe; pơk trong ân ăp rmôt kan, êng nŭih đăp mpăn nau dơi kouh rvah, nâp, geh nau tam ngăch ndrel tâm di đah ăp nau dơi dôl geh tuch tăm bah nơm. Mpeh nau ƀư pă mrô nkuăl tăm ri ntŭk kan, êng nŭih ndŏ săm bŭt dăn đă pă mrô nkuăl tăm tât Uỷ ban nhân dân gưl xã ntŭk geh neh tăm (ndrel kơp n’ăp ma ntŭk tâl dŭng) bah Mpông trong dịch vụ công Neh dak.

          Đah nŭih ƀon lan ndrel ăp ntŭk ƀư tâm boh kan nsum ŭch đăng kye pă mrô nkuăl tăm ri ân geh nchrăp. Bôk năp: nchrăp săm ƀŭt dăn đă pă mrô nkuăl tăm, nchih mbơh nkoch kloh tĭng nau mbơh đă tâm Phụ lục 1 bah Nau ntrŭnh meô 36. Tâm săm ƀŭt aơ ân geh ƀư ân rjăp nau mĭn kan ndrel nchih nkoch kloh ăp nau mbơh tĭng nau đă bah săm ƀŭt. Tal bar: tât tâm Uỷ ban nhân dân gưl xã/Phường tŭk nơm geh neh tăm ta nê.

          -Nau kan pă, jao nau dơi ân UBND gưl xã tâm nau ƀư pă, pă tay rnoh mrô nkuăl tăm mra pơk trong mhâm ƀư ân ƀon lan Gia Lai?

          Wa Kiều Văn Cang: Nau kan jao nau dơi pă mrô kuăl tăm â Uỷ ban nhân dân gưl xã leo tât âk nau nơih: Nơih nau ƀư săm ƀŭt, huch mông kan ndrel n’huch prăk dŏng, nơih nau nkra săm ƀŭt hành chính ndrel pơk trong nơih ân ăp ntŭk kan, êng nŭih, đăp mpăn nau kloh rvah, geh tam ndrle tâm di ma nau dơi geh tuch tăm bah nkuăl. Kơl an ƀon kan tâm ăp nkuăl jru, nkuăl ngai ngăch geh pă mrô nkuăl tăm tăch luh tâm di trong gay n’hao nau săk geh ân kônh wa ƀon lan. Bonh đă ăp ntŭk kan, êng nŭih ndrel ăp ntŭk ƀư nau kan nsum, rmôt tâm boh kan nsum, njêng ăp nkuăl tăm rgum têh gay pă mrô nkuăl tăm.

          -Ơi wa. Gay mrô nkual tăm geh mât nâp ndrel mô geh bu sŏk nsĭt, nŭih ƀon lan, ntŭk tâm boh kan nsum moh nau geh đă ƀư tâm rnôk tăm, mât mrô nkuăl tăm ndrel joi kloh tu tơm?

          Wa Kiều Văn Cang: Kônh wa ân nkah ân geh nchih nau kan tăm, nchih ân kloh tŏng ăp, kloh nar jur ntil, mât chăm ndrel klih. Nau mât dak si puh: Ngăn lah phân poh ndrle dak si mât chăm tơm tăm, dŏng ăp ntil phân poh ndrel dak si mât tơm tăm tâm rnoh dơi geh ân dŏng; ƀư tĭng rjăp mpeh rnoh ân dŏng kŏ kơt lah mông dơi ƀư nkhah gay đăp mpăn mô geh rlet rlau rmeh dak si. Ƀư tĭng tĭng nau kan mêt uănh kloh tơm tăm: Ân geh mât uănh ndrel njrăng rdâng đah ăp ntil bu tuh chuh sa tâm ăp nkuăl geh tât nau khch khat, đah ndơ ma nơm geh mêt uănh kloh ndơtăm bah Việt Nam ndrel ăp dak geh tăch luh đă. Kơt tĭng nau ntrŭnh mpeh nau răk kloh ndơ ngêt sa tĭng nau ntrŭnh bah Việt Nam ndrel nau đă bah ăp dak rvăt lăp đah ăp ntil ndơ ma nơm tăch luh. Ƀư tĭng rjăp nau mêt uănh, mêt jêh ba kơi: tâm boh nsum ma UBND gưl xã gay mêt uănh ƀa ƀơ, rklaih kloh gay ăp nau tât khuch tât nau kan knŭng dơi geh saơ tâm rnôk nơm mêt uănh, mêt ba kơi đah ăp rnoh mrô nkuăl tăm. Mô dơi dah ma manh, tăch rvăt rnoh mrô nkuăl tăm, mbơh kloh tâm di rnoh nơm geh klih play tâm rnoh neh ma nơm geh đăng ký gay kơl an nau joi kloh tu tơm tăm./.

          -Ơ, lah ueh wa.