VOV4.Bahnar - Pơm hla ar vă to\k io\k jên vă jang sa đơ\ng rim an^h mong jên ‘no\h j^ tơ drong mơ mat tat hăm kon pơ lei jang chu\n mir, mă loi ‘no\h j^ tơ\ tơ ringhơ tăih hơ to\. Mă loi tơ\ hơ năp tơ drong ăn to\k io\k jên hăm jên che\h lơ đơ\ng bơ ngai nai hlôi pơm lơ u\nh hnam kon pơ lei tơ\ Tây Nguyên hiong hnam, hiong te\h... Vă hơ met pơ ‘lơ\ng tơ drong ‘nâu, khei ‘năr tơ je# âu, an^h mong jên găh cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang Dak Lak đei tơ drong hơ met ming ‘lơ\ng, nhen hơ met ming hla ar hanh ch^nh, tơ le\\ch jên ăn tru\h tơ\ rim pơ lei pơ ma, dôm trong jang âu yak blu\ng hlôi tơ gu\m kon pơ lei jang chu\n mir tơ ring hơ tăih hơ to\, tơ ring kon pơ lei kon kông gơ\h to\k io\k [ônh [o\ hăm jên tơ mơ\t jang sa hơ to\k tơ iung mu\k drăm, sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa.   

Dôm năr âu kon pơ lei bơ ngai Ê Đê oei tơ\ plei Kam, xăh Dak Liêng, apu\ng Lak to\k bo\k kăt yuă [a phang. Mo\ H’ Kó B Đáp roi tơ băt: Kon pơ lei lơ\m pơ lei bu bu ku\m chhôk yua kơ [a đei plei ‘yăl, đei kơ jă dơ\ng. Tơ\ chu\n, kơ ja\ [a ‘no\h j^ 6.800 hlak jên 1 k^, lơ hlo\h sơ năm sơ\ 1 k^ vă je# 1 rơ bâu hlak jên, U|nh hnam mo\  H’ Kó B Đáp jang chu\n to\ se\t, mă lei ‘no\h đei tơ drong chơt hơ iă đơ\ng io\k yua nai đơ\ng chu\n [a. ‘No\h j^ klo kăn mo\ ‘nao tơ mơ\t jên răt kơ măy pre\h hoăt [a. Mo\ H’ Kó B Đáp tơ băt: Rim năr kơ măy pre\h hoăt đei hlo\h 1 hec tar [a. Đơ\ng ro\ng jo# jên đak xăng, jên jang, klo kăn mo\ io\k đei hlo\h 1 triệu 500 rơ bâu hlak jên:

“ Agribank pơ jing hiôk ăn u\nh hnam to\k io\k vă răt gre ‘no\h. Tôch kơ hiôk lơ\m tơ drong hoăt pre\h ăn kon pơ lei lơ\m pơ lei păng u\nh hnam vă tơ tom pơ yan lơ\m jang sa, ve\h ver đei pơ yan ‘mi t^h, hơ dai hăm hơ to\k io\k yua ăn u\nh hnam.”

{ok Nguyễn Hữu Xuân, kơ dră vei lăng An^h mong jên Agribank tơ\ apu\ng Lắk tơ băt: Dang ei, kơ so# rơ kăh hre đơ\ng an^h mong jên âu ‘no\h j^ 600 ti hlak jên, hăm 4.800 u\nh hnam to\k io\k, lơ\m no\h 80% ‘no\h j^ kon pơ lei kon kông. Kon pơ lei to\k io\k jên găh lơ ‘no\h tơ mơ\t jên jang lơ\m tơ drong jang cho\h jang sa, mă hơ dăh ‘no\h j^ răt pho\ng vei lăng ăn pơ gar che\h phe păng chu\n na. Lơ\m kơ so# vă je# 5 rơ bâu u\nh hnam to\k io\k, vă đ^ đăng adoi io\k yua đei jơ nei, lăp đei 151 ‘nu bơ ngai hre kơ ne# yua kơ jang sa tơ [ơ\p to\ ‘mi kial kơ tang.

Kiơ\ kơ [ok Lê Thế Anh, pho\ kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei xăh Đắk Liêng lơ\m kơ so# 2.457 u\nh hnam kon pơ lei kơ xăh dang ei đei tru\h 1.137 u\nh hnam dơ nu\h hin, đei vă je# 50% kơ so# u\nh hnam, ako\m găh lơ ‘no\h j^ dôm u\nh hnam kon kông. Dôm u\nh hnam dơ nu\h hin đei an^h to\k io\k jên găh an^h mong jên tơ gu\m tơ pôl. Mă lei jên âu ư\h kơ măh vă ăn kon pơ lei, kơ na An^h mong jên găh cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang apu\ng Lắk ‘no\h j^ an^h to\k io\k jên sơng lơ măt kon pơ lei jang chu\n mir lơ\m xăh. Mă lei yua đơ\ng tơ ring să păng jang sa đơ\ng kon pơ lei jang kiơ\ pơ yan, ‘me\h vă to\k io\k jên ako\m lơ\m 1 khei ‘năr. ‘Nâu j^ tơ drong pơm jing tơ hlăk lơ\m tơ drong jang tơ le\ch jên. {ok Lê Thế Anh pơ ma:

“ Ư|h khan lăp hơ dro# tơ\ xăh Dak Liêng mă rim u\nh hnam kon pơ lei lơ\m tơ ring apu\ng Lắk ku\m nhen ‘me\h vă jên tôch kơ t^h. Găh tơ mam, găh kon bơ ngai đơ\ng an^h mong jên tơ\ âu, [o#h kon bơ ngai đei ư\h kơ gan lơ kơ na tơ drong pơm lăp đei ‘me\h vă găh khei ‘năr gơ\h to\k io\k jên đơ\ng kon pơ lei [ơ\t lăp ku\m đei hiơ\ hy^n, yua đơ\ng kon pơ lei ư\h kơ pơm lăp đei, yua kơ ư\h kơ măh kang [o# hơ len lăng hla ar hô sơ păng kang [o# tơ le\ch jên. Găh pơm hla ar ‘no\h hrei ‘nâu hlôi hơ met ming bơ\ jang păng hla ar ku\m hre\nh, [ônh.  Mă lei ku\m đei 1,2 tơ drong ie\, ‘me\h kơ dră kơ pal, an^h mong jên te\h đak tơ le\ch tơ drong hơ năn, tơ drong hla ar  kăl kơ đe\h hlo\h dơ\ng vă kon pơ lei [ônh hlo\h dơ\ng lơ\m tơ drong pơm hla ar hô sơ to\k io\k jên an^h mong jên.”

Plei Phao, xăh Cư M Ta, apu\ng M’Drak ‘no\h j^ plei đei 100% kon pơ lei bơ ngai Ê Đê. Lăp jo# hơ dro# sơ năm sơ\ hlôi đei 35 u\nh hnam to\k io\k jên tơ\ An^h mong jên cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang tơ\ M’ Drak, hăm kơ so# jên ‘no\h j^ 1 ti 450 triệu hlak jên vă pơ tăm kơ tao. {ok Y Hin Ksơr, [ok pơ gơ\r pơ lei plei Phao tơ băt, dang ei plei đei 80 hec tar kơ tao. Te\h âu sơ\ kon pơ lei pơ tăm hơ [o, pơ tăm [um [lang đ^ kơ ne# bơ\ih, dang ei to\k io\k jên đơ\ng an^h mong jên tơ mơ\t jên jang pơ tăm kơ tao. ‘Nâu j^ pơ yan ko\h te\ch kơ tao mă blu\ng kơ pơ lei, jo# păh lăp 1 hec tar pơ yan âu io\k đei 42 triệu hlak jên.

“Hơ năn ^nh ‘no\h j^ Y Hin Ksơr, j^ bơ ngai pơ gơ\r pơ lei plei Phao. &nh hlôi to\k io\k jên đơ\ng an^h mong jên cho\h jang sa vă tơ mơ\t jên jang pơm mir, răt rơ mo, răt pho\ng săy ăn pơ gar kơ tao vă hơ to\k tơ iung mu\k drăm, sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa.”   

Y Him Ksor oei tơ\ plei Hoang, xăh Krông Jing, apu\ng M’Drak tơ băt, sơ năm sơ\ u\nh hnam ku\m to\k io\k jên đơ\ng an^h mong jên cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang tơ\ M’Drak 100 triệu hlak jên. Kơ so# jên âu tru\h tơ pang ti [lep [ơ\t u\nh hnam to\k bo\k kăl kơ jên vă pơ\ih să jang sa, kơ na tôch kơ g^t: 

“ An^h mong jên ku\m pơ jing tơ drong hiôk ăn kơ ^nh to\k io\k kơ so# jên 100 triệu hlak jên. Kơ so# jên ‘no\h ^nh yua răt 3 to\ rơ mo, đang kơ ‘no\h pơm hơ drong nhu\ng, pơm dur var. Oei dôm yơ jên răt pho\ng, săy ăn kơ tao, ăn kơ [a vă đei io\k yua lơ. &nh tôch kơ chhôk hơ iă yua kơ an^h mong jên bơ ngơ\t tru\h thoi no\h. Đơ\ng ro\ng âu ^nh gô hơ drin kla pơ dreo [lep kơ so# jên ‘no\h vă an^h mong jên lui nge\h đơ\ng ^nh”.   

Vă pơ jing tơ drong hiôk hlo\h dơ\ng ăn kon pơ lei jang chu\n mir gơ\h to\k io\k jên, [ok Nguyễn Đình Diệu, kơ dră vei lăng an^h mong jên găh cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang tơ\ M’ Drak tơ băt, vă je# tru\h kơnh an^h jang gô tơ mơ\t jên jang răt 1 pôm gre ô tô joăt jang, hơ met pơ ‘lơ\ng rim hla ar to\k io\k kơ tă hloi lơ\m gre nhen 1 an^h mong jên chă nơ năm tru\h tơ\ rim pơ lei pơ la lơ\m tơ ring vă tơ le\ch jên to\k io\k tru\h tơ\ tơ pang ti ăn kon pơ lei jang chu\n mir. Hơ me\ng ‘nâu gô jing trong jang tơ pă đei io\k yua tơ gu\m kon pơ lei jang chu\n mir đei jên hơ to\k tơ iung jang sa, kiơ\ đơ\ng no\h tơ gop ‘lơ\ng lơ\m tơ drong jang sut pơ ngot tơ jur dơ nu\h hin păng hơ drin pơm pơ dro\ng.   

“ Găh jên ‘no\h an^h mong jên ku\m pơm lăp tơ tom ăn rim u\nh hnam tơ moi to\k io\k jên, lơ\m no\h mă loi ‘no\h j^ u\nh hnam kon kông kơ tă an^h. ‘No\h mư\h đei ‘me\h vă ‘no\h an^h mong jên pơm lăp tơ tom. Păng kon pơ lei hlôi io\k yua jên đei jơ nei. Lơ\m dôm sơ năm tơ je# âu ‘no\h [o#h 1,2 u\nh hnam găh tơ drong ar^h sa mu\k drăm đei hơ to\k, răt bơ\n tơ mam lơ\m u\nh hnam ku\m nhen man đei hnam kơ jăp ‘lơ\ng. Đơ\ng jên đơ\ng an^h mong jên ‘moi kiơ\ ăn to\k io\k cho\h jang sa tơ ring tơ rang hlôi hơ to\k đei io\k yua.”

Xuân Lãm ch^h

Thuem tơ blơ\