VOV4.Bahnar - Arabica j^ kơ loăi che\h phe ‘lơ\ng hlo\h lơ\m dôm kơ loăi che\h phe đei pơ tăm hrei ‘nâu, đei te\ch hăm kơ jă măk [iơ\ pơ têng hăm che\h phe Robusta. Kơ loăi che\h phe đei ư hơ nhang âu đei pơ tăm lơ dang 100 sơ năm âu ki tơ\ tơ ring te\h Cầu Đất, pơ lei tơm Đà Lạt, dêh char Lâm Đồng, dang ei oei đei năng j^ 1 lơ\m 7 kơ loăi che\h phe ‘lơ\ng hlo\h lơ\m apu\ng plenh te\h. Vă ato\k tơ iung hơ năn che\h phe arabica đei ư hơ nhang tơ\ tơ ring, lơ bơ ngai jang chu\n mir oei mơ lôh tơ\ xăh Xuân Trường, pơ lei tơm Đà Lạt pơ jing HTX jang che\h phe Công Bằng Cầu Đất Đà Lạt, hăm tơ drong tơm ‘no\h hơ to\k tơ drong ‘lơ\ng, dar de\h hơ nhăk tơ mam che\h phe Arabica te\ch lơ\m te\h đak păng tơ\ te\h đak đe.

Đơ\ng năr jing bơ ngai jang lơ\m HTX jang che\h phe Công Bằng Cầu Đất Đà Lạt, tơ drong đei yoa đơ\ng pơ tăm che\h phe kơ u\nh hnam ‘nho\ng Lý Minh Cường, tơ\ plei Cầu Đất, xăh Xuân Trường, pơ lei tơm Đà Lạt to\k tôch rơ đăh. Gơ nơm jang kiơ\ trong jang ‘lơ\ng hăm cham char, ưh đei yoa pơ gang, pho\ng lơ kơ na jên jang jur, oei tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng che\h phe ‘no\h roi to\k păng ưh đei pơ ngơ\t kiơ găh tơ drong te\ch tơ mam:

“Inh jang nhen ưh đei yoa pơ gang sơ drông kiơ. Vă te\h bơ\n đei mơ\r ‘lơ\ng ‘no\h ‘ngie\t lơ\m pơ gar che\h phe athei le# thoi no\h, ưh đei pruih pơ gang ‘ngie\t. Truh khei săy pho\ng, vei rong ‘no\h ba cho\h ‘ngie\t, tuh lơ\m sơ lu\ng pơm mơ\r, sư ưh lăp pơm ăn te\h ‘lơ\ng đe\ch mă oei pơm rơ ngơp lơ\m pơ gar che\h phe dơ\ng. Inh săy pho\ng ăn pơ gar mă lơ j^ pho\ng vi sinh ngăl đe\ch.”

HTX jang che\h phe Công Bằng Cầu Đất Đà Lạt dang ei đei 30 ‘nu bơ ngai jang, hăm 45 ha te\h pơ tăm. Găr che\h phe đei HTX âu pơm tơ le\ch kiơ\ tơ drong hơ găt hơ to\ hơ nơ\ng te\ch mơ dro yoa An^h vei lăng te\ch mơ dro hơ to\ hơ nơ\ng Apu\ng plenh te\h (WFTO) hơ găt. Lơ\m no\h, năng kăl tơ drong jang kiơ\ trong đơ\ng cho\h jang lơ\m pơ gar truh ot che\h phe, vă akhan vei kơ jăp tơ ring pơ tăm, phe\ plei đum truh 99%, đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h ot hơ drih hăm kơ măy ‘nao. Gơ nơm thoi no\h, tơ mam che\h phe HTX Công Bằng Cầu Đất hlôi chă đei an^h dơ\ng kơ jăp lơ\m an^h te\ch mơ dro tơ\ te\h đak bơ\n păng lơ\m apu\ng plenh te\h.

Kiơ\ [ok Vũ Khanh, Kơ dră che\p kơ\l HTX jang che\h phe Công Bằng Cầu Đất Đà Lạt, đơ\ng dôm găr klong che\h phe rơ go\h ‘lơ\ng, che\h phe Arabica đei phe\, ‘măn răk păng ot pơm tơ mam kiơ\ trong jang tôch ‘lơ\ng, pơm tơ le\ch đei che\h phe rơ go\h, pơm lăp hăm tơ drong ‘me\h vă huch ngôi păng tơ [ôh hơ dăh anăn đei ư hơ nhang đơ\ng kơ dih tơ\ an^h te\ch mơ dro, đơ\ng no\h gơ\h pơm hơ to\k io\k yoa ăn bơ ngai pơ tăm che\h phe:

“Tơ drong tơm ‘no\h hơ nhăk io\k yoa lơ ăn bơ ngai jang lơ\m hơ găt te\h kơ dih. Mă 2 ‘no\h hơ nhăk găr che\h phe rơ go\h, che\h phe ưh đei hrâu hăm yă kiơ truh hăm bơ ngai răt. Oei tơ drong kăl hlo\h ‘no\h ưh kơ s^ kon pơ lei jang chu\n mir, HTX dăh mă bơ ngai jang, mă năm truh tơ\ kon pơ lei jang chu\n mir Cầu Đất vang jang kiơ\ trong jang che\h phe rơ go\h ‘lơ\ng vă te\ch tơ\ te\h đak đe. Đei thoi no\h che\h phe Cầu Đất gơ\h te\ch đei tơ\ lơ te\h đak lơ\m apu\ng plenh te\h.”

Ku\m kiơ\ kơ [ok Vũ Khanh, dang ei hơ dai hăm dôm trong jang xa, che\h phe pơ ma atu\m păng che\h phe Arabica pơ ma adro# oei tơ [âp lơ tơ drong nol tih [ât mă tơ drong pơ jei băl găh tơ mam ‘lơ\ng đơ\ng rim kơ loăi che\h phe lơ\m apu\ng plenh te\h roi kơ to\k. Tơ drong ‘nâu athei đei m^nh trong jang mă rơ đăh lơ\m tơ drong jang ato\k tơ iung che\h phe kơ jăp ‘lơ\ng hơ dai hăm vei lăng cham char păng pơ jing anăn tơ mam drăm. Yoa thoi no\h, hơ dai hăm hơ to\k tơ drong jang cho\h jang, jang đei tơ mam ‘lơ\ng, HTX jang che\h phe Công Bằng oei pơ jing đei an^h pơ dă tơ mam, te\h le păng pơ vih ăn tơ moi et ngôi kơ tă tơ\ tơ\ no\h.

{ok Hoàng Ngọc Lân, Pho\ kơ dră vei lăng tơ drong jang Vnsat Lâm Đồng, trong jang ato\k tơ iung đơ\ng jang xa truh ot, te\ch nhen tơ\ HTX jang che\h phe Công Bằng Cầu Đất Đà Lạt ‘no\h j^ trong jang đei yoa mă nhôn păng dôm an^h jang kơ pal kơ dêh char Lâm Đồng oei pơ lung jang hăm lơ tơ drong tơ gu\m:

“Nhôn oei hơ to\k tơ drong pơ tâp pơ hrăm, hơ to\k tơ drong vei lăng păng hlôh vao ki thuơ\t ăn Khul pơ gơ\r dôm HTX. Atu\m hăm ‘no\h, nhôn vă jang hơ doi hăm dôm an^h juăt jang vă pơ jing dơ\ng 20 gru\p jang hơ doi tơ\ hơ năp kơnh, ato\k tơ iung đơ\ng 5 - 7 gru\p jang hơ doi hlôi pơ jing, to\k jing HTX chăl ‘nao vă hơ to\k tơ drong kơ jăp ‘lơ\ng lơ\m trong jang hơ doi, chă trong te\ch tơ mam ăn tơ ring jang che\h phe âu.”

Hrei ‘nâu che\h phe Arabica pơ tăm tơ\ tơ ring Cầu Đất, pơ lei tơm Đà Lạt đei Công ty che\h phe Starbucks (Mi) akhan j^ 1 lơ\m 7 kơ loăi che\h phe ‘lơ\ng hlo\h lơ\m apu\ng plenh te\h păng đei te\ch tơ\ 21.000 an^h te\ch mơ dro lơ\m plei te\h. Tơ drong pơ jing trong jang che\h phe kiơ\ trong nhen HTX jang che\h phe Cầu Đất Đà Lạt jang ‘no\h j^ 1 trong jang tôch đei yoa, ưh lăp tơ gu\m ăn bơ ngai jang hơ met pơ ‘lơ\ng mơmat tat, hơ to\k io\\k yoa đe\ch mă ‘nâu oei jing trong jang kơ jăp ‘lơ\ng kăl đei pơih xă truh ning mônh.

            Quang Sáng: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\