VOV4.Bahnar - Đảng viên Krung Dăm Veo (Y Veo) sơ năm ‘nâu 75 sơ năm, oei tơ\ Plei Piơm, th^ trơ\n Đak Đoa, apu\ng Đak Đoa, dêh char Gia Lai j^ 1 ‘nu kăn [o# kră jang kăch mang đei hlo\h 55 sơ năm jang Đảng, m^nh ‘nu đảng viên tơ păt ‘lơ\ng, arih xa đ^ jơ hngâm hăm kon pơ lei kơ na đei mih ma duch nă tơ\ lơ pơ lei pơ la ‘mêm băt. Lơ\m khei ‘năr bơ\ jang kăch mang păng đơ\ng ro\ng kơ tơ blăh rơ ngei, [ok chơt hơ iă đei Đảng, Te\h đak pôk hơ păh lơ tơ mam, mê đai kăp g^t păng kơ dih kâu [ok Nguyễn Minh Triết, Kơ dră te\h đak adrol sơ\ năm ngôi tơ\ hnam sư.

Rơ ne\h sơ năm 1943, lơ\m m^nh u\nh hnam tơ nuh, đei 4 ‘nu ‘nho\ng o\h tơ\ Kông Chro, dêh char Gia Lai, đơ\ng ‘lơ\p Krung Dăm Veo (Y Veo) đei lơ tơ drong ưh pu\n ai. Tam tơ\l 10 sơ năm, me\ lôch hơ chăng, [ă sư ‘no\h hơ nơ\ng đei ayăt Phalăng rôp pơm Culi kơ na tơ drong arih kơ đe ‘nho\ng o\h Krung Dăm Veo hơ nơ\ng oei xa hơ dro#, ưh kơ đei bơ ngai vei lăng, dơ doă đe sư chă rong băl, arih xa tôch mơ mat.

{ok Krung Dăm Veo hăm sâu sư

Rim năr, lăng [ôh hnam tơ no\ păng pơ lei pơ la đei ayăt Phalăng pơ go\ pơ ‘nep hơ nơ\ng hơ nong, pơm ăn jơ hngâm hơ re\h kơ ayăt roi đunh roi to\k hăm Y Veo. 12 sơ năm, Y Veo đei [âp kăn [o# Khul tơ roi tơ băt tơ drong tơ blăh io\k rơ gei, đei pơ tho đon păng kiơ\ [ô đo#i Việt Minh jang kăch mang. Bơ ngai pơ ti me\ âu bơ\ jang tôch tơ năp, hơ be\ch hơ băl, đei kăn [o# lui pơ jao pơm bơ ngai ba trong, chong glung, che\p hla ar, chơ chue\n tơ mam, pơm yu k^ch, vei, ôn đe kăn [o# bơ\ jang lơ\m tơ ring ayăt oei.

{ok Veo tơ roi: “Phalăng truh tơ\ yơ ‘no\h so\h rông, ]hông hnam, pơ go\ pơ ‘nep kon pơ lei. Truh pơ yan jơ mu\l [a, pơ tăm hơ [o hăp rôp đ^ dro\ nglo pơm Culi jang ăn kơ sư, ưh ăn oei tơ\ hnam cho\h jơ mul mir na, đe tơ dăm ‘no\h rôp pơm linh… hăp vă pơm ăn jơ\p tơ ring Tây Nguyên tơ nuh hin hot, pơ ngot rơ ve\t pă đei tơ mam kiơ xa.”

15 sơ năm, Krung Dăm Veo mât pơm [ô đo#i tơ pă, jang lơ\m Khul 50, An^h che\p kơ\l [ô đo#i dêh char Gia Lai. {ât pơ jing khul linh Quân khu 6 (adrol sơ\ đei dôm dêh char Lâm đồng, Dak Lak, Bình Thuận, Ninh Thuận păng m^nh păh tơ ring găh Tu kơ dêh char Đồng Nai), Krung Dăm Veo đei pơ jao pơm B Trơng vei lăng m^nh khul linh găh Sư đoàn 321, Quân khu 6, vang tơ blăh tơ\ jơ\p tơ ring Tây Nguyên xă xeng. Sơ năm 1961, [ât ‘nao tơ\l 18 sơ năm, Krung Dăm Veo chơt hơ iă đei mât lơ\m Đảng cộng sản Việt Nam. Vang tơ blăh tơ\ lơ an^h, kơ na rơ ka j^ ku\m [e\nh hơ kâu jăn, sơ năm 1967, sư athei năm tơ\ tơ ring găh Tu hơ met j^ rơ ka păng ho\k pơ hrăm. Truh sơ năm 1972, sư vih dơ\ng tơ\ Gia Lai, vang che\p phao tơ blăh lơ\m dôm sơ năm Tây Nguyên iung tơ blăh tih, kle\h truh năr rơ ngei.

Chă pơ đou dơ\ng tơ drong hưch hanh, nuih mơng lơ\m dôm sơ năm tơ blăh Mi do\ng te\h đak, [ok Krung Dăm Veo ]hôk ‘nă pơ ma: “Năr 20-3-1961 inh đei mât Đảng Cộng sản Việt Nam, ‘nâu j^ tơ drong hơ iă dêh hlo\h, hơ iă mă 2 j^ sơ năm 1965 đei hơ păh ăn Mê đai Chiến sĩ vẻ vang hạng II, hăm inh ‘nâu j^ tơ drong tôch g^t kăl yoa kơ dih kâu {ok Hô k^ hơ păh, ‘no\h j^ tơ drong tôch hơ iă hăm bơ ngai jang kăch mang. Đơ\ng ro\ng kơ tơ blăh rơ ngei tơ drong hơ iă hlo\h dơ\ng j^ đei [ok Nguyễn Minh Triết truh ngôi tơ\ inh sơ năm 2009, kơ plăh do\h sơ\ sư oei pơm Kơ dră te\h đak, [ât sư năm hơ pong tơ\ Gia Lai, sư tơ ge\ch ngôi tơ\ hnam. Đei tơ [âp sư hơ iă pă băt dang yơ, nhen tơ [âp đe yă [ok sơ\ đe\ch, inh krao sư “Anh Sáu, Anh Sáu! Sư krao plơ\: Y Veo, Y Veo…tôch hơ iă!”

Đơ\ng ro\ng năr tơ blăh io\k rơ ngei đ^ đăng tơ ring Pơ băh, pơ jing đei m^nh te\h đak kơ jăp ‘lơ\ng sơ năm 1975, Krung Dăm Veo io\k jang lơ kơ chư\k tih, đơ\ng Trung ương truh tơ\ tơ ring, nhen: jang lơ\m Khul kơ dră che\p kơ\l Khul kon pơ lei jang chu\n mir Việt Nam; pơm Kơ dră An^h krao hơ vơn kon pơ lei dêh char, Pho\ Bí thư đoan dêh char… J^ bơ ngai tơ năp, hưch hanh kơ tơ drong jang kơ na jang tơ drong kiơ [ok ku\m jang ke\h ‘lơ\ng ngăl.

Kơ plăh oei pơm Pho\ Bí thư đoan dêh char Gia Lai, đang kơ ‘no\h pơm Kơ dră vei lăng Khul kon pơ lei jang chu\n mir, tơ drong [ok jang đei tih hlo\h j^ pơ gơ\r Khul druh dăm xung phong cho\h khai hoang hlo\h 23 rơ bâu ha chu\n na, pơih xă mir đak lar pơ tăm ‘long hla che Bàu Cạn, Biển Hồ…, krao hơ vơn kon pơ lei Bahnar, Jarai oei xa m^nh dơ nơ\ng, cho\h jang xa dơ\ng m^nh [ôt, pơ tho ăn kon pơ lei pơm [a đak, pơ tăm ‘long, rong kon tơ rong... Gơ nơm thoi no\h, tơ drong arih xa kơ kon pơ lei dar de\h to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin hot, pơ ngot rơ ve\t, kơ tul jơ dư păng chu mơ\ng nơ\r [ok, tơ gu\m ăn lơ trong jang đơ\ng Đảng, Te\h đak.

{ât đei pôk pơm Kơ dră che\p kơ\l An^h krao hơ vơn kon pơ lei dêh char Gia Lai, [ok adrin pơ tho tơ [ôh jơ hngâm đon tơ che\ng, tơ gu\m ăn kon pơ lei kon kông băt hơ dăh đon kơ ne# đơ\ng khul Fulro oei tơ\ te\h đak đe chă trong phă ngơ\r Te\h đak. Lơ sơ năm, hăm anăn krao kơ dih “Te\h đak Tin Lanh Đê Gar”, lu sư chă pơ lung lu bơ ngai kơ chu, hơ lăh kơ jang, roi [ơm Đảng, Te\h đak, pơm tơ iung jơ hngâm ble\k, dui hor kon pơ lei jreu tơ ke\ch, ru\ng răng tơ\ trong, pơm tơ hiong tơ drong sơ đơ\ng chinh tr^, che re hơ dre\ch hơ drung tơ\ tơ ring Tây Nguyên.

Ưh jo# kơ măng dăh mă kơ ‘năr, ‘mi pă lăng prăng pă le# [ok ku\m hăm khul kăn [o# jur truh tơ\ pơ lei pơ la, năm truh tơ\ dôm tơ ring “tơ to\ hlo\h” tơ\ Gia Lai chă tơ blang, tơ [ôh ăn kon pơ lei dôm tơ drong yoch kơ ne# te# đơ\ng khul iung tơ jră păng krao hơ vơn đei lơ bơ ngai bơ\h [ơm pơm drong glăi vih oei xa hăm hnam tơ no\, ako\m jơ hngâm jang xa, pơ jing pơ lei pơ la ‘lơ\ng ro\.

Krung Dăm Veo arih xa hiôk chơt hăm hnam tơ no\ păng kon sâu (Rup Hnam tơ no\ gơih ăn)

{ok Roma, kăn [o# jang tơ\ An^h krao hơ vơn kon pơ lei apu\ng Đak Đoa, dêh char Gia Lai, pơ ma hơ dăh: “Kon pơ lei tôch kơ ]hôk ‘nă kơ [ok Veo, 1 ‘nu đảng viên so đei kon pơ lei chu yom, j^ bơ ngai ho\k jru\ hlôh vao lơ tơ drong, oei hơ dai ‘lơ\ng hăm kon pơ lei. {ok adrin pơ tho tơ [ôh găh tơ drong pơ jing Đảng, Khul kơ dră tơ ring hăm lơ nơ\r pơ ma tôch đam. Rim tơ drong tih ie\ tơ\ tơ ring [ok pơ tho tơ [ôh ăn ngăl. Găh u\nh hnam [ok ‘no\h arih xa ‘lơ\ng, kon hơ ‘lơ\p ho\k truh um ngăl.”

Truh dang ei, tơ\l 75 sơ năm, mă đơ\ng đ^ kră, pă pran jăng bơih, [ât lăp rơ ka j^ iung chă yơ yak tôch mơ mat, mă lei hăm jơ hngâm đon ‘lơ\ng đơ\ng m^nh ‘nu bơ ngai đảng viên rơ gei, 57 sơ năm jang Đảng, [ok oei ưh ăn kơ dih kâu pơ dơ\h ngôi đe\ch kiơ ‘mơ\i. {ok Veo akhan: “Pơ lei pơ la oei tơ nuh, kon pơ lei oei mơ mat tat, ba j^ bơ ngai đảng viên lơ liơ gơ\h lăng đe\ch”. Kơ lih yoa thoi no\h, [ok adrin roi tơ [ôh, krao hơ vơn kon pơ lei cho\h jang xa, sut hu\t dôm tơ juăt ưh kơ ‘nơ\ng, lui kơ pơ jâu, bou kơ pơ gang deng go\m; pơ jing tơ drong arih xa ‘nao, pơ tho kon sâu ho\k chư, ưh đei kơ dâu ôn mưh krao năm pơm linh, ưh đei pơm dôm tơ drong glăi luơ\t.

{ok Veo tơ roi: “Truh 60 sơ năm, inh pơ dơ\h hưu, vih pơ dơ\h tơ\ Plei Piơm. Mă lei ưh đei pơ dơ\h hloi ôh, kon pơ lei oei mơ mat tat, ba j^ đảng viên athei adrin jang dơ\ng, vei lăng khul bơ ngai kră, khul linh so, krao hơ vơn kon pơ lei jang xa, pơ tăm ‘nhot, [um, che\h phe, rong nhu\ng... pơ lung đe tơ dăm năm pơm linh. Sut hu\t dôm tơ drong juăt kơ ne#, deng go\m, pơ jing tơ drong arih xa ‘nao. Gơ nơm thoi no\h Plei Piơm đei tơ plih ‘lơ\ng, pôm [ơ\r đon, kh^ đei tơ drong ki.”

J^ đảng viên, Krung Dăm Veo băt hơ dăh hơ năp jang đơ\ng kơ dih ‘no\h vang tơ gop nơ\r pơ jing khul kơ dră tơ ring, ato\k tơ iung đảng, mă loi tơ\ tơ ring kon kông oei. Lơ\m khei ‘năr bơ\ jang dăh mă đ^ pơ dơ\h hưu bơih, [ok chă rơih, roi tơ băt, chơng hơ nhăk ăn lơ bơ ngai rơ gei, đei đon ‘lơ\ng ho\k găh Đảng.

Duch Hyao, m^nh ‘nu đảng viên ‘nao tơ\ Plei Piơm, th^ trơ\n Đak Đoa, dêh char Gia Lai pơ ma kơ [ok Veo thoi âu: “{ok Veo oei xa hăm kon pơ lei tôch gơ\h, huei đei tơ drong ki, sư vei lăng tôm tơ drong, hơ nơ\ng pơ tho tơ [ôh ăn kôn mon, kon sâu, j^ bơ ngai đảng viên so ne, huei. Truh hloi tơ drong tơ mât đảng viên ‘nao, đei sư chơng hơ nhăk, pơ tho tơ [ôh ‘mơ\i mă nhôn đei mât đảng, vang pơ kơ\ng tơ drong jang hăm te\h đak.”

Ưh ke\ jo# đ^ mê đai kăp g^t mă Đảng, Te\h đak pôk hơ păh ăn bơ ngai kră [o# kră, đei hlo\h 55 sơ năm jang Đảng, ku\m nhen jơ hngâm đon ]hôk ‘nă, ‘mêm, lui yom đơ\ng kon pơ lei hăm [ok\. {ok akhan, ‘no\h j^ tơ drong hơ iă hlo\h kơ bơ ngai jang kăch mang. {ok Krung Dăm Veo tơ găl j^ kon hơ ‘lơ\p hơ dre\ch Bahnar kơ tang, nuih mơng, j^ um rup tơ [ôh hơ dăh hlo\h jơ hngâm đon ‘lơ\ng, ưh đei tơ plih đơ\ng dôm hơ dre\ch kon kông tơ\ bri kông Tây Nguyên hăm Đảng, {ok Hô.

Dơ\ng: Chih