VOV4.Bahnar - Vih dơ\ng hăm tơ drong arih xa tơ\ yăn âu đơ\ng ro\ng kơ pơm linh, lơ linh so hơ nơ\ng che\p vei kơ jăp jơ hngâm đon {ô đo#i {ok Hô, jing dôm bơ ngai yak hơ drol lơ\m tơ drong tang găn pơ ngot, tơ nuh, pơm hơ to\k tơ drong arih xa ‘nao. Linh so Ya Tùng, bơ ngai Chu Ru, tơ\ plei KGăngọ (Kờ-găng-gọ), xăh Próh, apu\ng Đơn Dương (Lâm Đồng) j^ 1 ‘nu bơ ngai thoi no\h. {ok ưh đei gô chang gơ nang yoa, xa hơ păh tơ drong tơ gu\m đơ\ng te\h đak, adrin jang to\k kơ dih đe\ch mă oei krao hơ vơn, tơ gu\m ăn lơ bơ ngai nai jang to\k, pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao roi đunh roi pơ dro\ng ‘lơ\ng ro\.

Sơ năm 1986, bơ ngai tơ dăm kon kông Ya Tùng, tơ\ plei KGăngọ, xăh Próh, apu\ng Đơn Dương (Lâm Đồng) năm pơm [ô đo#i [ât tơ\l 20 sơ năm năm jang tơ\ kơ drăn tơ boăl kơ te\h đak boăl Campuchia. Đơ\ng ro\ng kơ bro\k đơ\ng pơm linh, Ya Tùng vih tơ\ pơ lei sư, hăm đon pơ hno\ng kho\m sut pơ đ^ tơ nuh hin, tơ gu\m ăn u\nh hnam păng kon pơ lei lơ\m tơ ring pơ jing tơ drong arih xa ‘nao. Đơ\ng 2 sao chu\n yoa me\ [ă che\ng song, Ya Tùng adrin ho\k pơ hrăm păng jang kiơ\ trong jang ‘nao vă hơ to\k io\k yoa, tưk tơ iung mu\k drăm lơ\m hnam tơ no\.

Gơ nơm pơ nam păng adrin jang, ‘ngoăih kơ te\h cho\h jang xa đei pơih xă to\k truh 1,2ha [a đak păng 5 sao chu\n ‘nhot, Ya Tùng oei rong rơ mo păng lơ kon kơ lap dơ\ng. Đơ\ng no\h mu\k drăm hnam tơ no\ to\k hơ nơ\ng, đei io\k yoa truh kơ hre\ng truh hlak jên 1 sơ năm. Hnam gia, tơ năr ‘lao sơ\ dang ei đei tơ plih jing hnam man kơ jăp ‘lơ\ng. Kiơ\ Ya Tùng, tơ drong ‘nâu gơ nơm đơ\ng đon adrin to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin, hu\t le# đon tơ che\ng ‘me\h gơ nang yoa xa hơ păh đơ\ng te\h đak tơ gu\m:

 “1 păh te\h yoa me\ [ă che\ng song, 1 păh ‘no\h inh mong ‘mơ ‘met jên răt kơ dih, ưh đei bu tơ gu\m kiơ, lăp hơ dro# klo kăn măr nhi jang kơ dih đe\ch. Tơ ring te\h Đơn Dương đei đa pơ tăm ‘nhot kơ na ba athei năm ho\k đơ\ng bơ ngai yoăn, đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h tơ plih te\h đơ\ng pơ tăm [a jing pơ tăm ‘nhot, inh pơ tăm đei 6,7 sơ năm ‘nâu bơih. Sơ\ tam mă băt pơ tăm jang mơ mat dêh, oei dang ei ‘no\h huei bơih, juăt bơih le\.”

Che\p vei jơ hngâm đon [ô đo#i {ok Hô, ‘ngoăih kơ adrin jang xa lơ\m hnam tơ no\, pơ tho ăn kon hơ ‘lơ\p ho\k pơ hrăm, Ya Tùng oei jing bơ ngai jang tôch tơ năp lơ\m tơ pôl. {ok j^ bơ ngai năm hơ drol, tơ [ôh trong, chong glung, bơ\ jang ‘lơ\ng dôm trong jang đơ\ng Đảng păng khôi luơ\t te\h đak tơ jur. Gơ nơm thoi no\h, Ya Tùng đei rơih mât jang Đảng, đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h đei pôk pơm Bí thư Chi [o# pơ lei.

Ưh lăp jang pơm pơ dro\ng ăn kơ dih đe\ch, Ya Tùng oei hơ nơ\ng tơ gu\m, pơ tho tơ [ôh trong cho\h jang xa ăn kon pơ lei tơ\ plei sư păng lơ linh so nai hai. Atu\m hăm ‘no\h, krao hơ vơn tơ gop jên vă tơ gu\m vă tơ gu\m ăn đe linh so mơ mat tat, pơ jing dơ\ng tơ drong ‘lơ\ng vă đe sư jang to\k, pơ jing tơ drong arih xa ‘nao:

“Linh so athei tơ [ôh trong chong glung lơ\m rim tơ drong, khul kơ pal đe tơ gu\m ăn bơ\n đơ\ng ho\k pơ hrăm, pơ ma xa, tơ mât yoa khoa ho\k ki thuơ\t, ku\m nhen trong jang xa. Kiơ\ đơ\ng tơ guăt [ơ\r đon hăm bôl boăl, linh so, ba vang tơ gu\m băl kiơ\ đơ\ng năr jang, ki thuơ\t ‘nao. Đang kơ ‘no\h 1,2 ‘nu ‘nho\ng o\h ưh kơ măh jên jang ‘no\h ba asong đe sư to\k io\k, ưh jo# jên kon vă ‘nho\ng o\h vang jang to\k.”

Kiơ\ [ok Nguyễn Danh, Kơ dră che\p kơ\l Khul linh so xăh Próh, apu\ng Đơn Dương, hăm jơ hngâm đon tơ năp đơ\ng bơ ngai linh {ô đo#i {ok Hô, linh so Ya Tùng hlôi to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin, mơ mat tat, pơ jing 1 tơ drong arih xa hiôk jơ nap, đơ\ng ro\ng kơ ‘no\h tơ gu\m ăn lơ bơ ngai nai jang to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin, pơm hơ to\k tơ drong arih. ‘Nâu j^ 1 ‘nu bơ ngai gơ\h hơ gei đei Jơ nu\m khul linh so xăh, apu\ng tơ che\ng ‘lơ\ng păng pôk pơ ư:

“’Nho\ng Ya Tùng j^ bơ ngai hơ nơ\ng chă tơ gu\m đe, tơ gu\m ăn ‘nho\ng o\h jang to\k nhen kơ dih kâu. ‘Nho\ng Tùng oei hơ nơ\ng năm tơ [âp bôl boăl, pơ ma nuh găh lơ tơ drong lơ\m tơ pôl, tơ drong jang xa, vei sơ đơ\ng chinh tr^ tơ\ tơ ring, băt hơ dăh rim tơ drong tơ\ tơ ring, atu\m hăm ‘no\h pơ gơ\r jang lơ tơ drong lơ\m Khul tôch đei yoa.”

Hăm tơ drong hơ be\ch hơ bal păng adrin jang to\k klăih đơ\ng tơ nuh hin, bơ ngai linh {ô đo#i {ok Hô Ya Tùng hlôi io\k đei lơ [ăng khen đơ\ng rim khul gru\p păng khul kơ dră pơ gơ\r tơ ring pôk hơ păh ăn.

Quang Sáng: Chih