Tơ̆ hơgăt tĕh să 1,5 hrek tar sâu riêng pơtăm hơlam hăm cheh phe hăm dang 200 tơnơm tam mă đei kơsô̆ tơring pơtăm, yă H'Myka Mlô tơ̆ xăh Ea Knuếc, dêh char Đăk Lăk hơdrol sơ̆ đa tĕch tơmam kiơ̆ bơngai mơdro. Kơjă, anih tĕch yoa thoi nŏh pơmơ̆ng lơ lơ̆m tơdrong pơm hơlam. Ƀơ̆t đei khul kơdră tơring tơgŭm kơsô̆ tơring pơtăm, yă H'Myka Mlô hơmĕng pơgar 'long kơ unh hnam gô đei roi tơbăt, hơnih rơđăh lơ̆m kơmăy chih răk, kiơ̆ đơ̆ng nŏh pơjing tơdrong 'lơ̆ng vă anih tĕch mơdro tĕch ăn teh đak đe gơ̆h băt truh, tơgoăt kơtă, hơmet pơ 'lơ̆ng kơjă tĕch păng sơđơ̆ng anih tĕch mơdro.

“Dang ei 'noh Anih vei lăng kon pơlei xăh đei kang ƀô̆ pơtho ăn kơ nhôn găh kơmăy kơsô̆ lơ̆m tơdrong choh jang sa, dôm bơngai jang chŭn mir nhôn 'meh vă păng tôch kơ lăp đon. Đĭ đăng ŭnh hnam hơmet ăn jơhngơ̆m đon, hơmet tôm hla ar vă pơm chih răk lơ̆m kơmăy kơsô̆ tơring pơtăm."

Kŭm hăm unh hnam yă H'Myka Mlô, lơ unh hnam kon pơlei jang chŭn mir păng hơp tak xăh tơ̆ Đắk Lắk kŭm hlôi kơchăng pơtruh hla ar hô sơ, roi tơbăt găh hơgăt teh, kơsô̆ chih tơbăt păng tơdrong jang vă pơm hơdăh, pơm kơsô̆ tơring pơtăm. Ƀok Trần Văn Thắng, Kơdră vei lăng Hơp tak xăh Choh jang sa rơgoh 'lơ̆ng Krông Pach, akhan tơdrong 'nâu tơpă 'noh jĭ hơyak hơtŏk 'lơ̆ng trong jang pơgơ̆r pơm tơlĕch păng vei lăng kơjă tŏk bŏk đei dôm anih jang hơmet ăn. Tơ̆ hơp tak xăh, hloh 70-80% hơgăt teh hlôi iŏk đei pơkăp 'lơ̆ng VietGAP, hơdai hăm iŏk yua chih tơbăt lơ̆m kơmăy điên tư lơ̆m lơ sơnăm. Tơdrong hơmet pơ 'lơ̆ng kơtơ̆ng ang 'măng mă âu tơgop tơgŭm tơmam chŏh jang sa đei tơring tơƀôh hơdăh tơdrong 'lơ̆ng, pơih să hơnĭh tĕch mơdro tơ̆ tĕh đak đe păng hơtŏk ‘lơ̆ng tơdrong kĕ pơjei.

“Nhôn kŭm hlôi đei tơdrong hơmet ăn nhen hla ar chih răk điện tử, tơring pơtăm păng pơm VietGAP đơ̆ng lơ sơnăm kơ âu, ưh kơsĭ dang ei 'nao pơtơm ôh. Nhôn gô hơnơ̆ng pơtrŭt kơsô̆. Ƀơ̆t đei tơdrong hiôk tĕch tơ̆ teh đak đe, dôm anih mơdro sa gơh hơnhăk tơmam lĕch tơ̆ anih tĕch mơdro apŭng plĕnh teh. Inh lui tơdrong pơjei đơ̆ng sầu riêng Việt Nam gô ƀrư̆ ƀrư̆ đei hơtŏk 'lơ̆ng”.

Đăk Lăk dang ei đei hloh 410 kơsô̆ tơring pơtăm sâu riêng, hăm hơgăt teh să dang 11.000 hek tar păng 73 hơnih tăh hơmet đei asong ăn kơsô̆. Lơ̆m kơplăh noh, akŏp hơgăt teh sâu riêng kơ tơring dang 44.000 hek tar, plei sơnăm 2026 tơchĕng hơdrol dang 500.000 tâ̆n. Kơsô̆ tơdrong jang kăl kơ dăr hơlen, hơmet pơ 'lơ̆ng, chih tơmơ̆t dơ̆ng păng tơgoăt yua thoi noh tôch kơ tih. Mă lei, tơring khŏm jang đang tơdrong jang ‘nâu.

Yă Đặng Thị Thủy, Phŏ Kơdră Anih vei lăng găh Choh jang sa păng Cham char dêh char Đăk Lăk tơbăt, tơdrong hơgăt đơ̆ng tơdrong jang ưh kơ đei pơdơh tơ̆ tơdrong hơmet pơ ‘lơ̆ng 1 hơnih tơhlăk găh pơm hla ar dăh mă tơchă băt anih pơm tơlĕch. Gĭt kăl hloh, ‘nâu jing tơdrong tơplih trong pơm tơlĕch, vei lăng păng tơgoăt anih tĕch mơdro, pơm tơdrong ‘lơ̆ng vă tơmam sâu riêng hơtŏk tơiung rơđăh, kơjăp păng hơtŏk ‘lơ̆ng tơdrong kĕ pơjei lơ̆m anih tĕch mơdro apŭng plĕnh teh.

“Kơdră chĕp kơ̆l hlôi athei nhôn truh sơnăm 2030, anih vei lăng Chŏh jang sa athei iŏk đei tŏ sĕt hlŏh 'nŏh 30% kơsô̆ iŏk yua tơplĭh kơsô̆ lơ̆m hơnĭh jang. Tơdrong hơnhăk đĭ đăng tơdrong kơtơ̆ng ang lơ̆m kơmăy kơsô̆ 'nŏh jing hơyak năm gĭt kăl vă pơm hơdăh pơđĭ trong pơm tơlĕch kŭm nhen tơdrong hơgăt 'lơ̆ng, pơm lăp hăm 'mĕh vă đơ̆ng rim tơmam tĕch tơ̆ tĕh đak đe tơ̆ năp kơnh."

Tơdrong tơm ưh kơsĭ hơnhăk hô sơ hla ar tăh lơ̆m kơmăy kơsô̆, mă pơjing đei kơmăy chih răk kơsô̆ gơh băt hơdăh hơnăn, trŏ ƀlep, chih tơmơ̆t păng vang roi tơbăt, tơklep rim tơring pơtăm, anih tăh hơmet hăm roi tơbăt pơm tơlĕch gơh hơlen lăng băt. 'Nâu kŭm jing trong pơm hơdăh Tơdrong tơchơ̆t 57 đơ̆ng Anih tơm Chinh trĭ, iŏk khoa hŏk kơmăy kơmŏk, tơplih 'nao pơcheh hơgei păng chih răk kơsô̆ pơm tơdrong ‘lơ̆ng hơtŏk tơiung.

Tơgŭm Đăk Lăk păng rim tơring jang kiơ̆ hơnăp jang âu, Anih tơm vei lăng găh Choh jang sa păng Cham char tŏk bŏk ăn khul bơ̆ jang năm truh tơ̆ tơring, lơ̆m khei 'năr tơ̆ xăh 'măng mă blŭng đei pơjao mĭnh ƀar tơdrong jang găh kơsô̆ tơring pơtăm. Ƀok Nguyễn Quang Tin, Phŏ Kơdră Anih jang Khoa hŏk păng Kơmău kơmŏk (Anĭh tơm vei lăng Chŏh jang sa păng Cham char) akhan, mư̆h hla ar chih răk đei tơgoăt dih băl, tơdrong roi tơbăt tơring pơtăm ư̆h pă jing hô sơ chĭh răk mă jing hla ar chih răk yua atŭm, pơyua ăn chŏh jang sa, vei lăng ‘lơ̆ng, pơm tơlĕch, tĕch mơdro păng tĕch tơ̆ tĕh đak đe.

“'Nâu jĭ mĭnh lơ̆m dôm tơdrong tôch gĭt kăl: chih hơnăn păng băt hơdăh đei tơmam, đơ̆ng rŏng 'nŏh gơ̆h tơchă băt hơnih pơm tơlĕch trŭh rim tơmam. Dôm tơdrong chih răk tơchĕng hơdrol gô đei 5 tăl, đơ̆ng Hơnĭh chih răk kơ tĕh đak trŭh rim anĭh tơm, anĭh jang, tơring; anĭh mơdro sa; xăh, hơp tak xăh păng kon pơlei. Ƀơ̆t đei kơmăy kơmŏk chih răk tơgoăt dih băl, dôm tơdrong kơtơ̆ng ang đei ƀôh lơ̆m kơplăh chŏh jang sa, tĕch mơdro kŭm nhen vei lăng, pơgơr gơ̆h iŏk trŏ lăp păng rơđăh rơđong.

Đăk Lăk tŏk bŏk khŏm tơplĭh trong jang vei lăng 'nao hăm tơmam sâu riêng. Mư̆h rim tơring pơtăm, hơnĭh tăh hơmet păng tơmam tă kơ đei roi tơbăt đei ‘lơ̆ng, băt hơdăh păng tơgoăt dih băl, hla ar chih răk gô jing tơmam gĭt kăl vă vei lăng tơdrong 'lơ̆ng, tơbăt hơdăh tơdrong tĕch mơdro păng hơtŏk kơjă tơmam đơ̆ng chŏh jang sa đei kơ tơring.

Tơdrong tơchơ̆t 36/2026 đơ̆ng khul kơdră Teh đak pơjing hơ iă pơm hla bơar ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm, hơnih tăh ‘nŭng, pơjing rơvơn hloh ăn kon pơlei păng hơnih mơdro sa. Mă lei, vă rim tơdrong tơchơ̆t đei mơ̆t tơpă lơ̆m yan ou, kăl đei khul pơtho tơbăt, yak hơdoi hăm kon pơlei choh jang sa hloi. Lơ̆m tơdrong tơroi năr ou, bơngai chih tơdrong tơroi ou đei jơ pơma dơnuh ƀok Lê Quốc Thanh, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih tơm Pơtrŭt choh jang sa Teh đak găh hơnăp jang kơ khul jang pơtrŭt choh jang sa lơ̆m tơdrong jang ou.

- Ƀok ăi, jang kiơ̆ Tơdrong tơčhơ̆t 36/2026 đơ̆ng Khul kơdră chĕp pơgơ̆r Teh đak, khul bơ̆ jang pơtrŭt choh jang sa đei hơnăp jang lơ liơ lơ̆m tơgum  djru tơring păng kon pơlei choh jang sa jang kiơ̆ rim tơdrong pơkăp vă ƀơk ăn mã kơsô̆ tơring pơtăm, hơnih tăh ‘nŭng?

Ƀok Lê Quốc Thanh: Khul kơdră Teh đak pơjing Tơdrong tơchơ̆t 36 hơmet pơ ‘lơ̆ng pơm hla bơar vă ƀơk ăn mã tơring pơtăm adoi nhen hơnih tăh ‘nŭng. Mălei, đơ̆ng hla bơar truh trong jang kmăi kmŏk mưh tơmơ̆t lơ̆m tơdrong jang sa oei hơtăih hơtŏ đĕch. Ưh kơ jor bơ̆n kăl đei khul vang yak hơdoi ‘mơ̆i.

Lăp ƀơ̆t doh, Hơnih tơm Pơtrŭt choh jang sa Teh đak hlôi hơmet ming dôm kơsơ̆p hla bơar pơtho tơbăt vă kon pơlei apĭnh pơm đei mã kơsô̆. Mă ƀar, pơtho tơbăt jang kiơ̆ Tơdrong tơchơ̆t 36, pơm lơ liơ tơplih đơ̆ng hla bơar đei tơlĕch jang tơpă yan ou vă kon pơlei chă hơlen lăng.

Kiơ̆ đơ̆ng rŏng ‘noh, nhôn gô pơtho pơjing khul jang pơlei pơla, pơtho pơhrăm ưh khan lăp ăn khul jang pơtrŭt choh jang sa mă oei pơtrŭt hloi kon pơlei choh jang sa. Lơ̆m ou, tơdăh kon pơlei ‘meh vă hŏk pơhrăm lei nhôn pơtho ăn hloi. Hrei ou gơh vă iung jang hloi pơtho kơtă păng trư̆k tuyên, kon pơlei gơh chih hơnăn chă hŏk pơhrăm.

Truh ou kơnh, nhôn gô pơgơ̆r pơtho ăn khul pơtrŭt choh jang sa lơ̆m teh đak vă hlôh vao lei lăi, trong jang lei lăi, đei jing khul tơm dơnơm pơtho ăn kon pơlei tơ̆ tơring.

Nhôn jei tôch ‘meh vă khul jang pơtrŭt choh jang sa pơlei pơla đơ̆ng rim khul jang, pơtih gia nhen khul Hơdruh tơdăm, Măt trân, dôm bơngai gơh vă tơgŭm djru kon pơlei, vang yak hơdoi hăm kon pơlei. Khul kơdră tơring jei kăl lăng ba truh tơdrong ou, kăl đei dôm bơngai gơh chă tơgum djru kon pơlei, đei hơnih jang kăl, kơsô̆ điên thoăi vă kon pơlei ‘meh vă chă apĭnh dang yơ, tơdrong yă kiơ jei ƀônh ƀŏ hgăl.

Hrei ou, rim trong bơ̆ jang hlôi đei chih tơmơ̆t lơ̆m website kơ Hơnih tơm Pơtrŭt choh jang sa Teh đak adoi nhen kơ rim tơring.

- Hăm Đăk Lăk, minh lơ̆m dôm tơring đei lăng jĭ tơring đei teh pơtăm sầu riêng să hloh dang ei, Hơnih jang Pơtrŭt choh jang xa kơ teh đak hlôi tơlĕch dôm tơdrong jang tơgŭm ayơ păng tơlĕch jang lơ̆m khei năr truh thoi yơ, hă ƀok?

Ƀok Lê Quốc Thanh: Hăm Đăk Lăk, nhôn hlôi pơih minh lăm hŏk gah iŏk yua, chih măt pơkăp kơsô̆ tơring pơtăm, dôm tơdrong pơkăp lơ̆m Tơchơ̆t 36 adoi nhen tơdrong choh jang xa kơjăp sơđơ̆ng hăm sầu riêng păng minh ƀar hơdrĕch 'long pơtăm nai.

Nhôn hlôi chih akŏm hla bơ-ar tơƀôh pơm jang păng pơtruh ăn rim tơring kơ dêh char Đăk Lăk. Truh ou kơnh, nhôn gô pơtoi pơih lăm hŏk pơhrăm ăn khul jang pơtrŭt choh jang xa tơ̆ tơring, kang ƀô̆ hơp tak xã adoi nhen kon pơlei pơtăm sầu riêng mă kăl hŏk pơhrăm.

Nhôn kŭm pơtruh nơ̆r dah đei tơdrong jang hơdoi đơ̆ng jơnŭm pơgơ̆r tơring păng khŭl pơtrŭt choh jang xa kơ dêh char. Nhôn hlôi drơ̆ng nơ̆r tơlĕch pơm jang, pơm thoi yơ vă đei khul jang yak hơdoi hăm kon pơlei tơ̆ tơring. Tơlĕch jang noh minh, mă lei khŭl jang yak hơdoi hăm kon pơlei tơ̆ tơring noh kăp gĭt hloh. Bơ̆n athei đei minh khŭl pơm jang vă kơchăng tơgŭm ăn kon pơlei mưh kon pơlei kăl.

- Ơ ƀok, lơ̆m tơdrong pơtrŭt choh jang xa dang ei đei tơdrong vang jang kăp gĭt đơ̆ng hơnih jang mŭk drăm. Ih tơchĕng thoi yơ gah sơnong jang păng tơdrong jang gơh hơgei đơ̆ng khŭl jang ou lơ̆m tơdrong tơgŭm khua hŏk ki thuơ̆t, kơmăi kơmŏk 'nao pơma atŭm păng pơm kiơ̆ 'lơ̆ng pơkăp kơsô̆ tơring pơtăm, hơnih tah 'nŭng pơma hơdrô̆?

Ƀok Lê Quốc Thanh: Nhôn tơchĕng dang ei Hơnih tơm Choh jang xa păng Cham char hlôi tơlĕch trong jang hơtŏk gah choh jang xa. Lơ̆m noh, nhôn lăng khul jang pơtrŭt hơtŏk choh jang xa đơ̆ng hơnih jang mŭk drăm adoi nhen khul choh jang xa kơ dôm jăl jang adoi jing khul pơtrŭt choh jang xa ngăl.

Bơ̆n athei kơchăng tơgŭm ăn kon pơlei, yak hơdoi hăm kon pơlei păng pơklaih dôm tơdrong mă kon pơlei bơh ƀơm lơ̆m tơdrong choh jang xa, đơ̆ng hơlen băt tơm a la chă truh pơkăp kơsô̆ tơring pơtăm.

Mă kăl hloh 'noh, athei yak hơdoi hăm kon pơlei lơ̆m tôm khei năr pơm jang, akŏm đei lơ trong jang hăm kơmăi kơmŏk 'nao. Dôm tơdrong tơnap đei ƀôh hăm choh jang xa, ah ayơ rơkah pơgang, tơdrong yă kiơ gah tơmam drăm 'lơ̆ng, bơ̆n athei tơroi ăn bơngai pơm jang băt, hơnơ̆ng yak hơdoi hăm bơngai pơm jang vă pơm tơlĕch đei dôm tơmam drăm trŏ nhen tơchơ̆t tơlĕch kơ tơring tĕch răt pơkăp.

- Ĭ ah, bơnê kơ ih hlôi tơroi gah kơtơ̆ng ang ou hơ!