Lơ̆m pơgar să 6 hek tar tơ̆ xăh Măng Đen, dêh char Quảng Ngãi, yă Đào Thị Hương ‘măn pơđĭ teh pơtăm cheh phe Arabica. Lơ̆m noh, 4 hek tar đĭ đei plei, 2 hek tar tŏk bŏk hơnơ̆ng đei tơmơ̆t jên jang pơih să. Hơlam đơ̆ng dôm hang cheh phe ‘noh cam, chănh, krô̆i, ôi, ƀơ păng lơ kơloăi ‘long nai, pơm jing tơdrong jang pơtăm lơ kơloăi, iŏk jang jơnei teh hai, pơm iŏk yua prăt sơnăm hai.

Kiơ̆ kơ yă Hương, cheh phe Arabica tơ̆ Măng Đen đei lơ tơdrong ‘lơ̆ng gơnang đơ̆ng tŏ ‘mi kial păng teh. Unh hnam rơih iŏk trong pơm tơlĕch cheh phe ‘lơ̆ng, phĕ plei đum đĭ păng pơm tơlĕch kiơ̆ ‘meh vă đơ̆ng anih tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe.

Dang ei 4 hek tar cheh phe đei dang 24-25 tấn rim sơnăm. Gơnang đơ̆ng tĕch lơ ƀiơ̆, cheh phe jing tơmam iŏk yua tơm kơ unh hnam. Kăl kơ lăng truh, pơgar cheh phe đei pơtăm dang 17 sơnăm mă lei ‘long oei bluh jing ‘lơ̆ng, ăn iŏk yua sơđơ̆ng.

Yua đơ̆ng cheh phe đei tĕch tơlĕch tơ̆ anih tĕch mơdro châu Âu, unh hnam yă Hương athei phĕ ƀơ̆t plei đum đĭ, ưh kơ gơh phĕ plei oei kơ sĕ dăh mă tam mă đum đĭ. Plei đei phĕ jing lơ ‘măng, rơih iŏk hơlen kiơ̆ plei đum tơplih yua kơ phĕ hrơ̆ch. Trong jang âu hoach lơ kŏng jang mă lei tơgŭm găr cheh phe đei ‘lơ̆ng, pơm lăp hăm ‘meh vă đơ̆ng tơmoi.

Vă đei đăi hơgăt teh cheh phe nhen hrei ‘nâu ‘noh jĭ gơnang đơ̆ng jên asong tŏk iŏk đơ̆ng Agribank hlôi vang yak hơdai hăm unh hnam yă Hương đơ̆ng dôm sơnăm blŭng hơtŏk tơiung choh jang sa. Sơnăm 2011, unh hnam yă gơh asong tŏk iŏk jên dang 1 ti hlak jên, đơ̆ng rŏng ‘noh hơnơ̆ng đei tơmơ̆t dơ̆ng jên jnag. Truh dang ei, akŏm rơkăh hre dang 1,7 ti hlak jên, găh lơ pơyua ăn pơih să hơgăt teh păng tơmơ̆t jên jang vei lăng ‘long pơtăm. Yă  Đào Thị Hương tơroi:

“Jên đơ̆ng Anih mong jên găh Choh jang sa păng Hơtŏk tơiung tơring tơrang âu vă pơih să dơ̆ng tơdrong jang choh jang sa, mă tơm ‘noh jĭ năm kiơ̆ anih choh jang sa klĕp truh kră. Pơtih gia nhen găr cheh phe tĕch tơ̆ teh đak đe đơ̆ng nhôn dang ei tôch kơjăp. Kơjăp tơ̆ hơnih ‘noh jĭ nhôn đĭ năm đei klĕch châu Âu. Tơdrong ‘lơ̆ng ‘noh vă hơnhăk nhôn, vă kơ nhôn hưch hanh kiơ̆ găr cheh phe âu”.

‘Ngoăih kơ cheh phe, unh hnam yă Hương oei pơtăm lơ kơloăi ‘long sa plei păng tĕch mơdro pơvih pơvăn hơnih ƀĭch pơdơh. Mă lei, trong vă jang đunh đai oei akŏm lơ̆m choh jang sa, mă loi ‘noh jĭ hơtŏk tơiung cheh phe Arabica ‘lơ̆ng. Đơ̆ng tơdrong tơroi kơ unh hnam yă Hương, gơh ƀôh, jên asong tŏk iŏk ưh khan lăp tơgŭm kon pơlei đei dơ̆ng jên tơmơ̆t jang mă oei pơm tơdrong hiôk tơplih đơ̆ng pơm tơlĕch iĕ jing pơm tơlĕch tơmam, hơtŏk lơ kơjă tơmam.

Agribank anih jang tơ̆ Kon Rẫy vei lăng 2 apŭng Kon Rẫy păng Kon Plông kơ dêh char Kon Tum so. Dang ei anih jang vei lăng tơdrong jang asong tŏk iŏk jên tơ̆ dôm xăh Kon Braih, Đăk Rve, Măng Đen, Măng Bút păng Kon Plông.

‘Long kăp gĭt ‘noh jĭ 1 lơ̆m dôm tơdrong jang đei Agribank tơgŭm hơdrol yua đơ̆ng tơdrong pơm iŏk yua sơđơ̆ng, đei đunh đai. Mơ̆ng kiơ̆ tơdrong jang pơm tơlĕch păng ‘meh vă jên jang đơ̆ng rim unh hnam, anih mong jên set hơlen asong ăn tŏk iŏk jên trŏ lăp, hơdai hăm hơmet ăn kang ƀô̆ vei lăng tơring vă hơnơ̆ng băt hơdăh tơdrong, tơgŭm tơmoi tŏk iŏk jên.

Hăm tơring Kon Rẫy, kơsu dang ei oei jing ‘long kăp gĭt tơm. Cheh phe Arabica kŭm đei 1,2 ‘nu kon pơlei bơngơ̆t truh, mă loi ‘noh jĭ dôm hơnih đei teh, tŏ ‘mi kial trŏ lăp. Mă lei, ‘nâu jĭ kơloăi ‘long athei ki thuơ̆t vei lăng ‘lơ̆ng, trong jang tơmơ̆t jên jang trŏ lăp mă hơtŏk đei iŏk yua. Ƀok Nghiêm Minh Tuấn, Phŏ Kơdră vei lăng Agribank tơ̆ Kon Rẫy tơbăt, rơkăh hre đơ̆ng anih jang hrei ‘nâu đei dang 1.730 ti hlak jên, tŏk 86 ti hlak jên pơting hăm blŭng sơnăm. Lơ̆m hơmet ming asong tŏk iŏk jên, jên pơyua ăn choh jang sa, ‘long pơtăm kăp gĭt păng vei rong kon tơrong đei kơ sô̆ lơ:

“Kang ƀô̆ anih mong jên kŭm hơmet ăn tôm tĕch păng tơgŭm tôch bơneh ăn kon pơlei. Hăm dôm bơngai mơnat tat găh chih chư ‘noh kang ƀô̆ anih mong jên kŭm tơgŭm. Paih Agribank klăih song rim kang ƀô̆ vei lăng rim tơring . Đang kơ ‘noh rim khei đei hơlen lăng tơdrong jang tŏk đơ̆ng tơring ‘noh... Khŭl kơdră chĕp kơ̆l kŭm đei trong vă tơƀôh ăn kang ƀô̆, bơngai jang găh tơdrong jang tơgŭm tơmoi, băt hơdăh tơdrong”.

Đơ̆ng tơpă yan âu choh jang sa đơ̆ng kon pơlei, Agribank Kon Tum băt hơdăh vang yak hơdai hăm kon pơlei ưh khan lăp hăm jên jang mă oei ‘moi kiơ̆ tơdrong lăng kiơ̆ tơring, băt hơdăh ‘meh vă păng pơtho kon pơlei iŏk yua jên trŏ tơdrong. Mưh jên jang đei tơklep hăm ‘long pơtăm trŏ lăp păng trong jang pơm tơlĕch đei yua, kon pơlei đei dơ̆ng tơdrong hiôk tơmơ̆t jên jang đunh đai, pơih să tơdrong jang păng hơtŏk ‘lơ̆ng iŏk yua.

Hrei ‘nâu, lơ̆m dêh char Quảng Ngãi đĭ pơtăm hloh 5.000 hek tar cheh phe tơring tơngiĕt, akŏm găh lơ tơ̆ dôm xăh Tu Mơ Rông, Măng Ri, Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút, Đăk Plô păng Xốp. Cheh phe tơring tơngiĕt đei hơlen lăng ‘noh jĭ 1 lơ̆m dôm ‘long pơtăm đei ‘lơ̆ng, trŏ lăp hăm tŏ ‘mi kial, teh tơ̆ tơring kông păih Pơmơ̆t Quảng Ngãi. Tơdrong pơih să hơgăt teh tơklep hăm hơtŏk ‘lơ̆ng tơmam tŏk bŏk pơih ăn trong hơtŏk tơiung mŭk drăm ‘nao, tơgop hơtŏk ‘lơ̆ng iŏk yua ăn kon pơlei.

Kŭm hăm cheh phe, 1,2 ‘long pơtăm đei kơjă mŭk drăm lơ nhen sầu riêng, kơsu... kŭm tŏk bŏk đei hơtŏk tơiung tơ̆ rim tơring păih Pơmơ̆t. ‘Nâu đei lăng jĭ dôm ‘long pơtăm tơm, tơgop tơplih ming choh jang sa, pơm tơdrong jang sa kơjăp ăn kon pơlei tơrong groi kông.