Tơ̆ rim tơring Sơn Hòa, Tây Sơn - dôm tơring pơtăm kơtao să hloh kơ dêh char Dak Lăk hrei ou lơ chŭn mir kơtao hlôi truh pơyan koh mă lei oei tơ ‘mlơ̆k tơ ‘mlăk kro tơ̆ chŭn mir. Kơjă kơtao re, tơdrong chă răt hiơ hiơ̆, lơ̆m mă tŏ phang pơđang roi năr roi kơtang, tơdrong hơmơt ŭnh sa kơtang pơm ăn kon pơlei pơtăm kơtao tŏk bŏk tơ oei pă sơ̆n, dơ̆ng pă sŭk. Unh hnam yă Đỗ Thị Đằm, thôn Tân Hiệp, tơring Tây Sơn đei 2,5ha kơtao đĭ kră, lơ̆m ou 5 sao hlôi kro, vă jê̆ pơkao, mă lei oei tim mă kơtơ̆ng nơ̆r tơchơ̆t răt iŏk đơ̆ng hnam kmăi pơm sĭk KCP, lơ̆m mă noh, pơyan hơdrol, truh vă đĭ khei 4 ‘noh ŭnh hnam yă hlôi koh đang."5 sao 3 tơ̆ groi kơtao kro ‘noh dang đơ̆ng khei 2 koh bơih mă lei sơnăm ou ‘noh khei 4 oei tim mă koh ‘mơ̆i, jei chă apĭnh păh dăr lăng ‘noh hơnih jang kơtang, tơroi akhan gô văi, dang yơ đei tơchơ̆t ăn koh ‘noh chă koh, kơ yuơ dang ei kơtao jei lơ, găh kơtao ŭnh sa jei lơ, kơna tŏk bok hơnơ̆ng chă koh dôm kơtao ŭnh sa, gô chang ăn koh ‘noh tơroi. Dang ei jĭ gô đĕch bơih, dăh ưh vă pơm kiơ lĕ."

Lơ kon pơlei choh jang sa tơ̆ tơring Tây Sơn jei mơ hoal gô chang nơ̆r tơchơ̆t răt iŏk kơtao đơ̆ng hnam kmăi pơm sĭk KCP. Rơbou hektar kơtao tim mă chă koh atŭm hăm tơtăm hơmơt ŭnh sa kơ yuơ tŏ pơđang ưh khan lăp đei ƀơm hơdrô̆ pơm kơnê̆ tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei mă oei pơm kơnê̆ truh tơdrong jang kơtao pơyan đơ̆ng rŏng dơ̆ng. Yă Sô Thị Cheo, thôn Tân Thành, tơring Tây Sơn, dêh char Dak Lăk tơtăm: " Hơpơi hnam kmăi pơm lơ liơ koh hăp mă koăng ƀiơ̆, bơ̆n jei ‘meh vă vei lăng năng tông hăp dơ̆ng, dang ei tim mă koh lơ lou, dang yơ vă vei lăng hăp kơnh, sơnăm đơ̆ng rŏng hli pă đei sa dơ̆ng văi."

Tơring Tây Sơn đei dang hloh 3.800ha kơtao, koh đei dang 220.000 tân. Mă lei truh dang ei ‘nao lăp chă răt đei 71.000 tân, tơmơ̆t 35% hơgăt teh pơtăm kơtao lơ̆m tơring. Tơ̆ rim tơring pơtăm kơtao anai nhen Sơn Hòa, Sông Hinh, Đức Bình, Ea Bá... jei lơ̆m tơdrong lơ lou mơ̆n. Tơ̆ hơnăp tơdrong ou, rim tơring jei hlôi bơ̆ jang hăm Kŏng ty KCP Việt Nam păng Công ty pơm sĭk Tuy Hòa athei hnam kmăi atŏk kơtang răt kơtao ăn kon pơlei. Ƀok Trần Minh Thân, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng kon pơlei tơring Tây Sơn, dêh char Dak Lăk tơbăt:" Tơring hlôi athei KCP atŏk kơtang răt kơtao kon pơlei, mă lei hrei ‘nou, tơdrong chă răt iŏk kơtao kon pơlei lơ̆m tơring tim mă trŏ lăp hăm hơpơi ‘meh vă. Lơ̆m khei năr kơnh, tơring jei hơnơ̆ng bơ̆ jang hăm KCP atŏk kơtang răt iŏk kơtao kon pơlei lơ̆m tơring."

Vă đĭ sơnăm sơ̆, mưh kơtao tŏk bŏk bluh vơ̆ ‘noh đak hơbông lip pơm hiong răm kơtang. Truh pơyan kơtao kră, tơdrong chă koh hiơ hiơ̆ lơ̆m mă ‘năr tŏ phang pơđang kơtang đunh năr pơm ăn kơtao ưh kơ gan ‘lơ̆ng păng pơm hơhoach lơ kon jên jang ou to. Atŭm hăm ‘noh, sĭk tĕch ưh kơ hlot lơ, tĕch mơdro mơmat tang hlôi dui ba kơjă kơtao sơnăm ou tơjur kơtang, găh jên hơvơh đe jang ‘noh jĭ tŏk măt, kon pơlei pơtamw kơtao đĭ mơmat tat sa roi mơmat tat hloh dơ̆ng.

Kiơ̆ đơ̆ng kơdră chĕp pơgơ̆r Khul jang kơtao pơm sĭk Việt Nam Nguyễn Văn Lộc ‘noh đơ̆ng rŏng 5 pơyan kơtao đei iok yoa kơjăp (đơ̆ng sơnăm 2020-2025), sơnăm 2026 pơđĭ kon pơlei hăm rim hnam kmăi pơm sĭk tơ jră dơ̆ng hăm dôm tơdrong mơmat tat kơ yuơ ‘mi kial ưh sơđơ̆ng păng tơdrong pơjei kơtang đơ̆ng sik răt tơmơ̆t đơ̆ng teh đak đe." Bơ̆n tơƀơ̆p dôm tơdrong ưh sơđơ̆ng kơ yuơ rim trong đe tĕch mơdro pơlơ̆m, kơ yuơ răt tơtông đơ̆ng teh đak đe tĕch tơlĕch re. Atum hăm khul kơdră teh đak pơjing dur pơvang tang găn vei lăng năng tông mơdro sa vă pơjing đei tơdrong tĕch mơdro hơtŏ hơnơ̆ng ‘noh hơnih jang kơtao pơm sĭk Việt Nam jei hlôi đei tơdrong hơdrin akom hơmet pơ ‘lơ̆ng tơgoăt jang hơdoi kơtao pơm sĭk; hơvơn lơ trong tơchăr hơ iă, hơvơn dôm tơdrong hơdrin pơm lơ liơ hơtŏk đei jang sa iŏk yoa kơjăp ăn kon pơlei pơtăm kơtao."

Dak lăk hrei ou đei hloh 46.000 ha kơtao, dơ̆ng mă ƀar lơ̆m teh đak (đơ̆ng rŏng Gia Lai). Kơtao ưh khan lăp tơgop xut xa pơngot rơvĕt mă oei vei kơjăp hơnăp kăl lơ̆m atŏk tơ iung mŭk drăm-tơpôl kơ tơring. Lơ̆m mă gô chang rim trong jang kơtang đơ̆ng Khul kơdră Teh dak păng rim hơnih jang lơ̆m tơdrong dăr lăng hơlen sĭk răt tơmơ̆t ôn đơ̆ng teh đak, atŭm hăm rim trong jang hơ iă, kĕ pran đơ̆ng Hơnih tơm vei lăng Mơdro sa ‘noh dang ei, tơ̆ dôm chŭn mir kơtao, rơbou hek tar kơtao kră tŏk bok kro tơ̆ chŭn mir. Tơdrong pơm hơtŏk đei iok yoa kơjăp, pơm tơjur kơjă tơ̆ rim trong jang tŏk bŏk hơnơ̆ng đei tơlĕch ăn. Mă lei, hơdrô̆ hăm pă tom pơyan koh, dui ba ưh kơ tom jơ ‘năr ăn kơtao bluh vơ̆, ‘noh dôm tơdrong hơdrin jang sa đei iŏk yoa kơjăp đĭ kơtĕch.

Bơngai pơtăm kơtao Dak Lăk hơvơh hơvơi hơpơi ‘meh vă chă koh kơtao tĕnh koăng vă dôm tơdrong hiong răm hoei dui ba đunh đơ̆ng pơyan ou truh pơyan đơ̆ng rŏng.