Hơtŏk tơiung sâm Ngọc Linh, đơ̆ng tơdrong Tơchơ̆t truh tơdrong hơrih sa tơring groi kông Quảng Ngãi
Thứ năm, 14:22, 02/04/2026 VOV Miền Trung/Thuem tơblơ̆ VOV Miền Trung/Thuem tơblơ̆
VOV.Bahnar - Tơ̆ dêh char Quảng Ngãi, lơ tơring groi kông hlôi hơtŏk tơiung sâm Ngọc Linh pơih ăn trong năm klăih đơ̆ng dơnuh hin, yak tŏk pơm pơdrŏng. Đe buăl mơlôh tơring ‘nâu hlôi pơ̆n tơmơ̆t jên jang pơtăm ‘long ‘nâu hơtŏk tơiung mŭk drăm hai, vei lăng tơmam drăm bri hai.

 

 

Tơ̆ xăh Măng Ri, roi ‘năr roi lơ buăl mơlôh tơiung pơjing tơdrong jang sa đơ̆ng sâm Ngọc Linh. ‘Nhŏng A Lêm, đoàn viên tơ̆ plei Long Láy 2, xăh Măng Ri hlôi pơtăm hloh 400 tơnơm sâm Ngọc Linh đơ̆ng sơnăm 2020. Gơnang đơ̆ng hơdrin hŏk pơhrăm, iŏk yua ki thuơ̆t, pơgar sâm sư hơtŏk tơiung hơtŏ băl, 1,2 tơnơm hlôi ăn iŏk yua.

‘Nhŏng A Lêm tơbăt, sâm Ngọc Linh jĭ kơloăi ‘long pơtăm hơnat hloh. ‘Long lăp bluh jing ‘lơ̆ng tơ̆ hơla yơ̆p bri kră, kơjung đơ̆ng 1.200 mét tơ̆ hơpal. Bơngai pơtăm athei pơ ‘lơ̆ng, mă hơlen lơ̆m rim tơdrong vei lăng:

"Hăm sâm Ngọc Linh, gĭt kăl ‘noh jĭ ba athei đei pơnam, hơdrin hŏk pơhrăm tơdrong hlôh vao đơ̆ng đe ‘nhŏng, đe mŏ, dôm bơngai năm hơdrol, dôm bơngai hlôi jơnei hơdrol ‘noh. Hŏk pơhrăm tơdrong hlôh vao, vang akŏm lơ lăm pơhrăm vă đe pơtho, tơgĕch iŏk yua jên kơdih đei păng tŏk iŏk dơ̆ng vă pơtăm kơ loăi ‘long ‘nâu”.

Hrei ‘nâu, lơ đoàn viên hơdruh tơdăm tơ̆ dôm xăh Măng Ri, Tu Mơ Rông, dêh char Quảng Ngãi (hơdrol ki găh apŭng Tu Mơ Rông, dêh char Kon Tum) akŏm hơtŏk tơiung mŭk drăm đơ̆ng ‘long pơgang. Kon pơlei lơ̆m tơring oei hơtŏk tơiung dơ̆ng dôm kơloăi ‘long pơtăm nai nhen cheh phe, đẳng sâm (sâm hro), thất diệp nhất chi hoa. Lơ buăl mơlôh iŏk yua jên tŏk iŏk đơ̆ng Anih mong jên Tơgŭm tơpôl vă tơmơ̆t jên jang pơtăm sâm. 1,2 tơdrong jang yak blŭng hơnhăk ăn iŏk yua jơnei, tơgŭm bơngai mơlôh đei dơ̆ng jên yua, sơđơ̆ng tơdrong hơrih sa.

Truh dang ei, dôm anih mơdro sa pơtăm sâm jang hơdai hăm dôm bơngai jang khoa hŏk pơtho ki thuơ̆t pơtăm, vei lăng sâm, tơgop hơtŏk ‘lơ̆ng iŏk yua choh pơtăm. Ƀok Nguyễn An, Kơdră vei lăng tĕch mơdro Kŏng ti VinGin tơbăt, anih mơdro sa kơ ƀok hlôi pơm tơdrong hiôk tơgŭm hơdruh tơdăm kơchăng gơh iŏk yua khoa hŏk - kơmăy kơmŏk, iŏk yua ki thuơ̆t ‘nao lơ̆m pơm tơlĕch.

“Nhôn ưh khan lăp dơ̆ng ƀơ̆t tơdrong pơtruh ‘long hơdrĕch mă gô vang yak hơdai hăm đe buăl lơ̆m kơplăh vei lăng. Nhôn gô tơgŭm đe buăl, mă loi ‘noh jĭ dôm đe buăl đei tơdrong hlôh vao, đei tơroi dôm tơdrong hlôh vao ‘nao hloh, dôm tơdrong pơcheh hơgei, trong jang vă hơtŏk tơiung, tơchĕng hơlen; kŭm hăm ‘noh jĭ 1,2 tơmam nai vă tơgŭm đe buăl hlôh rơđăh hloh”.

Hơtŏk tơiung ‘long pơm pơgang, lơ̆m noh pơih să teh pơtăm sâm Ngọc Linh ‘noh trong năm ‘nao đei băt rơđăh lơ̆m Tơdrong tơchơ̆t Hop akŏm Đảng bộ xăh Măng Ri jăl jang 2025–2030. Xăh găh tơring tơm hơtŏk tơiung sâm tơ̆ Quảng Ngãi. Dang ei khŭl kơdră tơring tŏk bŏk tơgŭm kon pơlei pơih să teh pơtăm sâm, sơng đei anih mơdro sa tơmơ̆t jên jang pơm tơlĕch, tơgop hơtŏk ‘lơ̆ng kơjă tơmam. Ƀok Phạm Xuân Quang, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Măng Ri pơma hơdăh, hơtŏk tơiung sâm athei tơklep hăm vei lăng bri:

“Tơdrong pơih să hơgăt teh gô pơm đei tơmam lơ vă krao hơvơn, sơng đei anih mơdro sa, bơngai tơmơ̆t jên jang truh pơm tơlĕch, pơm đei tơmam, hơtŏk ‘lơ̆ng kơjă hơnăn kơ sâm Ngọc Linh. Vă pơih să păng hơtŏk tơiung, pơm hơnih trŏ lăp ăn sâm Ngọc Linh bluh jing, kăl pơtăm bri, hơtŏk tơiung hơgăt bri păng vei lăng bri. Hơdai hăm ‘noh, roi tơbăt ăn kon pơlei lơ̆m tơdrong vei lăng bri tơklep hăm hơtŏk tơiung sâm Ngọc Linh păng dôm kơloăi pơgang hla ‘long nai.

Tơ̆ xăh Tu Mơ Rông, khŭl kơdră tơring jang hơdai hăm anih mơdro sa asong ‘long hơdrĕch ăn đoàn viên hơdruh tơdăm, pơm tơdrong jang sa  păng pơtrŭt hơtŏk tơiung mŭk drăm. Truh dang ei, xăh âu krao hơvơn đei hloh 100.000 tơnơm cheh phe hơdrĕch păng hloh 800 kĭ găr hơdrĕch vă asong tơgŭm kon pơlei. Ƀok Võ Trung Mạnh, Bí thư Đảng xăh Tu Mơ Rông tơbăt, vă tơdrong tơchơ̆t yak mơ̆t lơ̆m tơdrong hơrih sa athei pơjing tơdrong jang hơdăh vă pơtho kon pơlei bơ̆jang kiơ̆:

"Khŭl joăt jang ki thuơ̆t đa hơnơ̆ng năm hơlen lăng, pơtho kon pơlei pơtăm, vei lăng sâm Ngọc Linh vă vei răk sâm tơm, hơtŏk hơtiung tơ̆ tơring. Kơdră Đảng xăh Tu Mơ Rông kŭm pơjing dôm khŭl hơnơ̆ng năm tơ̆ rim pơgar sâm vă hơlen lăng, pơtho păng tơƀôh ăn kon pơlei vei lăng, hơtŏk tơiung sâm".

Đơ̆ng dôm tơdrong jang hơdăh, trŏ yan âu, tơdrong Tơchơ̆t đơ̆ng Đảng tơ̆ tơring groi kông dêh char Quảng Ngãi ưh kơ đei pơdơh tơ̆ hla ar mă hlôi năm mơ̆t lơ̆m tơdrong hơrih. Mưh kon pơlei hlôh, kon pơlei lui păng jang kiơ̆, tơdrong hơgăt đơ̆ng Tơdrong tơchơ̆t jing tơdrong ‘lơ̆ng gĭt kăl, pơtrŭt tơring groi kông hơtŏk tơiung kơjăp ‘lơ̆ng.

VOV Miền Trung/Thuem tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC