Vei lăng bri, vei lăng bri brăh Chư Mom Ray
Thứ năm, 15:21, 19/03/2026 VOV-Miền Trung/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r VOV-Miền Trung/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r
VOV.Bahnar - Tŏk bŏk lơ̆m bri kơdrơ̆ng tơring sơlam teh đak păh Pơmơ̆t dêh char Quảng Ngãi, rim hơyak năm pơtrui vei lăng bri rim năr mơ̆t lơ̆m bri. Đơ̆ng kon pơlei lơ̆m khul vei lăng bri pơlei pơla truh khul bơ̆ jang vei lăng bri kơ Mir pơgar Bri Teh đak Chư Mom Ray, đĭ đăng vang kơrŭn đĭ ai vei lăng bri, vei lăng năng tông bri brăh gĭt kăl kơ bri kông.

 

Yak ‘moi kiơ̆ trong teh tŏk năm tơ̆ groi, kông tăp dăr pơlei Bar Gok, tơring Sa Thầy, dêh char Quảng Ngãi (apŭng Sa Thây, dêh char Kon Tum so) dôm bri ‘long tơter mir oei vei kơjăp kơmou jơk. Pơlei Bar Gok hrei ou đei dang 30 ŭnh hnam vang jang vei lăng bri. ‘Ngoăih tơdrong dăr lăng, rim bơngai hơnơ̆ng chă pơtho khan ăn kôn mon kon sou lơ̆m pơlei ưh kơ koh pơrăm bri, mă kăl tơ̆ rim bri săr, roh.

‘Ngoăih khei năr vang iung jang vei lăng bri, ŭnh hnam ‘nhŏng A Phŭ oei tơ̆ pơlei Bar Gok mă kăl ‘noh jang mir, pơtăm ƀum ƀlang, jơmŭl ƀa. ‘Nhŏng A Phŭ akhan, mă đơ̆ng tơdrong hơrih sa oei mơmat tat, ‘nhŏng hăm kon pơlei lơ̆m pơlei oei hơnơ̆ng iung jang vang vei lăng bri:“Mĭnh giĕng khul nhôn năm tơ̆ bri minh ‘măng. Mă kăl dăr lăng jih bri, vă lăng năng hăm đei bơngai bu bơbĭt teh bri dăh mă ưh. Ba jei chă pơtho khan ăn kon pơlei ‘nĕ chă koh ‘long bri vă vei lăng bri ăn kôn mon kon sou đơ̆ng rŏng ou kơnh”.

Tơklep kơjăp hăm tơdrong jang vei lăng năng tông bri prăt 14 sơnăm, ‘nhŏng Phạm Văn Thắng, Khul vei lăng bri Mo Ray, găh Hơnih vei lăng Mir pơgar bri Teh đak Chư Mom Ray ling lang tơklep kơjăp hăm bri, joăt hăm rim ‘măng chă pơtrui dăr lăng đunh năr lơ̆m bri brăh. Hăm ‘nhŏng  Phạm Văn Thắng, tơdrong ‘moi rim đêl lơ̆m bri, pleh hŭt hơđong, hơkap dăh mă lăng rup kmăi prăn phĭm xem bri brăh lơ̆m bri hlôi jing tơdrong jang joăt joe. “Nhôn yak jơng lơ̆m bri mưh ƀôh đêl yă kiơ, pơtih gia nhen sem, xem bri dăh mă kon bơngai ‘noh lăng hơlen đơ̆ng noh phĭn kiơ̆ Smart năm tơ̆ bri. Dang ei nhôn tŏk bŏk iŏk yoa ư̆ng yŭng Smart hăm rim kmăi prăn phĭn vă koăy, phĭn dôm tơdrong jang ou to kơ kon bơngai mơ̆t lơ̆m bri dăh mă tơdrong chă yak lơ̆m bri kơ sem bri brăh. Tơ̆ pơgê, tơdăh vă yak năm tơ̆ hơtăih lei nhôn pai por, sŏng pơgê đơ̆ng noh ‘nŭng por ‘nhot vă sŏng sa kơ trong, sŏng sa tơ̆ kơsơ̆ dăh mă gơmăng ... đei ‘măng tep hloi lơ̆m bri. Mĭnh khei nhôn năm tơ̆ bri dang 15 truh 17 năr”.

Tŏk bŏk bri kơdrơ̆ng lơ̆m bro Mir pơgar bri Teh đak Chư Mom Ray, hơnih gak vei lăng bri Mo Ray đei pơjing tơ̆ trong kăl mơ̆t lơ̆m bri. Tơ̆ kơ ‘năr, đunh đunh đei kon pơlei găn trong ou vă năm tơ̆ mir, mălei tơ̆ gơmăng pơm ăn rơheng kơkot, lăp ƀôh bơblŏng ŭnh kơđeng đơ̆ng hnam gak khul vei lăng bri. ‘Nhŏng Thao Chương, bơngai jang Khul vei lăng bri gak vei lăng hơnih gak Mo Ray tơbăt, kơ yuơ hơnih gak pơjing tơjê̆ bri mir jang sa kơ kon pơlei kơna găh lơ yak trong ou lăp ‘noh kon pơlei năm tơ̆ mir. “Bơ̆n oei tơjê̆ bri mir kon pơlei kơna băt hơdăh dôm bơngai mơ̆t lơ̆m bri. Găh lơ đe găn trng ou ji lăp vă năm jang mir. Kon pơlei tơ̆ ou tơ̆ gơmăng đe sư ngăl chă pơchrang rôp kưt, đak kơne, dôm tơdrong mă ou bơ̆n ưh kơ đei găn ga kiơ ôh. Mă lei vă veh ver đei tơdrong ŭnh sa bri lơ̆m pơyan phang, nhôn jei hơnơ̆ng chă pơrô̆ pơtho tơbăt ăn kon pơlei kơ yuơ kon pơlei mơ̆t lĕch lơ̆m bri lơ ‘măng. Nhôn gak prăt măng prăt năr, bơngai bu yak trong ou jei chih hơnăn, pơgê mơ̆t, kơsơ̆ brŏk jei tơroi tơbăt hơdăh”.

Mir pơgar bri Teh đak Chư Mom Ray găh tơring sơlam teh đak păh Pơmơ̆t dêh char Quảng Ngãi, đei pơtih nhen lĕ “tơsoh bri kông” kơ tơring Tây Nguyên, hơnih vei kơjăp bri brăh sơ̆ ki păng bri ‘long xem bri brăh gĭt kăl hui kơ đei. Hrei ou hơnih vei lăng hloh 60.636 hek tar bri, lơ̆m ou đei 56.249 hek tar bri kăl păng dang 4.400 hek tar bri jang sa.

Hơnih vei lăng pơjing 10 khul vei lăng bri tơm tơ̆ rim tơring Sa Thầy, Rờ Kơi, Mô Rai, Ya Ly, Sa Loong păng Bờ Y hăm dang 70 ‘nu kang ƀô̆, bơngai jang vei lăng bri. Jô̆ hơtŏ minh ‘nu iŏk vei lăng vă jê̆ 1.000 hek tar bri, să hloh ƀar ‘măng pơtêng hăm tơlĕch jang vei lăng bri ‘long kăl. Hloh đơ̆ng ‘măng dăr joang, rim bơngai khoa hŏk sơkơ̆t hơdăh tơ̆ ou đei 1.895 kơ loăi ‘long ‘ngiĕt, lơ̆m ou 182 kơ loăi lơ̆m bri ‘long hơmơt vă hiong dong, bri ‘long kăl đei chih tơmơ̆t lơ̆m Kơsơ̆p hla bơar kăl Việt Nam păng apŭng plenh teh. Găh xem bri brăh jei tôch kơ lơ hăm 1.005 kơ loăi, pơ đĭ dôm xem bri brăh git kăl hui kơ đei kăl vei lăng năng tông ‘lơ̆ng.

Dôm sơnăm tơjê̆ ou, bơ̆  jang vei lăng bri đei atŏk kơtang hăm tơdrong iŏk yoa ŭnh yŭng kmăi prăn phĭn rup Smart vă dăr lăng hơlen lơ̆m bri. Lơ rup gĭt kăl găh kơnhu, keh, mĭm păng xem gĭt kăl đei ƀôh, tơgŭm ăn tơdrong bơ̆ jang chă tơcheng hơlen păng pơjing trong jang vei lăng năng tông. Ƀok Đào Xuân Thủy, Kơdră chĕp pơgơ̆r Hơnih vei lăng Bri Mir pơgar bri Teh đak Chư Mom Ray tơroi tơbăt, hơnih vei lăng hloh 60.000 haktar bri hăm bri brăh ‘lơ̆ng rŏ:“Khei năr kơnh, nhôn akŏm dăr joang, vei lăng năng tông bri; atok kơtang bơ̆ jang pơtho tơbăt vă kon pơlei hlôh vao; dăr lăng, chă tơchĕng hơlen păng dăr joang lăng bri brăh vă đei trong tơlĕch jang ‘lơ̆ng hơ iă lơ̆m vei lăng năng tông bri ‘lơ̆ng hloh. Hơnih jei lăng kơjăp hơmet pơ ‘lơ̆ng tơdrong jang sa ăn kon pơlei, pơm lơ liơ vă mưh kon pơlei đei hơrih sa sơđơ̆ng ‘noh vang iung jang vei lăng bri. ‘Ngoăih kơ ‘noh, tơlĕch jang trong jang atŏk tơ iung tơmang pơhiơ̆ bri brăh vă pơjing tơdrong jang ăn kon pơlei, adoi nhen pơjing trong jang sa iŏk đei kơ hơnih jang.

 

VOV-Miền Trung/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC