Tơ̆ mĭnh 'măng livestream tĕch tơmam đơ̆ng chŏh jang xa, mŏ Đặng Thị Hồng Đào, tơ 'ngla anĭh tĕch Hla che Nghinh Phong, tơ̆ phương Phú Yên, dêh char Đắk Lắk, roi tơbăt dôm tơmam hla che, mưt păng đak plei gui yoăn yoa anĭh sư pơm tơlĕch. Sơ̆ đei tơdrong joăt chă hơnhăk tĕch tơmam lơ̆m 1,2 anĭh tĕch mơdro păng anĭh chă tơmang lăng, mă lei hăm tơdrong jang xa oei iĕ, lăp gơnơm đơ̆ng jơhngơ̆m jang kơdĭh đĕch, mŏ Đào kăl đei dơ̆ng bơngai jang hơdoi păng dôm trong tĕch mơdro 'nao. Livestream jing mĭnh trong vă mŏ Đào hơnhăk tơmam trŭh tơjê̆ ƀiơ̆ hăm bơngai răt, tơchă tơdrong hiôk ‘lơ̆ng vă pơ̆ih xă anĭh tĕch mơdro. "Livestream 'noh ba 'meh tĕch, hơnhăk tơmam truh hăm bơngai răt, pơjing tơdrong ‘lơ̆ng chă bơngai răt, pơih xă anih tĕch mơdro. Dang ei ŭnh hnam tĕch mơdro, jang kơdih đĕch, tam mă đei bơngai vang jang hơdoi kơna tam kĕ iŏk yua đĭ dôm tơdrong ‘lơ̆ng, kơna inh tôch 'meh tơƀơ̆p bơngai jang hơdoi vă atŏk tơiung anih tĕch mơdro."
Đơ̆ng mĭnh 'măng roi tơƀôh tơmam lơ̆m kơmăy sô̆ truh tơdrong pơjing đei trong tĕch mơdro sơđơ̆ng ‘lơ̆ng oei hơtăih đĕch. Hăm dôm anih jang xa iĕ nhen mŏ Đào, kơmăy kơmŏk gơ̆h pơih đei dơ̆ng tơdrong ‘lơ̆ng vă truh hăm bơngai răt tơmam, mă lei vă pơjing đei tơdrong ‘lơ̆ng jing hla ar pơkăp răt tơmam, vei kơjăp trong tĕch tơmam păng pơih xă tơdrong jang xa ‘nŏh oei gơnơm đơ̆ng tơmam 'lơ̆ng, tơdrong gơ̆h iŏk yoa kơmăy kơmŏk păng trong chă anih tĕch mơdro hơdai hai.
Tơ̆ mĭnh tơdrong nai lơ̆m trong jang xa, kơmăy kơmŏk oei tơgŭm ăn 1,2 ŭnh hnam kon pơlei choh jang xa kơchăng ƀiơ̆ lơ̆m tơdrong vei lăng năng tông 'long pơtăm. Ŭnh hnam mŏ Lê Thị Yến, oei tơ̆ xăh Ea Drăng, dêh char Dak Lăk hlôi tơplĭh 5ha ‘long kơsu kră krŭt jing pơtăm cheh phe hrou hăm sâu riêng. Lơ̆m hơgăt tĕh au, ŭnh hnam hlôi tơlĕch jên răt kơmăy pruih đak kơtoh ƀât tơm, chô̆ hăm ŭnh điên măt ‘năr, akŏm đĭ đăng jên tơlĕch jang vă jê̆ 1 ti hlak jên. Kơmăy pruih đak âu gơih pơih đơ̆ng hơtăih hăm điên thoăi, tơgŭm ăn tơdrong pruih đak hiôk hian ƀiơ̆, dă ƀiơ̆ gô chang bơngai năm jang kơtă tơ̆ mir pơgar.
Yă Yến ăn tơbăt, tơdrong iŏk yua kơmăy kơmŏk tơgŭm unh hnam 'mơ 'met đei kŏng jang vei rong, roi kơchăng ƀiơ̆ păng đei yua ƀiơ̆ lơ̆m tơdrong jang xa: "Dang ei 5 ha hlôi đei tơlĕch jên pơm unh điên măt 'năr bơih, đang kơ ‘nŏh tơruih kơtoh đak ƀât tơm dơ̆ng, inh kai hơmet lơ̆m điên thoăi, mă ngôi tơ̆ yơ kŭm gơh kơtĭt kơmăy pruih đak ngăl. Jang kiơ̆ khoa hŏk ki thuơ̆t 'nao 'noh đei iŏk yua lơ ƀiơ̆, adrol ki phĕ đei 5 tân cheh phe/ha mă lei dang ei tŏk truh 6 tân/ha păng dă ƀiơ̆ hiong kŏng jang hai."
Đơ̆ng tơdrong pruih đak kiơ̆ điên thoăi truh chă bơngai răt lơ̆m mang tơpôl, dôm tơdrong ‘nâu ăn ƀôh kơmăy sô̆ tŏk bŏk đei ƀôh lơ̆m rim tơdrong jang xa, tĕch mơdro đơ̆ng kon pơlei jang chŭn mir Đăk Lăk. Mă lei tơdrong iŏk yua, jang kiơ̆ ưh đei lei lăi băl. Ưh kơsĭ ŭnh hnam yơ kŭm đei jên vă răt kơmăy kơmŏk kơdâu kơdih; kŭm ưh kơsĭ bu bu kŭm hơnhăk tĕch tơmam lơ̆m mạng, gơ̆h jang xa sơđơ̆ng ‘lơ̆ng, đei yua ngăl ôh. Yua thoi noh, 'ngoăih kơ tơdrong kơchăng đơ̆ng rim ŭnh hnam, tơdrong pơtho tơƀôh, tơlĕch trong jang hơdoi păng tơgŭm kon pơlei jang chŭn mir rơih iŏk kơmăy kơmŏk lăp hăm tơdrong 'meh vă tơ̆ yăn âu ‘nŏh jĭ tơdrong tôch gĭt kăl.
Tơ̆ xăh Ea Drăng, Khŭl kon pơlei jang chŭn mir xăh dar deh hơnhăk kơmăy sô̆ mât lơ̆m tơdrong vei lăng, chĕp kơ̆l pơgơ̆r. Yă Vũ Thị Thúy Hòa, Kơdră vei lăng Khul kon pơlei jang chŭn mir xăh Ea Drăng tơroi găh trong jang đơ̆ng Khŭl: “Bơ̆n tơlĕch jang tôm tơdrong hăm kơmăy sô̆. Đơ̆ng tơmơ̆t hơdai anih jang vei lăng truh dang ei đĭ đăng kơsô̆ chih răk đei update chih tơmât hơnơ̆ng. Vă jang đei tơdrong 'noh, adrol ki inh đei pơtâp pơhrăm tôch kơ hơlen, đei pơtho tơƀôh tôch hơdăh ăn dôm bơngai vei lăng khul bơih. Tơdrong kăl hloh đơ̆ng tơring Ea Drăng 'noh jĭ, athei băt kon pơlei kăl yă kiơ vă bơ̆n gơ̆h tơgŭm trŏ ƀlep, trŏ hăm tơdrong hơpơi 'meh đơ̆ng bơngai jang lơ̆m khul oei kăl, nhen 'long hơdrĕch, kon yŏng hăm 'lơ̆ng ưh, hăm măk ưh păng hăm chih hơdăh pơm ưh."
Hăm tơdrong kăl đei chih iŏk đơ̆ng tơlĕch jang tơ̆ tơring, nơ̆r athei đei tơlĕch ưh lăp hơnhăk kơmăy sô̆ mât lơ̆m tơdrong jang kơ Khul đĕch, mă oei athei tơgŭm ăn bơngai jang lơ̆m khul iŏk yoa kơmăy kơmŏk vă sek tơlang dôm tơdrong kăl lơ̆m tơdrong choh jang xa, tĕch pơdro dơ̆ng. Lơ̆m 6 khei blŭng sơnăm âu ki, dôm Khul kon pơlei jang mir tơ̆ dêh char Đăk Lăk hlôi tơgŭm ăn vă jê̆ 2.000 unh hnam hơnhăk tơmam tĕch lơ̆m kơmăy điên tư; krao hơvơn hloh 116.000 'nu bơngai jang lơ̆m khul kai iŏk ứng dụng Kon pơlei jang chŭn mir Việt Nam. Hloh 300 lăm pơtâp pơhrăm khoa hŏk ki thuơ̆t đei pơih pơgơ̆r, sơng đei vă jê̆ 27.000 'nu bơngai jang lơ̆m khul, kon pơlei jang chŭn mir truh akŏm.
Ƀok Võ Duy Kha, Phŏ Kơdră vei lăng Khul kon pơlei choh jang xa dêh char Dak Lăk ăn tơbăt, Khul tơlĕch trong jang tơgŭm ăn rim tơring roi tơbăt tơmam drăm, pơtho tơƀôh trong chih hơdăh anih jang đei tơmam păng hơtŏk tơdrong jang hơdoi vă tĕch mơdro tơmam: "Nhôn pơjing trong vă jang lơ̆m rim sơnăm, hăm rim xăh, phường athei pơjing đei lơ clip vă roi tơƀôh tơmam OCOP, tơmam ‘lơ̆ng đơ̆ng choh jang xa ăn kon pơlei jang chŭn mir, pơtho tơƀôh, tơgŭm ăn tơmam iŏk đei đơ̆ng 3 sơnglŏng tŏk tơ̆ kơpal đei mã QR chih hơdăh anih jang đei, jang hơdai hăm dôm anih jang xa lơ̆m tơdrong tĕch mơdro tơmam."
Mă tơpă ăn ƀôh, tơplih hăm kơmăy sô̆ lơ̆m tơdrong choh jang xa ưh lăp hơdrô̆ kơmăy kơmŏk 'nao dăh mă hơnhăk tơmam tĕch lơ̆m mang đĕch. Tơdrong kăl 'noh jĭ kon pơlei jang chŭn mir hăm rơih đei kơmăy kơmŏk lăp ‘lơ̆ng, hăm băt trong iŏk yua păng hơnơ̆ng jang kiơ̆ tơ̆ yan âu dăh mă ưh; hơdai hăm 'noh, dôm kơmăy kơmŏk 'noh hăm tơgŭm ăn đe sư tơjur ƀiơ̆ jên jang, jang đei tơmam 'lơ̆ng păng hơnhăk tĕch tơ̆ anih tĕch mơdro ƀônh hlot ƀiơ̆ dăh mă ưh. Mưh tơdrong iŏk yoa kơmăy kơmŏk lăp hăm tơdrong 'mĕh vă tơ̆ yăn âu păng hơnhăk ba iŏk yoa 'lơ̆ng gơ̆h jô̆ hơlen tơ̆ yăn âu, ‘nŏh tơplih hăm kơmăy sô̆ gơ̆h jing jơhngâm pran pơm tơplih ming trong choh jang xa, tĕch mơdro, tơgŭm ăn kon pơlei jang chŭn mir Đắk Lắk dar deh gơ̆h jang hăm kơmăy kơmŏk păng pơm hơtŏk đei kơjă tơmam đơ̆ng choh jang xa.
Viết bình luận