Pơm hơtŏk ‘lơ̆ng Robusta Việt đơ̆ng blŭng vă sơkơ̆t hơdăh hơnih dơ̆ng lơ̆m plei teh
Thứ ba, 06:00, 28/07/2026 Khoa Điềm/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r. Khoa Điềm/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r.
VOV.Bahnar - Vă tơchă trong pơm hơtŏk ‘lơ̆ng chehphe Robusta đơ̆ng blŭng choh jang sa, tơ̆ Bảo Lộc, dêh char Lâm Đồng pơgơ̆r Hop akom: “Pơm hơtŏk ‘lơ̆ng Robusta Việt đơ̆ng blŭng vă sơkơ̆t hơdăh hơnih dơ̆ng lơ̆m plei teh” păng tơlĕch jang: “Sơkơ̆t hơdăh hơnih dơ̆ng Robusta Việt”. Hop akom hlôi akŏm dôm bơngai tang măt hơnih bơ̆ jang vei lăng, bơngai khoa hŏk, hơnih mơdro sa, khul jang atŭm hăm hloh 200 ‘nu bơngai choh jang sa, hơp tak xah dêh char Lâm Đồng păng Đắk Lắk.

 

Hăm hơgăt teh să 720.000 ha, lơ̆m ou dang 95% ‘noh chehphe Robusta, Việt Nam hrei ou jing mĭnh lơ̆m dôm teh đak pơm tơlĕch păng tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe chehphe Robusta lơ hloh lơ̆m apŭng plĕnh teh, tơmơ̆t dang 40% tĕch mơdro chehphe lơ̆m plei teh. Jang chehphe Robusta pơjing trong jang sa ăn kơhrĕng rơbou ŭnh hnam choh jang sa, mă kăl tơ̆ tơring Tây Nguyên.

Mă lei, tơmam drăm Robusta tŏk bŏk tơjră muh măt hăm lơ tơdrong long. Hrei ou, hloh 70% ŭnh hnam choh jang sa iok yoa phŏng hloh tơdrong, pơm tơhoach lơ kon kên jang sa, pơm ăn teh pă gan ‘lơ̆ng păng pơm kơnê̆ truh tơdrong choh jang sa. Lơ̆m mă noh, tơdrong chă phĕ kơsĕ oei hơnơ̆ng ƀôh lơ. Pơtôch chă tơchĕng hơlen đơ̆ng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên tơbăt, tơdrong phĕ kơsĕ blŭng pơyan rŏ năng gô pơm tơjur hloh 22% găr, adoi pơm hơtŏk lơ găr ưh kơ tih ‘lơ̆ng, pơm kơnê̆ truh tơdrong ‘lơ̆ng păng kơjă tơmam drăm.

Tơ̆ Hop akŏm, rim bơngai tang măt jei akhan, lơ̆m tơdrong tĕch mơdro lơ̆m apŭng plĕnh teh roi năr roi tơlĕch ăn rim tơdrong pơkăp tôch kơhret găh ‘lơ̆ng, atŏk tơ iung kơjăp ‘lơ̆ng, hơlen băt tơm a la chă păng pơm tơjur đei kơnê̆, tơdrong pơm hơtŏk ‘lơ̆ng Robusta kăl iung jang đơ̆ng blŭng tơring pơtăm, ‘moi kiơ̆ pơm pơ ‘lơ̆ng hơdrĕch, jang kiơ̆ choh jang sa khoa hŏk, chă phĕ plei đum, sơ̆k păng ot ƀlep tơdrong pơkăp ‘lơ̆ng, adoi tơ iung pơjing tơgoăt jang hơdoi ƀar păh kon pơlei choh jang sa, hơp tak xah păng hơnih mơdro sa. Lơ̆m ou, kăl hơlen hơdăh hơnăp jang đơ̆ng rim bơngai jang chehphe, răt, pơm tơlĕch truh tĕch mơdro vă vei kơjăp ‘lơ̆ng, pơm tŏk kơjă păng atŏk kơtang kĕ pơjei kơ chehphe Robusta Việt Nam lơ̆m hơnih tĕch mơdro apŭng plĕnh teh. Ƀok Thái Như Hiệp, Kơ iĕng Kơdră chĕp pơgơ̆r Khul jang chehphe-Ca cao Việt Nam, akhan:“ ‘Meh vă pơm hơtŏk ‘lơ̆ng chehphe Robusta Việt Nam bơ̆n kăl lăng kơjăp đơ̆ng hơdrĕch, teh, đak, groi teh, tơdrong joăt păng đĭ đăng tơmam drăm pơyoa choh jang sa đơ̆ng blŭng kăl ‘moi kiơ̆ rim tơdrong pơkăp ‘lơ̆ng kơ hơdrĕch kơna bơ̆n chă pơtăm jang sa. Mă lei, kih thuơ̆t jĭ lăp mĭnh poăt tơdrong jang, ‘lơ̆ng lăp đei kơjă măt mưh hơnih mơdro sa sơkơ̆t hơdăh tơdrong pơkoel, pơgơ̆r hơlen lăng tơpăt hơdăh păng răt hăm kơjă trŏ lăp ăn kon pơlei choh jang sa”.

Đơ̆ng hơnih dơ̆ng jĭ teh đak dơ̆ng hơlou lơ̆m pơtăm pơm tơlĕch păng tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe chehphe Robusta, Việt Nam tŏk bŏk dơ̆ng tơ̆ hơnăp tơdrong pơkoel kăl tơplih đơ̆ng lăng kơjăp đei plei lơ jing tơdrong ‘lơ̆ng păng kơjă măt. Tơdrong mă ou ưh khan lăp gơnang lơ̆m kih thuơ̆t choh jang sa dăh mă kmăi kmŏk pơm tơlĕch, mă oei pơkoel tơgoăt jang hơdoi kơjăp ƀar păh kon pơlei, hơp tak xah, hơnih mơdro sa păng hơnih bơ̆ jang vei lăng. Đơ̆ng noh, Robusta Việt Nam gô đei dơ̆ng rơvơn sơkơ̆t hơdăh hơnăn, pơm hơtŏk kĕ pơjei păng atŏk tơ iung kơjăp ‘lơ̆ng lơ̆m tĕch mơdro tơ̆ teh đak đe.

 

Khoa Điềm/Amazưt tơblơ̆ nơ̆r.

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC