VOV4.Bahnar - Pơ jao dôm j^t rơ bâu ha bri ăn an^h te\ch mơ dro mă lei ưh đei trong vei lăng, dăr lăng tơ tom; bri ‘long hiong, đei đe tơ gar io\k mă lei ưh đei găn le# ‘no\h j^ tơ drong to\k bo\k đei [ôh tơ\ dêh char Dak Lak. Lơ\m kơ so# lơ tơ drong tơm pơm tơ le\ch tơ drong ‘nâu ‘no\h đei đơ\ng tơ drong k^ hla ar asong thuê bri, pơ jao dôm j^t rơ bâu ha bri ăn an^h te\ch mơ dro mă ưh đei nơ\r pơ kăp hơ năp jang, athei chiu pu\ kiơ; ưh đei dăr lăng păng sek tơ lang tơ tom hăm dôm tơ drong glăi đei chă [ôh. Krê hlo\h dơ\ng oei đei rơ bâu ha bri ‘long nai gô đei pơ jao dơ\ng ăn dôm tơ drong jang [e\nh tơ drong ưh kơ lăp âu, đei pơ jao [ât mă dôm an^h te\ch mơ dro hlôi pơ ma nơ\r ưh kơ ke\ vei lăng bri bơih.

Dak Lak hrei ‘nâu đei 84 tơ drong jang ato\k tơ iung cho\h jang xa, pơ tăm ‘long bri, mă lơ ‘no\h pơ jao ăn dôm an^h jang kơ dih păng an^h jang hơ doi, lơ\m no\h đei 45 tơ drong jang cho\h jang xa hăm pơ tăm ‘long, đei te\h xă hlo\h 37.500 ha; 30 tơ drong jang io\k tơ plih bri pơ tăm ‘long cao su, xă hlo\h 21 rơ bâu ha. Kiơ\ tơ drong tơ roi đơ\ng dôm an^h te\ch mơ dro gơih ăn Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char Dak Lak, vă rim an^h te\ch mơ dro ưh ke\ vei lăng bri, le# đe ko\h phă bri, bri ‘long roi kơ ne#; lơ an^h jang ku\m tơ [âp tôch mơ mat tat mưh ‘long cao su păng bri ‘long pơ tăm ưh lăp hăm tơ ring te\h. 1,2 an^h jang chă trong ver, hu\t le# ‘long cao su vă pơ tăm dôm kơ loăi ‘long xa plei.

Bri ‘long răm kơ đe ko\h phă tơ\ Mdrak

Kiơ\ [ok Bùi Mạnh Hùng, Kơ dră Khul vei lăng Công ty te\ch mơ dro hăm te\h đak đe păng tơ mât jên jang Hải Hà, an^h jang đei 2 tơ drong jang vă tơ le\ch jang bơih, tơ drong ver trong pơ tăm ming ‘long nai ‘no\h ưh gơ\h ve\h yoa cao su păng bri ‘long pơ tăm ưh đei hơ nhăk ăn io\k yoa kiơ. Kơ plăh ‘no\h, tơ drong vei lăng bri lơ\m tơ ring bơ\ jang pơm ăn an^h te\ch mơ dro hiong lơ jên dơ\ng:

“Lơ\m tơ drong pơ jao bri âu, ie\m pơ jao bri mă ưh đei 1 hlak jên yơ vă vei lăng. Thoi no\h dang ei nhôn io\k jên đơ\ng yơ vă jang? Lơ lo\h du da jăh le# kơ pơ jao ăn an^h te\ch mơ dro đe\ch. Pơ jao ăn an^h te\ch mơ dro đe ku\m ưh đei vei lăng. Găh an^h te\ch mơ dro nhôn ku\m oei tơ [âp lơ mơ mat tat. Pơ tăm ‘long cao su sơ năm ‘mi tih đak lơ\p ku\m lôch, sơ năm to\ phang pơ đang ku\m lôch. Kơ na nhôn hlôi tơ plih 60 ha te\h vă pơ tăm ‘long [ơ, pơ tăm pơ o\, pơ tăm ‘long xa plei. Kơ lih yoa dang ei ưh pă ke\ pơ krơ\ng hăm ‘long cao su bơih. Tơ dăh jang [ơ [el lei lôch đ^.”

Tơ drong krê hlo\h dơ\ng, lơ\m dôm tơ drong jang cho\h jang xa, pơ tăm ‘long tơ\ Dak Lak ‘no\h j^ khul kơ dră tơ ring păng an^h jang kơ pal lăp mơ\ng nơ\r tơ roi atu\m atu\m đe\ch. {ât mă dôm an^h jang akhan, bri lơ\m tơ ring sư oei jang răm kơ đe ko\h phă, ‘no\h dôm tơ ring lơ\m dêh char ưh gơ\h băt hiong răm dôm yơ vă đei trong jang mă lăp, mă hơ nơ\ng gô chang dơ\ng. {ok Nguyễn Ngọc Phú, Kơ dră An^h vei lăng cho\h jang xa păng ato\k tơ iung tơ ring tơ rang apu\ng Ea Súp, tơ ring đei 25 tơ drong cho\h jang xa, pơ tăm ‘long oei tơ le\ch jang ăn tơ băt:

“Dang ei ‘me\h băt bri oei đei dăh ưh ‘no\h dôm an^h te\ch mơ dro athei dăr hơ len năng dơ\ng. Kơ plăh ‘no\h gơ\h băt bri hiong răm truh dang yơ. Sơ năm 2014 hlôi dăr hơ len bơih, ‘no\h [ôh bri roi ưh kơ ‘lơ\ng. Atu\m hăm ‘no\h kiơ\ nơ\r hơ găt ‘no\h 5 sơ năm athei dăr hơ len 1 ‘măng. An^h jang kơ te\h đak ưh đei dăr hơ len, chih jo# kiơ\ rim sơ năm mă kiơ\ khei ‘năr đei tơ le\ch ‘mơ\i.”

Mă đơ\ng đei anăn j^ dôm tơ drong jang pơ jao bri, asong thuê bri, mă lei mă tơ pă, Dak Lak ưh kơ io\k jên thuê lơ\m 50 sơ năm bơ\ jang tơ drong jang, bri nhen thoi đei asong ho\h hloi đe\ch. J^ păh bơ ngai chă thuê, mă lei an^h te\ch mơ dro đei năng j^ tơ ‘ngla bri, đa lăng pơ hơi nơ\r athei đơ\ng An^h vei lăng cho\h jang xa păng ato\k tơ iung tơ ring tơ rang dêh char Dak Lak găh tơ drong chih tơ roi truh bri ‘long, ưh kơ ‘me\h jang hơ doi hăm khul kơ dră tơ ring mưh sek tơ lang tơ drong glăi.

Pơ gar cao su vă je# 10 sơ năm đơ\ng ro\ng kơ pơ tăm tơ plih đơ\ng te\h bri ưh ‘lơ\ng tơ\ Ea Sup

Mă loi, dôm an^h te\ch mơ dro ưh đei ch^u pu\ tơ drong kiơ, ku\m nhen ưh đei du\h yă kiơ mưh le# đe ko\h phă bri. Kiơ\ [ok Nguyễn Hoài Dương, Kơ dră An^h vei lăng cho\h jang xa păng ato\k tơ iung tơ ring tơ rang dêh char Dak Lak, dôm tơ drong ưh kơ lăp âu nhen thoi tôch kơ tro\, yoa khôi luơ\t hrei ‘nâu găh vei lăng păng ato\k tơ iung bri oei lơ tơ drong ưh kơ lăp:

“Tam đei 1 tơ drong hơ găt yơ đơ\ng te\h đak chih hơ dăh, an^h te\ch mơ dro vei lăng bri ưh kơ ‘lơ\ng ‘no\h athei hru\ ‘mong. Yoa bơ\n băt tơ drong ‘nâu dang ei đei lơ\m jơ\p te\h đak păng tơ ring Tây Nguyên. Tơ drong ‘nâu nhôn ku\m đei nơ\r pơ ma hăm trung ương athei chih hơ met ming, mă ưh kơ s^ pơ jao ăn đe sư đang ‘no\h, lôch arih mă ai đe sư. Tơ drong tơ hlăk, tơ pu\ glăi ăn băl thoi noh ưh gơ\h sek tơ lang đei tơ drong kiơ. Mă lei mưh bri ‘long hiong ‘no\h tơ tă athei đe sư hru\ ‘mong.”

Bri ‘long đei ko\h phă le#-cao su ưh đei xa-an^h jang cho\h hơ met te\h vă pơ tăm [a

Bri ‘long j^ hu măih, tơ dăh băt vei lăng ‘no\h bri long tôch kăp g^t, nơ\r ‘no\h đei chih pơ dơ\ng hăm kơ [ang tơ\ lơ tơ ring lơ\m dêh char Dak Lak, mă lei, je# an^h pơ dơ\ng kơ [ang chih nơ\r âu tơ tă bri ‘long răm kơ đe ko\h phă pơ đ^. Lơ\m dôm ‘măng tơ [âp hăm Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char, lơ an^h te\ch mơ dro akhan, đei yoa đơ\ng vei lăng bri tơ\ tơ ring kơ dih jang ‘no\h j^ kơ so# âm, bri ‘long hiong răm kơ tang jo# hloi găh hơ găt te\h păng tơm bri. Mă lei ưh đei tơ drong kăl yơ đei dêh char chih răk đơ\ng dôm tơ drong jang ưh kơ đei xa âu.

Đei kơ dră che\p kơ\l an^h te\ch mơ dro athei bơ ngai jang ko\h phă dôm j^t ha bri lơ\m tơ ring kơ dih bơ\ jang păng hlôi đei an^h công an tơ kêng mă lei tơ drong jang oei đei bơ\ jang hơ nơ\ng. Ưh lăp thoi no\h đe\ch, Dak Lak oei hơ nơ\ng set hơ len hăm 11 tơ drong jang, vă pơ jao dơ\ng hlo\h 7 rơ bâu ha. Bri ‘long kăp g^t kơ dêh char gô đei pơ jao dơ\ng ăn dôm tơ ‘ngla an^h jang lăp pôm gơ\h phă ngơ\r, pơm tơ hiong bri ‘long đe\ch.

Đình Tuấn: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\