VOV4.Bahnar - Hăm lơ tơ drong jang hơ dăh ‘lơ\ng nhen: tơ gu\m hnam oei, năm ngôi lăng mư\h j^ pơ lo\, pơ jing tơ drong hiôk an^h bơ\ jang ‘lơ\ng, đei io\k yua, rim kơ dră ko\ng đoan tơ\ de#h char Dak Lak hlôi tơ [o#h tơ drong bơ ngơ\t tru\h, vei lăng tơ drong ar^h sa bơ ngai jang. Vang jang lơ\m gru\p ko\ng đoan, bbơ ngai jang đei vei lăng tơ drong gơ\h jang păng đei yua tro\ [lep, đơ\ng no\h kơ jăp lui jang sa, tơ gop lơ\m tơ drong ar^h sa đơ\ng an^h jang, an^h te\ch mơ dro.  

Mư\h rim pơ gê, đơ\ng ro\ng pơ tôch jơ bơ\ jang păng ba kon năm ho\k, mo\ Hứa Thị Đông Trinh, bơ ngai jang pơm rơ go\h cham char, ko\ng ti jang găh cham char Đông Phương Dak Lak, ‘no\h ‘măn jơ năm tơ\ pơ gar vei lăng ier ‘nao rong. Mo\ Trinh tơ roi tơ băt, mo\ hlôi to\k io\k 6 triệu hlak jên đơ\ng jên “ 1 jơ hngơ\m đon tơ gu\m băl” đơ\ng ko\ng đoan an^h jang ko\ng ti vă răt ier yo\ng păng pơm hơ drong. Tơ drong ar^h sa u\nh hnam mơ mat tat, 1 dro# rong kon ‘lơ\p kơ na ‘ngoăih kơ jên khei rim khei, rong ier hơ chăng lơ\m pơ gar tơ gu\m mo\ đei thim jên yua păng hơ met pơ ‘lơ\ng ‘măng so\ng sa u\nh hnam. “Đei tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng Khu\l kơ dră vei lăng ko\ng ti păng Khu\l pơ gơ\r Ko\ng đoan ‘no\h ko\ng ti ku\m pơ jing tơ drong hiôk vă mo\ o\h tơ chă thim jên yua hăm trong tơ gu\m jên ăn mo\ o\h jang sa thim tơ\ hnam, pơ t^h gia nhen vei rong. Pơ ma atu\m ‘ngoăih kơ jên khei mă ko\ng ti kla kiơ\ rim khei ‘no\h ^nh ku\m tơ chă thim đei to\ se\t jên yua vă sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa u\nh hnam [iơ\.”

Gơ nang đơ\ng jên mong tơ goăt 1 jơ hngơ\m đon tơ gu\m băl đơ\ng ko\ng đoan an^h jang ko\ng ti, mo\ Trinh păng lơ bơ ngai jang lơ\m khu\l nai hlôi đei to\k io\k jên vă hơ to\k jang sa, hơ met ming jên yua. Kiơ\ ch^h jo# đơ\ng Liên đoàn lao động de#h char Dak Lak, tru\h dang ei, tơ ring đei hlo\h 90% ko\ng đoan tơ ring pơ jing jên mong tơ goăt 1 jơ hngơ\m đon tơ gu\m băl ko\ng đoan hăm kơ so# jên vă je# 30 ti hlak jên. Đơ\ng jên mong âu hlôi asong ăn vă je# 33 ‘nu đoan viên to\k io\k jên vă tơ iung mu\k drăm u\nh hnam, hăm kơ so# jên to\k io\k đơ\ng 3 tru\h 10 triệu hlak jên 1 ‘nu.

Rim kơ dră ko\ng đoan ku\m hơ nơ\ng bơ ngơ\t tru\h, năm ngôi, asong tơ mam ăn bơ ngai jang đei tơ drong ar^h sa, đei sar bar [ơ\t kơ plăh bơ\ jang [lep [ơ\t năr le#h, têt. Yă Nguyễn Thị Thân, ko\ng nhân jang lơ\m Ko\ng ti vei lăng an^h kơ drơ\m păng cham char Dak Lak đei sar bar [ơ\t kơ plăh bơ\ jang sơ năm 2001 hăm j^ jo jăn 81%. Gơ nang đei khu\l jang ko\ng đoan, yă hlôi đei vei lăng tơ drong đei yua đơ\ng kơ d^h, đei io\k tôm jên tơ gu\m kiơ\ hơ găt păng đei hơ met ăn tơ drong jang lăp hăm jơ hngơ\m jăn dang ei. Rim kơ dră ko\ng đoan ku\m hơ nơ\ng năm ngôi, pơ lung, tơ gu\m yă tơ jur [iơ\ mơ mat tat lơ\m tơ drong ar^h sa.  “An^h jang hăm khu\l kơ dră rim ko\ng đoan rim sơ năm ku\m năm ngôi, asong tơ mam, hmach têt păng vang tơ gu\m [ơ\t kơ plăh ^nh đei thoi âu ‘no\h ^nh ku\m ‘me\h đei bơ nê kơ dră vei lăng liên đoàn lao động păng rim kang [o# an^h jang kơ ko\ng ti.”

Hnam să vă je# 40 met vuông kơ u\nh hnam mo\ H Thoai Hra, đoan viên ko\ng đoan an^h jang che\p kơ\l tơ ring apu\ng Buôn Đôn ‘no\h j^ 1 lơ\m 28 to\ hnam tơ no\ ko\ng đoan lơ\m apu\ng Buôn Đôn đei Liên đoàn lao động apu\ng tơ gu\m man ‘nao đơ\ng jên mong hnam tơ no\ ko\ng đoan lơ\m jăl jang 2013 – 2017. Mo\ H Thoai tơ roi tơ băt, yua kơ tơ drong ar^h sa mơ mat tat kơ na 11 sơ năm âu ki, 3 ‘nu me\ kon mo\ athei oei hnam thuê păng oei gơ nang tơ\ an^h oei tơ pôl kơ an^h jang. Hơ tuch sơ năm 2017, mo\ đei an^h mong jên hnam tơ no\ ko\ng đoan đơ\ng Liên đoàn lao động apu\ng Buôn Đôn tơ gu\m 30 triệu hlak jên, ku\m hăm kơ so# jên to\ se\t sot chă pơ đom đei păng tơ drong tơ gu\m đơ\ng ‘nho\ng o\h kơ tum kơ to\ng, đơ\ng ro\ng hlo\h 3 khei pơm, u\nh hnam mo\ H Thoai hlôi đei hnam ‘nao. ‘Nâu j^ tơ drong pơ lung, tơ gu\m tôch kơ ‘lơ\ng tơ gu\m mo\ sơ đơ\ng bơ\ jang păng vei lăng đe kon. “Kơ d^h kâu ^nh tôch kơ pu\n đei tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng an^h jang, ko\ng đoan, an^h jang che\p kơ\l tơ ring, liên đoàn lao động apu\ng ‘no\h âu ki hlôi tơ gu\m u\nh hnam ^nh đei 1 pôm hnam kơ jăp vă kơ ^nh sơ đơ\ng bơ\ jang păng vei lăng ăn 2 ‘nu kon ‘lơ\p vă kơ đe mon ho\k pơ hrăm tru\h trong, ư\h kơ băt pơ ma kiơ dơ\ng bơ\ih, tơ pă tôch kơ hiôk hian.”

Kiơ\ kơ Liên đoàn lao động de#h char Dak Lak, dôm sơ năm âu ki tơ drong jang hnam oei “ Hnam tơ no\ ko\ng đoan” hlôi đei tơ le\ch jang jơ nei tơ\ đ^ đăng rim kơ dră ko\ng đoan. Lơ\m jăl jang 2013 – 2017, hlôi tơ gu\m ming man păng hơ met ming 650 to\ hnam ăn kơ bơ ngai jang mơ mat tat găh hnam oei hăm ako\p kơ so# jên vă je# 19 ti hlak jên. Ku\m hăm ‘no\h, rim kơ dră ko\ng đoan lơ\m de#h char hlôi jang kiơ\ roi ‘năr roi ‘lơ\ng hlo\h tơ drong vei lăng tơ drong ar^h sa tơ mam drăm păng jơ hngơ\m đon ăn bơ ngai jang lơ\m khu\l ko\ng đoan, bơ ngai jang lơ\m tơ ring. Đơ\ng sơ năm 2013 tru\h dang ei, hlôi ap^nh hơ met ăn trong tơ gu\m ăn thây kô pơ tho tơ ring hơ tăih hơ to\, tơ ring mơ mat tat hlo\h kơ so# jên hlo\h 20 ti hlak jên; io\k pơ dreo hre [ao hiêm tơ pôl, [ao hiêm pơ gang, [ao hiêm ư\h kơ đei tơ drong jang hlo\h 15 ti hlak jên.

Hăm dôm tơ drong jang hơ dăh ‘lơ\ng, khu\k jang ko\ng đoan to\k bo\k roi ‘năr roi jing an^h gơ nang kơ jăp, tơ gu\m bơ ngai jang đei vei lăng tơ drong gơ\h jang păng đei yua tro\ [lep. Mă loi ‘no\h j^ mư\h kơ d^h kâu ư\h kơ pu\n đei [o#h ư\h kơ pu\n ai, sar bar, đơ\ng no\h tơ gu\m đe sư sơ đơ\ng jang sa, tơ klep hăm ko\ng ti, an^h jang mơ dro sa păng an^h jang ko\ng đoan.

H’Xíu ch^h

Thuem tơ blơ\