VOV4.Bahnar – Hre\i au, kon pơlei cho\h jang sa Dak Lăk to\k bo\k phe\ ple\i ‘long pơtăm păng vă je# phe\ chehphe, mă le\i tơdrong tơtông kle\ tôch kơtang. Tơ\ tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng, tơdrong tơtông kle\ ple\i sâu riêng, [ơ Booth, măk ka tôch kơtang. Găh lơ tơdrong tơtông kle\ ‘no\h tơ\ mir, kơ yuơ bơngai dư ma tuý chă tơtông, mă le\i tim mă tang găn ke\.

Lăng atu\m 60 dơnơm ‘long blu\h vơ\ jing ‘lơ\ng, ple\i lơ, u\nh hnam ‘nho\ng Vi Văn Sỹ oe\i tơ\ thôn Tam Phong, tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng, dêh char Dak Lak hơmo\ pơyan sơnăm au gô đe\i io\k yua kơ jăp hlo\h dơ\ng. Mă le\i kơ yuơ mir atăih hnam oe\i, ư\h kơ đe\i bơngai ve\i lăng, lăp lơ\m pơgê đe\ch, hlo\h 30 dơnơm [ơ hlôi răm khu\l tơtông phe\ pơgo\h. Tơtăm hơmơt dôm dơnơm [ơ uơ oe\i ư\h kơ đe\i phe\ te\ch, u\nh hnam ‘nho\ng Sỹ măh phe\ ple\i ‘lơ\p tech hăm kơ jă re đơ\ng 7 tru\h 8.000 hlak jên lơ\m 1 k^, lăp hơto\ 1/10 tơdăh le# tru\h hơtuch pơyan.“Ba pơtăm [ơ đe\i 5,6 j^t dơnơm, sơnăm au hăp ple\i je\i pôm păi mơ\n. Ple\i [ơ tim tom kră ‘no\h đe phe\ tơtông pơgo\h. Âu ki klo akăn nhi măh phe\ ple\i ‘lơ\p chă te\ch hloi, đunh kơ au m^nh khe\i bơih. Ư|h kơ đe\i jơ ‘năr ve\i lăng, kơna kon pơlei tơ\ au măh phe\ te\ch ple\i ‘lơ\p hloi văi. Găh lơ ba ưh kơ ke\ ve\i lăng đe tơtông kle\ lơ dêh. Ba je\i hlôi pơma tơroi hăm ko\ng ang pơle\i, mă le\i đe sư ư\h tơlang ăn. Đe\i lơ bơngai tơtông kon pơlei [o#h rôp đe\i ba ăn ko\ng ang, lăp m^nh [ar năr ‘no\h [o#h đ^ hơchăng đe hăp bơih”.

Mir pơgar ‘long măk ka kơ u\nh hnam [ok Nguyễn Hữu Đinh oe\i tơ\ thôn Tam Thủy, tơring Ea Tam răm khu\l tơtông phe\ pơgo\h

Hăm hlo\h 400 dơnơm măk ka, u\nh hnam [ok Nguyễn Hữu Đình oe\i tơ\ thôn Tam Thủy, tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng tơche\ng lơ\m sơnăm au phe\ đe\i dang 1 tân ple\i, hơto\ hăm 100 tr^u hlak jên. Vă ve\i lăng mu\k drăm, rim bơngai lơ\m u\nh hnam măh tơpl^h d^h băl năm ve\i lăng prăt măng prăt năr. Mă le\i ‘nao au, lơ\m kơtum kơto\ng đe\i pơkong, ‘nho\ng hăm kon akăn vang jang tơgu\m. Mư\h bro\k ‘no\h [o#h 5 ‘nu bơngai tơdăm phe\ tơtông măk ka păng ple\i [ơ lơ\m pơgar. Mă đơ\ng rôp tom măt, băt dôm bơngai au dư ma tuý kơna [ok Đình ư\h kơ pơ\n chă rôp, kăp. Vă tang găn, [ok to\k io\k kon jên 60 tr^u hlak jên vă răt hơdrau B40 var tăp dăr pơgar tang găn đe tơtông kle\.“Tơdrong tơtông kle\ hiong tôch kơ lơ, đe chă yak atăih hnam dang dôm j^t met ‘no\h đe mơ\t phe\  tơtông bơih. Mư\h ư\h gan kơ chăng ‘no\h đe io\k tơtông hloi. Năr u\nh hnam năm et pơkong ‘no\h đe mơ\t phe\ io\k pơgo\h hloi. Kiơ\ u\nh hnam chă hơlen sơnăm au đe\i dang 1 tân măk ka, mă le\i đe phe\ tơtông nhen le\ vă đ^ hloi, ro\ năng oe\i đe\i pă 2 tă đe\ch. Tơdăh jo# kơ jên phe\i măk ka đe tơtông au dang vă tru\h 2\80 tr^u hlak jên. Dang e\i u\nh hnam bơ\n tim mă đe\i trong ayơ ve\i lăng ôh, lăp hu\t năr jang gak ve\i lăng năng tông đe\ch. Je\\i hơpơi ‘me\h vă kơdră tơring đe\i trong jang mă kơ jăp tơgu\m ăn kon pơlei ve\i lăng năng tông vă sơnăm đơ\ng ro\ng kơnh pă dă [iơ\ hiong răm”.

Vă ve\i lăng ple\i ‘long pơtăm [ok Vi Văn Lập măh răt dăng var rơsô tăp dăr mir

Vă je# 3 khe\i au, tim mă đe\i năr ayơ u\nh hnam [ok Vi Văn Lập, thôn Tam Phong, tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng đe\i tep n^t [iơ\. Kơ yuơ tơdrong jang sa io\k đe\i tơm hlo\h kơ u\nh hnam ‘no\h đơ\ng hlo\h 3 ha sâu riêng, [ơ booth păng chehphe kơ jă kơ hre\ng tr^u hlak jên hơnơ\ng [o#h khu\l tơtông chop răp. Mă đơ\ng đe\i bơngai tơ\ mir hơnơ\ng ră, mă le\i tơ je# au, pơge\nh lơ\m jơ [ok Lập tơge\ch bro\k tơ\ hnam so\ng, khu\l tơtông hlôi mơ\t phe\ tơtông vă je# 50 k^ [ơ. Vă ve\i lăng mu\k drăm tơmam drăm cho\h jang sa po, u\nh hnam măh tơhoach kon jên hơvơ\h 2 ‘nu bơngai ve\i lăng, adoi tơle\ch vă je# 100 tr^u hlak jên răt rơsô dăng var mir pơgar. {ok Lập tơbăt, vă jang 3 ha chehphe, pơtăm hrau 400 dơnơm sâu riêng păng 700 dơnơm [ơ, u\nh hnam [ok măh chă to\k io\k tru\h kơ hre\ng tr^u hlak jên. Mă le\i, mư\h tru\h pơyan phe\, khu\l tơtông hơnơ\ng chop răp tơtông kle\. “Dang e\i, tơdrong tơtông kle\ tơ\ tơring Ea Tam prăt măng prăt năr hloi, đe\i khu\l 2 ‘nu tru\h 3 ‘nu, 4 tru\h 5 ‘nu, đe\i khu\l năm tơtông 7, 8 ‘nu, tôch kơ lơ. Đe sư chă năm tơtông kle\ prăt măng prăt năr hloi. Dang e\i bơngai tơtông răp bơ\n dơ\ng, pă khan bơ\n răp bơngai tơtông bơih. &nh hơpơi ‘me\h vă kơdră tơring iung jang kơtang hlo\h dơ\ng pơm lơ liơ ve\i lăng ke\ tơdrong sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp ăn kon pơlei tơ\ tơring sơđơ\ng jơhngơ\m jang sa. Vă kon pơlei phe\ te\ch đe\i ple\i ‘long măt tơdăh ư\h kơ hăt hot te\ch ple\i ‘lơ\p. Prăt năr kon pơlei pă đe\i cho\h jang vă răp, gle\h hrat mơmat tat dêh”.

{ok Lập hơvơ\h bơngai jang jo# hơnhu\n tơ\ ‘long kơjung gak tơmang lăng ple\i ‘long pơtăm

Kiơ\ đơ\ng ko\ng ang tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng, dêh char Dak Lăk tơroi, đơ\ng blu\ng sơnăm au tru\h dang e\i tơ\ tơring au hlôi [o#h 20 ‘măng đe tơtông kle\ mu\k drăm păng tơmam drăm cho\h jang sa. Lơ\m au, găh lơ rim ‘măng đe tơtông kle\ ple\i ‘long ư\h kơbăt bơngai bu chă tơtông kle\. {ok Hoàng Văn Nghiệp-Kơdră che\p pơgơ\r Ko\ng ang tơring Ea Tam tơbăt, ‘nau tơring tôch tơnap tap găh tơdrong sơđơ\ng, hăm đe\i 15 ‘nu bơngai dư ma tuý păng 53 ‘nu bơngai le\ch đơ\ng hnam pơnă to\k bo\k oe\i lơ\m tơring au.“Tơdrong tơtông kle\ mu\k drăm, mă kăl ‘long pơtăm đe\i [o#h kơtang lơ\m tơring au. Đe\i dôm bơngai lơ\m tơring păng đe\i ‘măng dôm bơngai đơ\ng tơring tơ je# năm tơ\ au tơtông kle\ mu\k drăm kon pơlei. Mă kăl dôm, bơngai tơtông kle\ au dư ma tuý. Ko\ng ang tơring hlôi tơbăt ăn Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring pơro# pơrôp athe\i kon pơlei pơm kiơ\ pơjing rim khu\l ve\i lăng sơđơ\ng tơ\ pơlei pơla, koeng [ôt vă ve\i lăng năng tông mu\k drăm kơ d^h kon pơlei. ‘Ngoăih kơ ‘no\h, ko\ng ang tơring je\i vang iung jang hơdoi hăm rim tơring tơ je# hơlen băt hơdăh dôm bơnai kơchu vă tơbăt ăn kơdră tơring đe\i trong jang xek tơlang lơ\m khe\i năr kơnh”.

Hre\i au, ư\h khan lăp hơdro# tơ\ tơring Ea Tam, apu\ng Krông Năng mă le\i kon pơlei cho\h jang sa Dak Lăk to\k bo\k lơ\m pơyan phe\ ple\i [ơ, sâu riêng păng ‘măn răk ăn phe\ chehphe. Tơ\ anăp tơdrong tơtông kle\ ple\i ‘long pơtăm tôch kơtang, rim kơdră tơring păng khu\l ko\ng ang kăl đe\i trong jang xek tơlang mă kơ hret, vă ve\i lăng năng tông sơđơ\ng dơ\ng kơ jăp, tơgu\m ăn kon pơlei sơđơ\ng jơhngơ\m jang sa.

Bơngai ch^h: Tuấn Anh

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt