VOV4.Bahnar - J^ 1 lơ\m dôm pơ lei tơ nuh hlo\h tơ\ xăh Ea Nuôl, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Dak Lak, mă lei tơ drong erih xa tơ\ Buôn Niêng 3 oei tơ plih ‘lơ\ng gơ nơm đơ\ng đei u\nh điên te\h đak. Điên ưh lăp vă tơ\k hơ dăh đe\ch mă oei che\p ba tơ drong ph^ tơ no\ ăn kon pơ lei hai.

Đơ\ng ro\ng 2 khei io\k đơ\ng năr cho# u\nh điên, tơ drong erih xa lơ\m u\nh hnam ‘nho\ng Y Chuông Niê, tơ\ buôn Niêng 3, xăh Ea Nuôl, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Dak Lak đei lơ tơ drong tơ plih. Đơ\ng ro\ng kơ so\ng xa gơ măng đang, klo kăn ‘nho\ng tơ ge\ch lăng ngôi tivi, oei kon hơ ‘lơ\p ‘no\h ho\k [ai.

‘Nho\ng Y Chuông akhan, đơ\ng ro\ng 1 năr bơ\ jang gle\h hrat, gơ nơm đei u\nh điên, tơ\ Ea Nuôl roi kơ chơt [iơ\. Rim bơ ngai chă năm tơ\ băl, pơ ma nuh găh trong jang xa: “Hnam nhôn păng lơ hnam nai tơ\ âu [ôh [ru\ng [răng hơ dăh đơ\ng u\nh điên, đunh kơ âu 2,3 khei đe\ch, u\nh điên jăng, tôch hơ dăh. Kon mon lơ\m hnam gơ\h lăng ngôi bơ\n tivi, mơ\ng bro\, tơ drong pai por go\ ku\m [ônh [iơ\, yak vih vât tôch rơ hău.”

‘Nho\ng Y Chuông Niê pơ tho kon ho\k chư hăm u\nh điên

Oei yă H’Bon Kbuôr (me\ Lâm), tơ\ buôn Niêng 3 tơ roi, unh điên truh hăm pơ lei tơ gu\m ăn tơ drong erih xa lơ\m u\nh hnam yă roi hiôk [iơ\. Tơ dăh nhen adrol ki, yă athei iung đơ\ng 4 jơ pơ gê vă pơm u\nh, ku\h hăm ‘long u\nh kro đei, hơ drih đei, ‘no\h dang ei đei điên, tơ drong pai go\ tôch [ônh păng hre\nh dơ\ng. Gơ nơm đơ\ng no\h mă me\ Lâm đei jơ vang jang lơ\m Khul dro\ kăn pơ lei, tơ drong erih xa roi hiôk hian.

Yă tơ roi: “Sơ\ athei pai go\ hăm ‘long u\nh, tơ\k u\nh đeng hăm đak trôl, điên chă cho# io\k đơ\ng đe kơ na ưh kơ jăng. Dang ei tơ lei điên ‘nao cho# điên tôch hơ dăh, lơ\m hnam gơ\h yoa lơ tơ mam nhen go\ pai por hăm điên, rơ\ đak hăm điên, hơ tu\h tơ ngie\t… lơ tơ mam, tôch hơ iă. Tơ drong erih xa [ôh hiôk [iơ\ bơih, kon hơ ‘lơ\p ho\k pơ hrăm ku\m pơ nam [iơ\.”

{ok Y Thơm Kpơr ({ă Hoai), [ok pơ gơ\r buôn Niêng 3, xăh Ea Nuôl ăn tơ băt, buôn Niêng 3 đei pơ jing đơ\ng sơ năm 2009 hăm hlo\h 200 u\nh hnam kon pơ lei, lơ\m no\h đei 60% kon pơ lei Rađe găh dôm u\nh hnam tơ nuh đơ\ng plei nai truh oei kiơ\ tơ drong jang 134 đơ\ng Te\h đak. Mă lăp hơ tăih kơ pơ lei tơm Buôn Ma Thuột 20 km mă lei ưh đei điên, tơ drong erih xa ưh kơ ke\ to\ kiơ. Dêh hnam ‘me\h điên u\nh điên, lơ u\nh hnam vang tơ gop jên cho# io\k unh điên đơ\ng plei Hòa Thanh (xăh Ea Nuôl) vă yoa. Mă lei yoa hơ tăih, kơ na điên ưh kơ jăng, tơ drong erih xa kơ kon pơ lei oei tôch mơ mat.

{ât blu\ng khei 10 âu ki, tơ lei u\nh điên năm tơ\ pơ lei đei cho# hơ met, pơm lăp hăm tơ drong ‘me\h vă io\k yoa u\nh điên. Lơ u\nh hnam pơ\n pơih xă tơ drong jang xa, răt kơ măy [ôm đak tơ ruih ăn che\h phe păng răt lơ tơ mam yoa lơ\m hnam nhen: ti vi, go\ pai mơ\h hăm điên,... Vă rim hnam đei tivi, ưh lăp vă lăng ngôi đe\ch mă oei vă ho\k trong pơ tăm ‘long, rong kon tơ rong hai, băt hơ dăh lơ trong jang xa lơ\m păng ‘ngoăih kơ dêh char vă tơ le\ch jang kiơ\ lơ\m hnam kơ dih.

“Gơ nơm đei u\nh điên plei nhôn tôch kơ chơt, tơ plih ‘nao lơ dêh. Đei điên đei lăng tivi, mơ\ng bro\, ho\k io\k trong pơ tăm ‘long, rong kon tơ rong, jang to\k mu\k drăm, ưh đei mơ\ng kiơ\ nơ\r bơ ngai kơ ne# pơ hlu\. Đơ\ng đei điên, lơ hnam adrin jang xa, pơ tăm lơ kơ loăi ‘nao nhen kam kuit, pơ o\ âu to.”

Tơ lei u\nh điên ‘nao cho# ăn plei buôn Niêng 3 ưh lăp vă tơ\k hơ dăh đe\ch mă oei hơ nhăk ba jơ hngâm đon hiôk chơt, đon lui ăn kon pơ lei hai. ‘No\h j^ lui kơ tơ drong tơ plih ‘nao tơ\ pơ lei, lui tơ drong erih xa kơ kon pơ lei roi đunh roi to\k, ph^ tơ to\ dơ no\ ‘lơ\ng [iơ\.

H’Xíu: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\