VOV4.Bahnar - De#h char Dak Lak dang ei đei hlo\h 6.300 hơ io\h đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat de#h hlo\h, hơ io\h mơ ti, jơ jăn. Vă tơ gu\m rim đe o\h tơ jur [iơ\ mơ mat tat hơ yơ lơ\m tơ drong ar^h sa, khei ‘năr âu ki, rim kơ dră an^h jang lơ\m de#h char hlôi hơ drin tơ gu\m ăn đe o\h hăm lơ trong jang nhen: asong jên ho\k [o\ng, man hnam ‘mêm mơ nat, khăm hơ len păng pơ tho tơ [o#h jơ hngơ\m pran đe\ch, tơ gu\m jên răih hơ met j^.  

Tơ\ plei Hra Ea Hning, xăh Dray Bhăng, apu\ng Cư Kuin, de#h char Dak Lak, đei 1 pôm hnam ‘nao đei ming man, ‘măn hơ dro# ăn kơ 3 ‘nu mo\ o\h mơ ti. H Siếu Bdap, 18 sơ năm, ‘no\h j^ tơ ‘ngla hnam, ku\m hăm 2 ‘nu o\h sư Y Tí Bdap păng Y Teo Bdap. H Siếu tơ roi tơ băt, me\ [a\ đe o\h lôch yua đơ\ng j^ de#h hơ met ư\h kơ ke\ klăih đơ\ng sơ năm 2005. 3 ‘nu mo\ o\h athei gơ nang lơ\m duch o\h me\ sư dơ nu\h hin, ar^h lơ\m 1 pôm hnam hrăt hrot, hngăt, mơ mat tat tôm tơ drong. Mă lei mơ mat tat dang ei đ^ dă [iơ\ lơ, [ơ\r hiơ hie\k hlôi v^h hơ lơ\k dơ\ng tơ\ dôm mu\h măt ư\h kơ băt kiơ, [ơ\t khei 3 âu ki, An^h mong jên tơ gu\m hơ io\h de#h char Dak Lak jang hơ dai hăm an^h jang tơ gu\m man asong ăn 3 ‘nu mo\ o\h hnam să vă je# 30 mét vuông. Hiôk hiă lơ\m hnam ‘nao. o\h Y Teo Bdap tơ roi:

“ Me\ lôch đơ\ng [ơ\t o\h oei ‘lơ\p ‘loch pơ đ^ 3 ‘nu mo o\h adoi oei hăm duch, đei duch rong ‘me, ăn năm ho\k. Dang ei đei đăi hnam ‘nao o\h chhôk de#h, đơ\ng dang ei lu o\h ư\h pă bơ ngơ\t tơ tăm kơ to\ ‘mi, hrăt hrot dơ\ng bơ\ih.”

Hnam asong ăn kơ 3 ‘nu mo\ o\h mơ ti H'Siếu, Y Tí Bdap păng Y Teo Bdap.

Kiơ\ An^h vei lăng găh tơ drong jang – Linh j^ rơ ka păng tơ pôl de#h char Dak Lak, hăm tơ drong vang tơ gu\m đơ\ng đ^ đăng tơ pôl, khei ‘năr âu ki, tơ drong jang vei lăng păng pơ tho pơ hrăm hơ io\h lơ\m de#h char hlôi io\k đei lơ jơ nei ‘lơ\ng. Đ^ đăng rim apu\ng, thị xăh, pơ lei tơm hlôi pơ jing Khu\l pơ gơ\r jang dăh mă khu\l vei lăng hơ io\h tru\h tơ\ xăh, phường. Gơ nang đơ\ng no\h, 80% hơ io\h đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat tơ\ de#h char hlôi đei vei lăng, tơ gu\m. Lơ\m kơ so# lơ tơ drong jang ‘măn ăn hơ io\h tơ\ Dak Lak, tơ drong khăm hơ len plei nu\ih păng j^ jăn, tơ gu\m jên răih hơ met j^ ‘no\h j^ tơ drong jang jơ nei ‘lơ\ng, tơ gu\m ăn dôm j^t ‘nu o\h ie\ đei răih hơ met j^ rim sơ năm. ‘Nao đei tơ gu\m 48 triệu hlak jên răih hơ met j^ plei nu\ih ăn kơ kon, mo\ Phạm Thị Ánh, oei tơ\ thôn 3a, xăh Ea Ô, apu\ng Ea Kar, hr^ jơ hngơ\m:

“ &nh tôch kơ bơ nê kơ rim tơ drong jang hlôi tơ gu\m ăn ^nh răih ăn  kơ kon. &nh jang chu\n mir j^ pơ lo\ hơ nơ\ng, ư\h măh jên pơ gang ăn kơ kon. Tôch kơ pu\n ai păng chhôk hơ iă yua kơ kon vă je# đei răih bơ\ih, ku\m dă [iơ\ bơ ngơ\t [iơ\ bơ\ih, ^nh ư\h kơ tơ che\ng kiơ lăp tơ che\ng ăn kơ kon đe\ch, lăp ‘me\h kon ra\ih đang ‘no\h pran jăng mă ư\h hơ pơi kiơ hlo\h dơ\ng o#h”. 

Tơ drong chơt hơ iă dơ\ng hăm mo\ Phạm Thị Ánh, [ơ\t mon Phạm Minh Tuyên hlôi răih hơ met plei nu\ih.

Lơ\m sơ năm 2016, An^h mong jên tơ gu\m hơ io\h de#h char Dak Lak hlôi hơ vơn đei 29 ti hlak jên, tơ gu\m ăn kơ hlo\h 13 rơ bâu ‘nu hơ io\h mơ mat tat, jên răih plei nu\ih ăn kơ 71 ‘nu, man 2 to\ hnam ‘mêm kơ eng. Hơ dro# đơ\ng blu\ng sơ năm tru\h dang ei, An^h mong jên hlôi hơ vơn đei 600 triệu hlak jên tơ gu\m ăn 4 rơ bâu ‘nu hơ io\h. {ok Lâm Đình Nhiên, Kơ dră vei lăng An^h mong jên tơ gu\m hơ io\h de#h char Dak Lak tơ roi tơ băt:

 “ Hăm hơ io\h dơ nu\h hin kơ de#h char ‘no\h An^h mong jên tơ gu\m hơ io\h hơ nơ\ng krao hơ vơn jên tơ gu\m răih hơ met j^, tơ gu\m jên ho\k [o\ng vă tơ gu\m jơ hngơ\m đe o\h tru\h tơ\ hnam trưng, păng tơ gu\m tơ mam dôm năr le#h têt. Tơ le\ch jơ hngơ\m vang tơ gu\m ăn rim kơ dră đảng, kơ dră tơ ring, mă loi ‘no\h j^ Jơ nu\m vei lăng tơ gu\m An^h mong jên tơ gu\m hơ io\h de#h char Dak Lak, An^h vei lăng tơ drong jang – l^nh j^ rơ ka păng tơ pôl, krao hơ vơn rim khu\l jang tơ gu\m lơ kon jên vă 1 jơ hngơ\m tơ gu\m ăn hơ io\h dơ nu\h hin, hơ io\h mơ ti lơ\m de#h char lơ hlo\h dơ\ng lơ\m khei ‘năr tơ\ hơ năp kơnh”.

 Mă đơ\ng kơ so# hơ io\h đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat de#h hlo\h tơ jur oei pă 1,18%, io\k đei jơ nei tôch kơ lơ pơ têng hăm tơ drong tơ chơ\t 4,25% hlôi tơ le\ch ăn, mă lei dang ei Dak Lak oei đei hlo\h 6.300 hơ io\h đei tơ drong ar^h sa mơ mat tat de#h hlo\h, găh lơ ‘no\h j^ hơ io\h jo jăn, mơ ti ư\h kơ đei an^h gơ ning yua. Rim kơ dră an^h jang păng tơ ring tơ\ Dak Lak to\k bo\k hơ nơ\ng hơ drin, hơ vơn lơ hlo\h dơ\ng tơ drong tơ gu\m jơ hngơ\m đơ\ng đ^ đăng tơ pôl, vă vei lăng tơ gu\m đe o\h hơ drin lơ\m tơ drong ar^h sa.

H’Xiu H’mok ch^h

Thuem tơ blơ\