VOV4.Bahnar - Tơdrong chă io\k hơnăn hơdre\ch ‘long pơtăm  Eakmat kơ Anih hơlen Khoa ho\k Kih thuơ\t choh jang xa jang găh bri Tây Nguyên đei [ôh lơ lơ\m dôm xơnăm kơ âu, pơm ăn kon pơlei hơvơ\l hơvong lơ\m tơdrong rơih hơdre\ch ‘long vă pơtăm. Adro# tơ\ xăh Hòa Thắng, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đak Lak dang ei đei kơ hre\ng anih ơng rei tơđăh ‘long pơtăm hăm hơnăn Ea Kmat. Dôm anih âu [oi io\k hơnăn anih te\ch chă te\ch lang xă hơdre\ch ‘long ưh kơ đei tơdrong vei hơlen păng pơkăp găh tơm a hla chă păng tơdrong ‘lơ\ng hăm ‘long pơtăm.

Ea Kmat jing tơring tơguăt hăm Anih jang hơlen Khoa ho\k Kih thuơ\t choh pơtăm jang găh bri Tây Nguyên (krao kơneh noh Anih jang Ea Kmát, tơ\ xăh Hòa Thắng, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đak Lak), đei kơ triu ‘nu kon pơlei jang mir Tây Nguyên băt truh, kơlih âu jing anih lui ngeh vă răt hơdre\ch ‘long pơtăm. Yuơ noh, lơ anih ơng rei tơđăh ‘long pơtăm kơdih io\k anih âu vă hơnăn ăn anih te\ch răt kơ po, pơm ăn lơ bơngai chă răt hơdre\ch [ônh kơ hơvơ\l.

Rok kiơ\ jăl trong Nguyễn Lương Bằng, xăh Hòa Thắng, plei tơm Buôn Ma Thuột đei lơ anih te\ch tơđăh adoi chih chư “Ea Kmat” ăh anih te\ch tơđăh kơ po. Đơ\ng blu\ng pơyan ‘mi, tơdrong te\ch tơđăh ‘long tơ\ âu pơxuơ\t pơxua\t. {ok Y Văn, oei tơ\ pơlei Ba Yang, xăh Krông Nô, apu\ng Lak, dêh char Đak Lak năm trong ataih je# 100km tơchă truh xăh Hòa Thắng vă răt tơđăh cà phê vih pơtăm tơ ‘măl. Y Văn ăn tơbăt, [ok duh nhen lơ bơngai nai tơ\ ataih truh, [ôh anih te\ch tơđăh yơ duh đei chih chư Ea Kmat, ưh kơ băt rơih anih yơ mă tro\ vă răt tơđăh kơ Anih jang Ea Kmat: “Tơ\ nhôn to adoi đei, mă lei kơtơ\ng tơ\ âu noh đei tơđăh ‘lơ\ng hloh, vă ning nai kơnh tơđăh vơ\ đei lơ plei hiôk pe\ yua. Dang ei duh oei tơchă, [lep dăh mă ưh duh tam mă băt, nhôn oei hơlen lăng …”

‘Nho\ng Đỗ Thành Luân, tơ\ xăh Ea Pam, apu\ng Ea Kar, dêh char Đak Lak jing bơngai pu\n ai chă đei tro\ anih noh 53- Nguyễn Lương Bằng, jing anih te\ch tơđăh kơ Anih hơlen păng pơtho găh trong pơtăm cà phê Ea Kmat. ‘Nho\ng Luân ăn tơbăt, răt dôm hre\ng tơm ‘long xa plei vih pơtăm hrâu hăm ‘long pơtăm nai, mă lei tơnap noh anih te\ch yơ duh chih hơnăn “Ea Kmat” păng tơroi tơđăh xơđơ\ng ‘lơ\ng: “ ‘Năr âu năm tơ\ âu răt tơđăh ‘long, pơgenh ăh pơyan ‘mi, inh băt đơ\ng mạng noh Anih jang Eakmat âu tơđăh ‘lơ\ng noh inh năm tơ\ âu chă răt...”

            Tiến sỹ Trần Vinh- Kơdră Anih jang hơlen păng pơtho pơtăm cà phê Ea Kmat- lơ\m Anih jang hơlen Khoa ho\k Kih thuơ\t choh jang xa jang găh bri Tây Nguyên ăn tơbăt, anih jang ưh kơ đei anih te\ch yơ adro# minh anih tơ\ kơxo# 53 Nguyễn Lương Bằng, plei tơm Buôn Ma Thuột. Duh kiơ\ kơ [ok Vinh, tơdrong ơng tơđăh ‘long pơtăm kơ Anih jang pơm kiơ\ kơjăp pơkăp ơng tơđăh hăm kơmăi kơmo\k trong jang ‘nao đei kơjă kơtih hlak jên. Adrol kơ ‘nhăk te\ch tơle\ch, tơđăh ‘long âu athei hơlen pơkăp ‘lơ\ng ‘mơ\i, noh tơđăh ‘lơ\ng ưh kơ đei pơrang. {ok xơkơ\t, hăm tơdrong ơng tơđăh ưh kơ đei rơgoh, dôm anih ơng tơđăh kơdih ưh kơ đei pơm tơle\ch tơđăh rơgoh ‘lơ\ng. Yuơ noh kon pơlei jang mir athei băt hơdăh [ơ\t răt hơdre\ch ‘long pơtăm. Tiến sĩ Trần Vinh ăn tơbăt: “Đe chă pơ pơm đe\ch, io\k hơnăn Anih jang 53 Nguyễn Lương Bằng chă kơtol ke\t keng tơ\ âu tơ\ to, đe pơm yăh pơhlu\ pơhlôm, mă tơpă ưh kơ băt tơđăh kơ anih ơng rei yơ mă ‘lơ\ng păng pơyua lơ, kơlih hăm rim tơdrong đe duh te\ch đei. Yuơ noh đe chă phă kơjă te\ch lơ\m tơring, pơm hiong đon lui hăm Anih jang, kon pơlei ba noh kơtơ\ng đe tơroi kơjă reh noh răt đe\ch yơh. Lơ\m kơplăh noh, dôm anih tơm ơng rei tơđăh noh đe ưh kơ băt truh, noh jing tơdrong tơgar băl ưh kơ hơ iă, ble\k kơ đon tơpă, nhôn pơtruh nơ\r hăm anih jang kơpal kơ teh đak athei đei trong xek tơlang mă tơnăp tơdrong âu.”

Lơ\m kơplăh tơdrong ơng rei tơđăh tơ\ Anih jang Ea Kmat athei pơm kiơ\ pơkăp kơjăp noh dôm anih kơdih chă ơng rei tơđăh hăm trong pơkăp [ônh [o\. Tơ\ thôn 2, thôn 8, thôn 11, xăh Hòa Thắng, kơ hre\ng unh hnam jang pơgar ơng rei tơđăh ưh kơ đei chih măt pơm jang, mă lei tơđăh ‘long te\ch lơ\m tơring lang lap. Pơmai Phạm Thị Tình, kơdră tơ ‘ngla ơng rei tơđăh tơ\ thôn 2, xăh Hòa Thắng, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đak Lak tơroi: “Ưh kơ đei hla bar pơm jang kiơ ôh, tơ\ âu ơng rei tơđăh ‘lơ\ng ưh kơ đei pơm kư\ kă ôh, pơtih nhen tơđăh [ơr âu, ba răt đơ\ng bơngai juăt đe pơtăm, [ôh đei lơ plei noh răt vih chă pơgep. Cà phê noh io\k đơ\ng bơngai juăt, ba băt mir đe đei hơdre\ch ‘lơ\ngnoh ba răt. Ưh kơ đei chih măt ôh, mă noh adro# hơp tak xăh đe\ch chih măt.”

Kiơ\ anih tơm choh pơtăm păng vei hơlen ‘long pơtăm Đak Lak, tơdrong hơlen ‘nao âu tơ\ 36 anih ơng rei păng te\ch tơđăh ‘long ăn [ôh, tơdrong ơng rei tơđăh ‘long ưh kơ băt tơm a hla chă, ‘lơ\ng dăh mă ưh lu\klơ\k đe\ch. Lơ anih ơng rei âu adoi io\k tơmam đơ\ng hơdre\ch ‘long lơ\m pơgar hnam, ưh kơ đei chih măt pơm jang păng tam mă đei anih jang kơpal xơkơ\t hơdre\ch ‘long pơtăm ‘lơ\ng xơđơ\ng.

Lan chih păng rapor