{ai 1: Anih tơxu\l tơxa\l oei ato\k

Đe\i Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei dêh char Dak Nông pơ jao hlo\h 1.000ha te\h,

dang e\i Ko\ng ty Long Sơn lăp pă dang 300 ha.

VOV4.Bahnar - Tơring tơje# 2 xăh Đak Ngo păng Quảng Trực, apu\ng Tuy Đức, dêh char Đak Nông đơ\ng lơ xơnăm kơ âu jing “anih tơxu\l tơxa\l” găh tơgar teh, mă anih tơm noh ‘măng pơnăh phao pơm 3 ‘nu bơngai lôch păng 16 ‘nu rơka ăh je# đ^ khei 10 xơnăm xơ\. Tơdrong tơm noh yuơ kon pơlei kơdâu xơlăh mơ\t tơgar teh bri, lơ\m kơplăh dôm anih jang đei teh đak pơjao teh noh vei lăng ưh kơ đei tơnăp; oei jơnu\m pơgơ\r tơring păng anih jang kơpal ưh kơ ke\ hơlen. Hăm tơdrong mă roi năr roi tơnap tap âu, Pho\ thủ tướng teh đak bơ\n Trương Hòa Bình hlôi năm hơlen tơ\ tơring păng pơgơ\r dêh char Đak Nông dăh hrôih tơle\ch jang vă xơđơ\ng tơring kon pơlei oei xa tơ\ Đak Ngo păng Quảng Trực. Mă lei, truh dang ei, tơdrong đei [ôh tơ\ âu tam mă đei xơđơ\ng.  

Oei ăh anih teh kơjung, Anih jang te\ch pơdro Long Sơn đei ming man kơjăp ‘lơ\ng tơ\ tơring 1535 (lơ\m xăh Quảng Trực, apu\ng Tuy Đức, dêh char Đak Nông). Đơ\ng âu, gơh lăng hơlen tôm minh tơring teh xă. Kơdră anih jang Long Sơn dang ei noh [ok Phạm Công Thiện. Hăm kơmăi pơma dơnuh che\p lơ\m ti vă tơroi pơgơ\r bơngai jang, [ok Thiện tơ[ôh găh anih teh groi oei đei [enh ‘nhui, noh jing tơring teh kơ anih jang hlôi [ơm kon pơlei kơdâu xơlăh tơgar io\k. {ok Thiện ăn tơbăt, đơ\ng ro\ng hloh 5 khei jo# đơ\ng đei ‘măng pơnăh phao pơm 3 ‘nu bơngai lôch păng 16 ‘nu rơka tơ\ âu duh tam mă xơđơ\ng yao.

{ok Thiện pơma: “Ưh kơ đei xơđơ\ng ôh. Đơ\ng noh truh dang ei kon pơlei tơgar teh chă xoh 4 to\ groi teh bơih. 50ha kơxu hăp ro# pơgoh. Groi teh ăh anăp âu păng păh to noh tơplih 400 hăp xoh đang vă pơtăm điều dơ\ng. Pơtơm ‘năr brei, dôm j^t unh hnam kon pơlei dui băl truh anih jang tơroi tơ\ âu ưh kơ gơh ako\m thoi âu, ưh kơ gơh chă vih vơ\t chă jang tơ\ anih oei jang. Duh năm tơroi, ‘nhăk um la kak, sổ đỏ xơkơ\t yua teh mă lei kon pơlei ưh kơ mơ\ng kiơ\, noh athei krao đie#n thoăi ăn jơnu\m pơgơ\r tơring chă xek tơlang. Pơtơm ăh pơgê noh dui truh 20 ‘nu, ko\ng ang tơklăh pơđ^, hơnơ\ng [ôh thoi noh đe\ch yơh”.    

Lơ groi hlôi răm kon pơlei bơb^t io\k păng pơm hnam oe\i

{ok Thiện duh ăn tơbăt: hloh 1.000 ha bri păng teh bri đei Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đak Nông pơjao ăn Anih jang Long Sơn vei hơlen teh đơ\ng xơnăm 2008, truh dang ei [ơm kon pơlei kơdâu xơlăh tơgar teh je# đ^, oei pă 300 ha đe\ch. Lơ\m kơplăh noh, ko ửhe\ng unh hnam kon pơlei kơdâu xơlăh, tơgar teh glăi tơ\ tơring 1535 noh akhan, tơdrong tơm tơgar pơdui đunh noh yuơ Anih jang Long Sơn chô pơđ^ ‘long pơtăm kon pơlei păng tam mă hru\ tơgăl hăm mu\k drăm.  

Erih lơ\m pơgar điều xă păng jơk [l^k tơ\ tơring 1535, tơje# anih pơnăh phao pơm 3 ‘nu bơngai lôch păng 16 ‘nu rơka ăh xơnăm xơ\, yă Đoàn Thị Huệ tơroi: “Inh oei tơ\ Thái Nguyên năm tơ\ âu đơ\ng xơnăm 2003, inh đei 10ha. Bơngai nai noh đei 15ha, 10ha păng lơ noh đơ\ng 5, 6ha. Anih jang Long Sơn, ăh xơnăm 2008 hlôi chôh ‘long pơtăm inh truh 6, 7ha điều; hăp phă dôm ‘măng bơih, oei gô anih jang đe hru\ ăn. Đe xư pơjao ăn anih jang âu ăh xơnăm 2008, mă lei inh jang tơ\ âu đơ\ng xơnăm 2003. Minh [ar anih jang tơpuh noh năm jang tơ\ nai. Pơtăm đei [um [lang hơmet vă bu\ch yua noh đe chôk pơđ^. Tơgar thoi ăi bơih, yơ\ng âu ki tơm điều đe ye\t dôm j^t xơnăm bơih, hơnơ\ng kơ [ơm đe chôk noh đe te\ch ăn”.

Hloh 10 xơnăm đơ\ng Bình Phước năm răt tơmam choh jang tơ\ tơring âu, [ok Đậu Lưu Dung hlôh vao păng băt hơdăh tơdrong đei [ôh. Pơgenh ăh khei phang, [ok yua gre đo# năm ako\m tơmam choh jang, chơ vih tơ\ Bình Phước chă te\ch. Rim xơnăm, răt pơhlom 1.000 tấn tơmam choh jang đơ\ng mir ôr kơ dôm unh hnam kon pơlei noh [ok Dung băt hơdăh pơlei pơla kơ rim bơngai păng băt hơdăh tơdrong te\ch răt teh glăi đơ\ng lu xư.

{ok Đậu Lưu Dung pơma: “ ‘Nâu jing gre đo# ‘măn năm tơ\ bri vă chă chơ tơmam mă kon pơlei chă te\ch, rim xơnăm pơhlom 1.000 tấn [um [lang kro păng găr điều. Xơ\ noh tơ\ tơring Long Sơn, teh đak pơjao ăn 1.000 ha, dang ei phat pă đei oei păng tơm điều noh hon [enh [ang. Kon pơlei tơ\ chă jang jăi kư\ kă, đơ\ng Bình Phước, Đồng Nai, tôm đei ngăl. ‘Long pơtăm dơnơm noh điều, đe ‘meh pơih xă tơring, đei dơ\ng 10ha vă ning mônh kơnh đei yua lơ hloh. Mă đe chă te\ch răt teh hăm ‘long pơtăm hloi. Pơtih nhen xơ\ noh răt teh hoh 50 triu hlak jên 2ha, mă lei dang ei noh đe pơtăm điều giơ\ng bơih, noh te\ch hloi teh păng ‘long pơtăm”.

Rơbau tân [um đe\i ro# io\k lơ\m m^nh sơnăm

{ôh thoi noh, jang kiơ\ pơgơ\r đơ\ng Anih vei lăng kon pơlei dêh char Đak Nông, apu\ng Tuy Đức hlôi pơjing kơđông ko\ng ang tơ\ tơring Đak Ngo - Quảng Trực, atu\m hăm noh hơto\k khul vei hơlen tơ\ dôm pơgar điều oei đei tơdrong tơgar, vă vei xơđơ\ng tơpôl. Mă lei, kiơ\ kơ [ok Nguyễn Thế Tuấn – Pho\ kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Quảng Trực, apu\ng Tuy Đức, tơpôl tơ\ âu adoi oei tơxu\l tơxa\l.

{ok Nguyễn Thế Tuấn: “Tơring tơxu\l tơxa\l hloh noh jing tơring Long Sơn. Kon pơlei tơ\ noh nhen le\ ưh kơ x^ đơ\ng xăh Quảng Trực; tôm noh đơ\ng tơring nai truh răt dôm anih teh jang adrol ki. Mă 2 noh kon pơlei đơ\ng xăh Đak Nhau, Bù Đăng, Bình Phước năm jang; kon pơlei tơm kơ 2 xăh âu ưh kơ đei. Đei minh [ar tơdrong tơxu\l tơxa\l adrol âu ki, anih jang thu io\k teh mă lei ưh kơ đei tơdrong drơ\ng nơ\r noh hăp jing thoi âu. Hăm tơdrong đei [ôh lơ tơdrong vă pơma; kon pơlei tam mă pơtăm mă lei duh akhan pơtăm bơih, truh khei năr âu noh đunh bơih, đei bơngai io\k hloi tơdrong mă âu vă pơyua ăn kơdih po”.

Bơngai ch^h: Quốc Học  - Hoàng Qui

Tơblơ\ nơ\r: Lan