VOV4.Bahnar - Đơ\ng ro\ng măk ka, poăl, sa chi, kon pơlei cho\h jang sa j^ jơhngơ\m hăm kro#i hroi mư\h jang hơdoi chă jang sa hăm an^h mơdro sa tơm. ‘Măng mă au, kơ yuơ ư\h kơ hlo#h vao, dôm tơdrong kơne# lơ\m k^ pơkăp jang hơdoi păng ba đ^ jơhngơ\m đon lui kiơ\ w\h kơ [lep hơn^h hlôi pơm ăn kon pơlei cho\h jang sa dêh char Gia Lai hiong pơ đ^ kon jên tơmơ\t jang păng jên che\h mư\h chă pơtăm [ơm hơdre\ch kro#i hroi ư\h kơ ‘lơ\ng. Kơ yuơ kă kiơ, dôm ‘măng hơle\nh pơdăr pă ‘mêm jơhngơ\m oe\i đe\i [o#h hơnơ\ng, pơm hiong răm kơtang ăn kon pơlei cho\h jang sa.

Vă đ^ sơnăm 2016, ‘nhong Đinh Văn Cường, oe\i tơ\ pơlei Mung, tơring Ia Hla, apu\ng Chư Pưh k^ pơkăp pơtăm kro#i hroi hăm Ko\ng ty Tuấn Đại An đe\i an^h bơ\ jang tơ\ kơso# 38 Lý Nam Đế, pơlei tơm Pleiku. Tơ\ anăp nơ\r chă pơkă tôch hơ iă đơ\ng an^h mơdro sa tơm găh tơdrong chă te\ch ăn hơdre\ch, tơmam drăm tơmơ\t jang ‘măng mă blu\ng, răt io\k pơ đ^ ple\i kro#i hroi, ‘nho\ng Cường hlôi hơdrin tơmơ\t jên jang hlo\h 1 ti hlak jên vă pơtăm 3ha kro#i hroi. Tru\h dang e\i, đơ\ng ro\ng 7 tru\h 8 khe\i, 1.600 dơnơm kro#i hroi blu\h vơ\ jing ‘lơ\ng mă le\i tơdrong vă hlo\h ‘no\h ple\i mă le\i tă [o#h [a\i đơ\ng yơ, m^nh [ar dơnơm đe\i ple\i lăp pêng puăn to\ mă le\i t^h lăp hơto\ 1/5 pơtêng hăm dôm kro#i hroi đe nai.

‘Nho\ng Đinh Văn Cường, tơtok:“Hlo\h đơ\ng vang năm hop ako\m kơ yuơ Ko\ng ty Tuấn Đại An tơroi tơbăt găh hơdre\ch kro#i hroi păng pơma pơkăp tôch lơ tơdrong, kro#i đe\i ‘lơ\ng [lep tơdrong tơchơ\t ‘lơ\ng Châu Âu, ple\i t^h, kơđo\h hơ [ơ\l, lơ luinh ‘lơ\ng, răt io\k pơ đ^. Ba mơ\ng hiep lơ\m đon păng chă pơma dơnu\h hăm u\nh hnam, io\k hla bơar pơm tơngla te\h hnam, to\k io\k đơ\ng an^h mong jên hlo\h 1 ti hlak jên vă v^h atu\m hăm Ko\ng ty Tuấn Đại An jang kro#i hroi. Chă pơtăm tru\h dang e\i hlôi tru\h 7 – 8 khe\i bơih mă le\i ư\h kơ đe\i ple\i. Tru\h dang e\i nhen le\ hiong răm đ^ đăng.”

Đơ\ng vă je# đ^ sơnăm 2016 tru\h dang e\i, kơ jă kro#i hroi hơnơ\ng măt đơ\ng 30 tru\h 50.000 hlak jên lơ\m 1 k^. ‘Nau je\i jing khe\i ‘năr tiu lôch rung pơm ăn lơ kon pơlei cho\h jang sa tơ Gia Lai hlôi dru\h kiơ\ d^h băl pơtăm kro#i hroi. Băt hơdăh tơdrong au, Ko\ng ty Tuấn Đại An hlôi năm tơchă kon pơlei, pơgơ\r hop ako\m pơtho tơbăt, tơroi tơbăt tơmam drăm đơ\ng no\h te\ch hơdre\ch, tơmam drăm, pho\ng. Dôm ‘măng pơgơ\r hop ako\m au pơgơ\r kơ d^h ư\h kơ đe\i chă ap^nh ăn asong đơ\ng kơdră tơring, an^h ve\i lăng tơdrong jang.

‘Nho\ng Phạm Văn Dũng, tơring Ia Hla, apu\ng Chư Pưh tơbăt, ư\h khan lăp hơle\nh pơda\r, chă te\ch hơdre\ch kơne#, Ko\ng ty au oe\i te\ch ăn kon pơlei dôm tơmam drăm, pho\ng prôi ư\h kơ băt an^h pơm tơle\ch, m^nh [ar tơmam drăm hlôi hek hu\t kơđo\h hla bơar ch^h tơbăt tơmam drăm đơ\ng no\h te\ch ăn kơ nhôn kơ jă măt hlo\h [ar ‘măng pơtêng hăm kơ jă tơpă, đe\i tơmam drăm kơ jă hlôi to\k măt tru\h 20 ‘măng! Hăm u\nh hnam ‘nho\ng Dũng, hlo\h 400 tr^u hlak jên tơmơ\t jang vă jang hơdoi hăm Ko\ng ty Tuấn Đại An dang e\i hlôi hiong răm pơ đ^. Hre\i au, ‘nho\ng Dũng je\i ư\h kơ băt Ko\ng ty au tơ\ yơ, năm tru\h an^h hlôi đe\i k^ pơkăp d^h băl jang hơdoi ‘no\h Ko\ng ty au hlôi pă [o#h. Kiơ\ kơ ‘nho\ng ‘nau ‘măng hơle\nh pơdăr kơne# te# hlo\h pă đe\i jơhngơ\m ‘mêm mơnat đơ\ng an^h mơdro sa hăm kon pơlei cho\h jang sa păng kăl xek tơlang mă kơ hret.

‘Nho\ng Phạm Văn Dũng pơma:“ Dang e\i đe\i [o#h Ko\ng ty Tuấn Đại An chă te\ch hơdre\ch ư\h kơ ‘lơ\ng ăn kon pơlei. Kon pơlei ư\h kơ băt vao găh rim hơdre\ch ‘long pơtăm. Kơna, ^nh hơpơi ‘me\h vă an^h bơ\ jang kơpal xek phak mă kơ hret hăm dôm bơngai hơle\nh pơdăr, te\ch hơdre\ch ư\h kơ ‘lơ\ng, pơm hiong răm mu\k drăm kon pơlei. &nh ‘me\h vă, rim an^h bơ\ jang găh au vang iung jang tơgu\m ăn kon pơlei cho\h jang sa lu nhôn”.

Kiơ\ đơ\ng Kơdră tơring păng An^h bơ\ jang găh au kơ tơring, tơdrong ư\h kơ gan hlo#h vao, dôm tơdrong ư\h kơ ‘lơ\ng lơ\m k^ pơkăp hlôi pơm ăn kon pơlei ch^u pu hiong răm kơtang hlo\h. Lơ\m mă an^h mơdro sa ‘măn ăn kơ po dôm trong đe\i io\k yua kơ jăp ‘no\h kon pơlei tă io\k dôm tơdrong răm. Rim ‘măng pơgơ\r hop ako\m tơbăt tơmam drăm ư\h kơ đe\i Kơdră tơring păng an^h bơ\ jang kơpal vang jang mă le\i kon pơlei oe\i [ônh [o\ pu\h [ơm lui kiơ\ kơ jăp hăm an^h mơdro sa. Dôm tơmam drăm, pho\ng ư\h kơ đe\i kơtem, ư\h kơ đe\i anăn păng kơ jă ‘no\h tôch kơmăt mă le\i kon pơlei oe\i put răt io\k. ‘Nau tơdrong [o#h hơdăh mă kon pơlei kăl kơchăng đơ\ng ro\ng au kơnh.

{ok Nguyễn Đức Tôn, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring Ia Hla, apu\ng Chư Pưh, dêh char Gia Lai pơma: “Tơdăh rim an^h, rim ko\ng ty tru\h k^ pơkăp jang sa hơdoi hăm kon pơlei ‘no\h kăl bơ\ jang hăm kơdră tơring hơdrol ‘mơ\i. Kơdră tơring gô pơtho tơbăt găh tơdrong k^ pơkăp vă kon pơlei hoe\i chă hiong răm đơ\ng ro\ng au kơnh. Adoi, je\i lăng băt hơdăh rim an^h te\ch mơdro hơdre\ch, pho\ng ăn kon pơlei.”

Dang e\i tim mă băt hơdăh hơgăt te\h jang sa mă kon pơlei k^ pơkăp jang hơdoi hăm Ko\ng ty Tuấn đại An, mă le\i anăn rim u\nh hnam kon pơlei răm to\k bo\k roi năr roi lơ đơ\ng rim apu\ng Pơmơ\t pơbăh nhen Chư Sê, Chư Pưh yak tru\h rim apu\ng găh Hơle\ch kơ dêh char Gia Lai nhen Mang Yang, Kbang. Khu\l bơ\ jang dăr lăng hơlen kơ Dơno\ an^h ve\i lăng Cho\h jang sa păng Ato\k tơ iung tơring tơrang dêh char Gia lai je\i hlôi iung jang vă dăr lăng hơlen păng ch^h jo# tơdrong hiong răm. Mă le\i, jo# hơto\, lơ\m m^nh hektar kro#i hroi, kon pơlei kăl tơmơ\t jên jang hlo\h 200 tr^u hlak jên ‘no\h mă [o#h hơdăh tơdrong hiong răm đơ\ng Ko\ng ty au pơm ăn ‘no\h lơ dôm yơ.

Tơ\ anăp kon pơlei hơnơ\ng hiong răm kơtang, dôm tơdrong hơle\nh pơdăr pă đe\i jơhngơ\m đon ‘mêm kơ eng oe\i hơnơ\ng lơ\m k^ pơkăp jang hơdoi tơmơ\t jên jang [ar păh kon pơlei hăm an^h mơdro sa tơm, lơ\m mă gô chang tơdrong iung jang đơ\ng an^h bơ\ jang kơpal ‘no\h mă blu\ng, kon pơlei dăh kơ chăng mă bre\, vă hoe\i đe\i tơdrong hiong răm ư\h kơ măh ê.

Bơngai ch^h: Công Bắc

Tơblơ\ nơ\r: Amazư\t