VOV4.Bahnar - Jang kiơ\ hơ găt 33/QĐ-TTg đơ\ng Thủ tướng te\h đak găh Trong jang tơ gu\m hnam oei hăm bơ ngai dơ nu\h hin jăl jang 2015-2020 (dăh mă oei krao ‘no\h j^ Tơ drong jang 167 jăl jang 2), de#h char Gia Lai tơ le\ch jang tơ drong hơ găt 455/QĐ-UBND (krao kơ đe\h ‘no\h Đề án 455) hăm tơ drong tơm tơ gu\m jên tơ gu\m 4438 u\nh hnam dơ nu\h hin hơ met ming, man ‘nao hnam oei, [rư\ [rư\ sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa, yak tru\h klăih đơ\ng dơ nu\h hin kơ jăp. Mă lei lơ tơ drong ư\h kơ ‘lơ\ng lơ\m kơ plăh bơ\ jang kiơ\ tơ\ tơ ring pơm ăn bơ ngai dơ nu\h hin hơ nat gơ\h to\k io\k jên. Tơ pă âu tơ\ xăh tơ ring 3 mơ mat tat de#h hlo\h Đăk Jơ Ta, apu\ng Mang Yang ‘no\h j^ pơ t^h gia:

U|nh hnam ‘nho\ng Ngứp ‘no\h j^ 1 lơ\m dôm u\nh hnam dơ nu\h hin  hlo\h tơ\ plei Đê Bơ Tưk, xăh Đăk Jơ Ta, apu\ng Mang Yang. Băt  tru\h jên to\k io\k 25 triệu, khei ‘năr kla 15 sơ năm, hăm jên che\\h to\ se\t 3% 1 sơ năm vă bơ ngai dơ nu\h hin man hnam oei, ‘nho\ng Ngứp pơ ma dơ nu\h hăm gru\p to\k io\k jên kơ pơ lei vă to\k io\k. Mă lei, ‘nho\ng đei An^h vei lăng kon pơ lei xăh tam mă tom ch^h tơ mơ\t u\nh hnam lơ\m hơ năn u\nh hnam dơ nu\h hin, kơ na ư\h kơ gơ\h vă to\k io\k. Jing đơ\ng 2016 tru\h dang ei, u\nh hnam 4 ‘nu oei athei ve\h ver kơ to\ ‘mi lơ\m hnam pơm pơ gia hăm kem hiăh, ap^nh đei đơ\ng kueng [ôt. ‘Nho\ng Ngứp sơ ‘ngon:

“Pơ yan mi ‘no\h hơ yu\ih đ^ hnam oei, kem hiăh păr đ^, kơ đ^nh hư đ^. Yua kơ nhôn ư\h kơ đei u\nh hnam dơ nu\h hin, đe ư\h kơ ăn nhôn to\k io\k. Tơ dăh to\k io\k ‘no\h athei to\k io\k jên che\h lơ hlo\h, đei u\nh hnam dơ nu\h hin ‘no\h dă [iơ\ [iơ\. Sơ kơ\t u\nh hnam dơ nu\h hin ‘nao pơm bơ\ih, mă lei oei tơ\ lơ\m xăh.”

Ư|h kơ gơ\h to\k io\k jên man hnam, u\nh hnam ‘nho\ng Ngứp chă ar^h sa lơ\m hnam pơm pơ gia hăm kem so

{ơ\t mă u\nh hnam dơ nu\h hin băt kơ tơ\ng ang mă lei ư\h kơ to\k io\k đei jên ‘no\h đei lơ u\nh hnam nai ư\h kơ băt tơ drong kơ tơ\ng ang vă to\k io\k. Mo\  Đinh Thị Ban,tơ ‘ngla 1 u\nh hnam dơ nu\h hin oei tơ\ plei Bông Pim, xăh Đăk Jơ Ta, tơ roi tơ băt, mo\ tam mă lei yơ đei tơ roi tơ băt kơ tơ\ng ang ‘no\h j^ bơ ngai dơ nu\h hin gơ\h to\k io\k jên man hnam. Kơ l^h thoi no\h, blu\ng sơ năm 2017, [ơ\t vă rơ ne\h kon mă 2, kăl hnam oei sơ đơ\ng, mo\ Ban hlôi măh to\k io\k jên che\h 20 triệu hlak jên đơ\ng 1 hnam pơ dro\ng lơ\m pơ lei, hăm jên che\h lơ: 

“To\k io\k jên pơm hnam ‘no\h [ok pơ gơ\r pơ lei ư\h kơ tơ roi tơ băt. Ư|h kơ băt tơ chă thoi yơ ‘no\h măh năm mơng jên đơ\ng an^h te\ch mơ dro tơ mam. 20 triệu, 1 sơ năm hiong 4 triệu jên che\h. &nh băt to\k io\k thoi no\h ‘no\h tôch kơ lơ, mă lei đe ăn kơ ^nh to\k io\k ‘lơ\ng de#h bơ\ih. Pơ yan [um [lang, ^nh io\k 1 gre tru\h 2 gre vă kla [ơk ăn kơ đe. Kla ‘no\h mơng dơ\ng vă răt phe sa. Pơ yan tơ [a\ng ‘no\h năm gơ\ tơ [a\ng te\ch răt phe.” 

Bông Pim păng Đê Bơ Tưk ‘no\h j^ 2 plei dơ nu\h hin hlo\h kơ xăh tơ ring 3 Đăk Jơ Ta. Tơ\ âu, đei dôm j^t to\ hnam hiăh hiok, tam mă ‘lơ\ng. Mă lei, lơ\m hơ năn ch^h dôm u\nh hnam đei to\k io\k jên hơ met, man ‘nao hnam, ư\h kơ đei hơ năn dôm u\nh hnam âu.

Mo\ Đinh Thị Ban (ao găm) ư\h kơ đei kơ tơ\ng ang găh jên to\k io\k tơ gu\m bơ ngai dơ nu\h hin pơm hnam

Tơ roi tơ blang tơ drong le# lon bơ ngai to\k io\k, [ok Phạm Đức Minh, kơ dră vei lăng an^h song to\k io\k jên, an^h mong jên tơ gu\m tơ pôl tơ\ apu\ng Mang Yang tơ roi tơ băt, găh an^h mong jên ư\h kơ đei ‘măng dăr hơ len hơ yơ vă hơ len lăng kơ so# u\nh hnam dơ nu\h hin đei ‘me\h vă to\k io\k jên. Dăr hơ len, rơ\ih io\k, pơm hla ar ch^h hơ năn u\nh hnam dơ nuh hin đei ‘me\h vă to\k io\k ‘no\h pơ jao đ^ ăn khu\l kơ dră tơ ring. Yua thoi no\h, tơ drong le# lon bơ ngai ‘no\h j^ yua đơ\ng kang [o# tơ ring tam mă dăr hơ len hơ dăh. {ơ\t lăp, lơ u\nh hnam hlôi đei lơ\m hơ năn to\k io\k, mă lei yu akơ khu\l kơ dră tơ ring hiơ\ hy^n lơ\m hơ len lăng kơ na hlôi ư\h kơ đei tơ le\ch jên tơ tom. Tơ pă yan âu, tru\h dang ei, apu\ng Mang Yang ‘nao tơ le\ch jên ăn 13/ 154 u\nh hnam dơ nu\h hin to\k io\k jên kiơ\ tơ drong jang. {ok Phạm Đức Minh tơ roi tơ băt:

“Tơ\ pơ lei đei khu\l kon pơ lei plei tơ gu\m kon pơ lei pơm hnam, mă lei tơ le\ch jang hiơ\ kơ na an^h mong jên ư\h gơ\h tơ le\ch jên. Sơ năm sơ\ 30 to\ hnam, mă tơ le\ch jên lăp đei 8 to\ hnam. An^h mong jên tơ vo\k tơ\ [ơ\t tơ ring tơ le\ch jang hiơ\ de#h. Xăh pơ jing tơ drong jang, ăn kơ de#h char k^ păng tơ le\ch jang ăn an^h mong jên asong to\k io\k. An^h mong jên ư\h kơ năm dăr hơ len, mă đơ\ng ro\ng kơ đei hơ năn ‘no\h an^h mong jên pơ gơ\r dăr hơ len”.

Tru\h dang ei, tơ drong tơ le\ch jang tơ drong hơ găt 33 đơ\ng Thủ tướng te\h đak găh trong jang tơ gu\m hnam oei hăm bơ ngai dơ nu\h hin jăl jang 2015-2020 đ^ hlo\h vă je# 1 puăt khei ‘năr, mă lei lơ\m de#h char Gia Lai tơ le\ch jên đei 940/ 4438 ‘nu, vă khan ‘no\h ‘nao đei 1/5 kơ so# hơ găt. Kăl kơ lăng tru\h, dôm apu\ng đei kơ so# jên tơ le\ch asong to\k io\k to\ se\t ‘no\h j^ dôm apu\ng đei kơ so# u\nh hnam dơ nu\h hin lơ nhen Mang Yang, Đăk Đoa, Krông Pa, Phú Thiện. {ok Nguyễn Hữu Mặc, Kơ dră an^h vei lăng tơ drong jang, linh j^ rơ ka păng tơ pôl apu\ng Mang Yang akhan, hơ dai hăm khu\l kơ dră tơ ring jang hiơ\ hy^n, ư\h kơ ch^h tơ roi [lep kơ so# u\nh hnam dơ nu\h hin, ‘no\h asong to\k io\k lăp 25 triệu hlak jên ku\m jing 1 tơ drong le# hiơ\ hy^n:

“25 triệu ‘no\h tam mă măh pơm hnam. Jên to\k io\k to\ se\t de#h, ư\h kơ gơ\h pơm tơ drong t^h kơ na đe sư ư\h kơ to\k io\k. U|nh hnam dơ nu\h hin ư\h kơ đei tăh thim, tơ gop vă pơm ăn hnam ‘lơ\ng [iơ\. To\k io\k 40 tru\h 50 triệu, u\nh hnam dơ nu\h hin tăh 3 tru\h 10 triệu ‘no\h hơ me\ng [iơ\”.

Tơ drong hơ găt 33 ‘no\h j^ 1 trong jang ‘lơ\ng ‘mêm mơ nat yua kơ ư\h khan lăp tơ gu\m bơ ngai dơ nu\h hin đei tơ drong hiôk hơ to\k ‘lơ\ng tơ drong ar^h sa, mă oei tơ gu\m tơm ăn 2 tơ drong jang tơm te\h đak găh tơ jur dơ nu\h hin păng pơ jing tơ ring tơ rang ‘nao. Tơ dăh ư\h kơ đei dôm tơ drong hơ met tơ tom, pơ ‘lơ\ng dôm tơ drong ư\h kơ ‘lơ\ng to\k bo\k đei [o#h, trong jang tơ gu\m ‘lơ\ng ‘mêm mơ nat âu gô ư\h kơ gơ\h tru\h hăm tôch kơ lơ u\nh hnam dơ nu\h hin tơ\ tơ rigng.

Nguyễn Thảo ch^h

Thuem tơ blơ\