VOV4.Bahnar - Ưh đei ho\k kloh kle\ch găh Y Khoa, hơmet j^ ăn kon pơlei gơnơm chă đo\k hơlen lơ\m mạng internet, minh anih khăm, hơmet j^ glăi tơ\ xăh Dun, apu\ng Chư\ Sê, dêh char Gia Lai hlôi pơm ăn minh ‘nu bơngai j^ kơting g^l gu\l athei kăt le# jơ\ng. Mă lei anih jang âu ưh đei xek tơlang kiơ\ pơkăp đơ\ng kơluơ\t pơkăp, mă oei axong trong hiôk vă kơdih xek tơlang tơdrong răm păng pơtoi pơm jang khăm, hơmet j^ dơ\ng.

 ‘Nho\ng Rơ Mah Binh (30 xơnăm) tơ\ pơlei Ring Răng, xăh Dun, apu\ng Chư\ Sê, truh hơmet j^ kơting tơ\ hnam yă Nguyễn Thị Thuỳ Linh (rơneh xơnăm 1972) atu\m pơlei. Ưh kơx^ [ak sih dăh y sih, mă lei rim ‘măng truh hơmet j^, bơngai j^ đei yă Linh [et minh kơloăi pơgang ăh anih j^. Hloh 1 xơnăm hơmet j^, Rơ Mah Binh đei [et pơgang hloh 10 ‘măng. Blu\ng khei 9 xơnăm âu ‘măng [et pơgang mă hơtuch luch yuơ jơ\ng ‘nho\ng hlôi ôm xe\ch, đơ\ng ro\ng kơ noh đei yă Linh pơtoi [et pơtoi hloi 3 ‘măng ăh 3 anih j^: “{ôh đe năm [et pơgang noh inh adoi năm. Truh tơ\ noh, inh apinh xư j^ kơting hăm gơh [et ưh, xư akhan gơh [et noh ăh j^ inh hơnơ\ng năm truh [et pơgang tơ\ xư. Pơgang minh đing đe\ch, inh lui ngeh. {et ‘măng mă 3 noh jơ\ng inh jing kok hơngeo. 3 năr đơ\ng ro\ng kơ noh jơ\ng inh jing găm. 5 năr năm truh hnam pơgang noh đe akhan jơ\ng inh pă ke\ hơmet bơih, pơtruh tơ\ hnam pơgang tơm dêh char. Inh vih tơ\ hnam, đei 15 năr đơ\ng ro\ng kơ noh [ôh xe\ch ôm păng kăt le# jơ\ng đe\ch yơh.”

Yă Nguyễn Thị Thuỳ Linh (rơneh xơnăm1972) oei tơ\ xăh Biển Hồ, plei tơm Pleiku ưh đei jang lơ\m anih jang y te# mă lei đơ\ng ro\ng vih erih jang xa tơ\ pơlei Dun hloh minh xơnăm kơ âu, yă hlôi io\k hơmet j^ ăn lơ kon pơlei tơ\ tơring. Yă Linh ăn tơbăt, hlôi ho\k hơlen lơ\m mạng internet păng xơkơ\t [et pơgang Declophenat 75 % vă hơmet j^ kơting ăn kơ Binh. Tơdrong pơ ‘ngeh, ôm xe\ch jơ\ng hăm bơngai j^ âu yă akhan yuơ ưh kơ pu\n đe\ch. Yuơ noh, đơ\ng ro\ng tơgu\m ăn kơ Binh kơxo# jên 5 triu 500 rơbâu hlak jên, yă Linh pơkăl bơngai j^ ưh gơh chă tơkêng truh anih jang kơluơ\t ôh: “Hnam inh xơ\ đei anih khăm hơmet j^ tơ\ plei tơm Pleiku, inh duh pơm jang tơ\ noh je# 30 xơnăm kơ âu. Tơdrong jang noh hlôh vao kiơ\ pơm jang. Inh ưh đei [ăng ho\k kơjung mă lei [et pơgang hơmet j^ noh duh brăm mơ\n. Inh chă đo\k hơlen lơ\m mạng internet, [ôh đei pơgang hơmet j^ kơting. Inh kơche\ng [et pơgang âu đơ\ng đunh xơ\ pă đei tơdrong kiơ. Inh [et thoi noh hloh 10 ‘măng bơih, pă đei tơdrong kiơ. Ưh kơ pu\n tơgu\m đe mưh lei [ơm tơdrong âu.”

{ak sih Chuyên khoa 1 Nguyễn Văn Thạch, Kơdră khoa Nội Tổng hợp, Hnam pơgang tơm dêh char Gia Lai ăn tơbăt, pơgang yă Linh [et ăn kơ ‘nho\ng Binh noh pơgang pơyâm j^ păng ưh đei hơmet j^ ôh. Mă thoi noh, tơdrong [et kơloăi pơgang âu athei pơm kiơ\ pơkăp kơjăp đơ\ng anih jang y te#, kơyuơ mưh ưh pu\n ai noh hăp pơm ăn tơdrong j^ nai dơ\ng: “Hơmet j^ ăn bơngai j^ kơting noh athei hơmet đơ\ng tơm păng hơlen hơmet kiơ\ xơkơ\t. Pơgang Declophenat 75% noh jing minh kơloăi pơgang pơyâm j^. Pơgang âu ưh kơ hiôk ôh, hăp đei lơ tơdrong ưh kơ ‘lơ\ng. Pơgang âu ưh kơx^ pơgang hơmet pơrang j^. Dôm bơngai ưh đei ho\k tôm găh pơgang, [ơ\t [et pơgang ăh anih g^l gu\l kơting noh ưh tơnăp ôh. Hăp pơm rơka anih [et, rơka kơting g^l gu\l, păng jing đuh ôm kơting. Noh tơdrong hơmet athei đei hơlen đơ\ng [ak sih đei ho\k tôm găh tơdrong âu ‘mơ\i mă gơh [et.”

{ok Nguyễn Đình Tuấn, Pho\ kơdră anih jang y te# dêh char Gia Lai căn tơbăt, kơluơ\t khăm hơmet j^ xơnăm 2009 hlôi pơkăp hơdăh “ka#m tơdrong khăm, hơmet j^ [ơ\t ưh đei hla bar pơkăp pơm axong jang”. Mă lei, kiơ\ kơ [ok Tuấn, Anih jang y te# adro# vei hơlen kiơ\ hla bar pơkăp đe\ch. Tơdrong khăm hơmet j^ ưh đei hla bar pơkăp tơ\ xăh Dun noh jing xơnong jang kơ jơnu\m pơgơ\r tơring.

Tơpă ăn [ôh, hloh 1 xơnăm kơ âu yă Linh khăm, hơmet j^, te\ch pơgang tơ\ pơlei Ring Răng, tam mă đei ‘măng yơ anih vei lăng kon pơlei xăh  Dun hơlen tơbăt. Pho\ ăh đei tơdrong pơm ăn ‘nho\ng Binh athei kăt le# jơ\ng, [ok Võ Văn Quá, Kơdră anih vei lăng kon pơlei xăh Dun duh pơjao tơdrong âu ăn dôm bơngai đei tơre\k chă hơlen pơ ‘lơ\ng hăm dih băl, ưh đei tơroi hăm anih vei lăng kon pơlei apu\ng Chư\ Sê ôh. Oei yă Nguyễn Thị Thuỳ Linh duh pơtoi oei pơm jang tơdrong khăm hơmet j^ glăi kơluơ\t pơkăp: “Bơngai âu ưh đei tơdrong jang kiơ ôh. Mă lei klo xơ\ noh jang tơ\ hnam pơgang noh ăh pơih anih khăm hơmet j^ duh tơgu\m jang. Găh tơdrong juăt jang, [ăng ho\k noh găh nhôn ưh đei xơnong hơlen mă noh. Nhôn pơjao ăn kơdră pơlei, ko\ng ang păng unh hnam kơdih xek tơlang. Mưh ưh gơh tơlang noh pơtơm pơtruh hla bar tơkêng ăn ko\ng ang xăh xek tơlang.”

Tơdrong khăm, hơmet j^ đei kơluơ\t pơkăp kơjăp tôch dêh. Mă lei, tơdrong pơhơi đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring tơ\ xăh Dun, apu\ng Chư\ Sê hlôi pơm trong ăn tơdrong pơm jang glăi, pơrăm trăp tr^n truh jơhngơ\m jăn kon pơlei tơ\ tơring.

Lan chih păng rapor