VOV4.Bahnar - Mă to\k ăh xơnăm mă 4 jang kiơ\ Pơkăp tơjur tơdrong oei unh om đơ\ng ‘la#p păng tơ oei ‘nho\ng oh tơje# lơ\m tơring kon pơlei kon kông, jăl xơnăm 2015-2025” đơ\ng Anih jang găh kon pơlei kon kông, mă lei dang ei, rim xơnăm tơ\ Gia Lai duh đei hloh 1000 ‘nu bơngai oei unh om đơ\ng ‘la#p. Tơdrong mă âu pơm lơ tơdrong răm găh mu\k drăm, tơpôl păng vei hơlen bri tơ\ tơring.

Lăp ‘nao 32 xơnăm, mă lei Rơ Mah H’ Klam, tơ\ pơlei Ia Bia, xăh Ia Le, apu\ng Chư Pưh, dêh char Gia Lai đei truh 4 ‘nu kon. Rơneh lơ\m unh hnam kơdra#m ‘nho\ng oh, noh 15 xơnăm Rơ Mah H’ Klam hlôi oei klo. Nhen unh om mơlôh nai lơ\m pơlei Ia Bia, teh choh jang ưh đei lơ ưh kơ măh rong kon hơ ioh, klo hơkăn H’Klam năm phă bri, io\k teh pơm mir. Cho\ng mă bri dang ei tơ\ ataih tơje# hăm xơlam teh kơ dêh char Đak Lak, noh unh hnam 6 ‘nu xo\ng xa duh oei kơ[ah tôm tơdrong. H’Klam hơnơ\ng j^ pơlo\, oei 4 ‘nu kon noh hơ ioh mă yơ adoi hiang hiơp. Tơdrong xo\ng xa hru\k hrơ\p duh jing 2 tơdrong mă klo hơkăn athei kơche\ng rim kơ năr, noh đơ\ng ro\ng 17 xơnăm erih atu\m, tơbre pơtơm chih măt tơ oei unh om: “Bre klo hơkăn ưh đei bơ\ hla bar chih măt tơ oei klo hơkăn, lăp băl noh tơ oei đe\ch, xơnăm 2017, rơneh hơ ioh mă 4, inh ‘meh tơmơ\t hơnăn mon lơ\m hla bar chih măt bơngai, xăh akhan athei đei hla bar chih măt pơkong ‘mơ\i, noh inh athei bơ\ hla bar chih măt pơkong pơtơm gơh tơmơ\t hơnăn mon. Oei 3 ‘nu adrol noh bơ\ đang hla bar chih măt noh tơmơ\t hloi.”

Duh tơ\ pơlei Ia Bia, yă Rơ Băm H’ Tul (rơneh xơnăm 1964) oei klo đơ\ng 14 xơnăm, dang ei rơneh đei 10 ‘nu kon păng 15 ‘nu xâu.

Yă H’Tul ăn tơbăt, oei klo, rơneh kon hrôih, atăm jang hrat prăt xơnăm, noh jơhngơ\m jăn yă ưh đei grăng, [ơm lơ tơdrong j^. Mă thoi noh, mă lei yă H’Tul duh đei 6 ‘nu kon drăkăn oei klo đơ\ng 15, 16 xơnăm. Yă akhan, oei unh om noh tơdrong kon hơ ioh, noh yă ưh đei tơkan kiơ: “Đe kon kơdih tơjra#m tơhưch băl, kơdih tơ oei, mă tam truh xơnăm noh duh athei ăn oei đe\ch. Tơdrong mă âu tuơ kơ đe kon, ba ưh gơh xơkơ\t ăn ôh”

Tơpă noh, dang ei tơ\ tơring kon pơlei kon kông tơ\ Gia Lai, khôi tơ oei unh om đơ\ng ‘la#p duh oei [ôh lơ. Nhen xăh Ia Le, apu\ng Chư Pưh, tơring đei 10/15 pơlei kon kông, rim xơnăm đei hloh 10 unh om tơ oei đơ\ng ‘la#p. Tơdrong mă âu pơdui hloi khôi rơneh lơ kon xâu, pơm ăn kơxo# măt bơngai tơ\ âu to\k lơ, jing minh lơ\m dôm tơdrong tơm pơm ăn ưh măh teh choh jang, tơnap tơjur unh hnam hin dơnuh. Mă xơnăm 2014, Anih vei lăng kon pơlei dêh char Gia Lai hlôi tơplih 114 ha teh bri vă axong ăn 98 unh hnam, mă lei truh dang ei, mu\k drăm dôm unh hnam âu adoi oei tơnap tap. Tơdrong adrin tơjur tơ oei unh om đơ\ng ‘la#p tơ\ tơring oei tơjra#m lơ tơnap tap. Pơmai Nguyễn Thị Huệ, kang [o# jang găh luơ\t tơ\ xăh Ia le ăn tơbăt: “Lơ\m tơdrong hopa ko\m 50 ‘nu, đei  25 truh 30 ‘nu đe\ch vao. Xăh đei lơ kon pơlei kon kông, ưh adro# bơngai Jrai, đei hloi bơngai Nùng, Tày, Dao. Minh păh noh đe ye\t oei tơ\ tơring ataih yaih. Pơtih nhen pơlei Ia Joy, Ia Ble, đe xư ưh vao ôh. Kang [o# jang luơ\t xăh adro# đei ‘nu đe\ch, bơngai Yuăn dơ\ng noh tơroi truh kon pơlei tơnap kơ đei jơnei hơ iă.”

Dang ei, Gia Lai jing dêh char đei lơ bơngai tơ oei unh om đơ\ng ‘la#p hloh lơ\m teh đak. Kiơ\ Anih jang găh kon pơlei kon kông dêh char Gia Lai, noh xơnăm 2016, ja#p dêh char đei 826 unh om oei đơ\ng ‘la#p; xơnăm 2017, kơxo# âu noh 1339 ‘nu. Kơxo# unh om tơ oei đơ\ng ‘la#p mă lơ noh dôm apu\ng kơdra#m kon pơlei kon kông nhen Chư\ Sê, Chư\ Pưh, Chư\ Prông, Krông Pa, Phú Thiện. Lơ\m noh mă kăl, Krông Pa rim xơnăm đei je# 200 unh om tơ oei đơ\ng ‘la#p.

Kiơ\ kơ [ok Ksor Y Ngông, Kơdră Anih jang găh kon pơlei kon kông apu\ng Chư\ Pưh, vă Tơdrong jang tơjur oei unh om đơ\ng ‘la#p păng tơ oei ‘nho\ng oh tơje# lơ\m tơring kon pơlei kon kông, đơ\ng xơnăm 2015-2025 tơpă đei jơnei, rim tơring athei jang tơnăp hloh dơ\ng: “Tôm anih jang ch^n tr^, đơ\ng kơpal jur tơ\ hơla tơroi pơtho hăm kon pơlei kon kông tơring ataih yaih, tơring tơnap tap tơre\k hăm tơdrong joh ayo\ rơgei. Anih janggăh kon pơlei kon kông tơguăt hăm Anih jang luơ\t, anih pơdăh tivi rapor tơ\ tơring pơgơ\r et pơkong, hơ ‘nhăk tơdrong joh ayo\ atu\m kơ kon pơlei Việt. Klo hơkăn yơ tơ oei unh om hrôih, pơjao ăn jơnu\m pơgơ\r tơring xek phak hru\. Jơnu\m pơgơ\r tơring jang pơhơi noh duh athei hơlen phak hloi.”

Lan chih păng rapor