{ai 1: Glơ\k đak hăm hơ ioh – j^ bơnôh ‘nho\ng oh

VOV4.Bahnar - Mă oei lơ\m tơring groi kông, mă lei lôch glơ\k tơ\ đak jing minh tơdrong pơjuă tih tên hăm hơ ioh tơ\ Dak Lak, đei 86% tơdrong xar bar pơm lôch răm. Glơ\k đak tơ\ dêh char đei [ôh ăh pơyan phang dăh mă pơyan ‘mi hloi, pơjing tơdrong hiong răm j^ bơnôh hăm unh hnam păng ‘nho\ng oh.

Pơmai Nguyễn Thị Thu, oei tơ\ th^ tra#n Ea Pôch, apu\ng Chư\ M’Gar, dêh char Dak Lak hlôi yôk kon drăkăn hơdruch kơ po ăh xơnăm mă 2 noh Nguyễn Thị Thanh mă duh tam mă đ^ tơdrong j^ bơnôh. Đak măt le\ch jơ jrơ\k, pơmai Thu vih hơdơ\r ăh kơxơ\ năr 28/1/2016. {ơ\t doh, oei pă 10 năr dơ\ng noh truh têt nguyên đán Bính Thân, mon đei pơdơh ho\k thêm noh atu\m hăm 3 ‘nu boăl truh ngôi tơ\ hnam. Lơ\m kơplăh xo\ng xa đang, pơchơt tơ\ cham găh ro\ng hnam noh huăng tơ\ dơnâu đak ie\. Bơngai ‘lo\ tom do\ng 2 lơ\m kơxo# 5 ‘nu hơ ioh, oei 3 ‘nu nai noh ưh ke\ tom do\ng. Têt jing tơdrong lôch răm, he\l xơ ‘ngon ja#p kueng [ôt. Mă hloh 2 xơnăm kơ âu, mă lei pơmai duh oei hơnơ\ng kơche\ng yuơ kơdih po ưh đei kơchăng: “Kơxơ\ noh ăh 3 jơ, đe tơ\ âu noh kơdâu ro\ng ‘ngir, oei inh noh jang tơ\ pơgar kơxu băt kiơ đei. Kơtơ\ng đe pơlu\k pơlăk noh kơdâu vih. Đe ‘nhăk mơ\t tơ\ hnam ưh đei le\ch tơ\ dơnâu đak. Đunh kơ noh, [ôh đe ‘nhăk kon mơ\t. Oei 2 ‘nu nai kơtơ\ng tơroi pơmai jăp io\k tơlei dui 2 ‘nu boăl hăp. Dui hơto\k đei 2 ‘nu noh, oei 3 ‘nu noh ưh kơ tom krăm hloi. Pơxuơ\k pơxuơ\l ưh kơ băt kiơ bơih, yuơ hăp j^ bơnôh tơpă lăh”

‘Nho\ng Y Rem Bdap, tơ\ pơlei Chuah A, xăh Yang Réh, apu\ng Krông Bông, dêh char Dak Lak duh hiong kon dro\ nglo yuơ lôch glơ\k tơ\ đak đunh kơ âu 1 xơnăm.

 ‘Nho\ng hơnơ\ng kơche\ng, mưh pơga pơgăn dơnâu đak ie\ găh ro\ng hnam tơnăp hloh noh hơbo\ ưh đei tơdrong lôch răm hăm kon ‘nho\ng 17 khei hơnăn Y’Tai H Long: “Bre klo hơkăn nhi oei jang, pơ ‘nguaih đang bơih năm tơchă kon ưh kơ [ôh tơ\ yơ. Đunh kơ noh pơmai kon mih xư [ôh hơkâu đông tơ\ dơnâu đak găh ro\ng hnam. Inh jur tơ\ đak pi hơkâu kon to\k tơ\ kông mưh lei kon hlôi kơte\ch jơhngơ\m bơih noh pi kon vih tơ\ hnam, grong [u\ đang noh inh pă đei xơđơ\ng đon bơnôh bơih”.

Kiơ\ tơdrong hơlen đơ\ng Anih Axong jang Linh j^ rơka păng Tơpôl dêh char Dak Lak, lơ\m 2 xơnăm 2016 – 2017, ja#p dêh char đei 2.046 ‘nu hơ ioh [ơm xar bar rơka hơbur, lơ\m noh đei 112 ‘nu hơ ioh lôch hơchăng. Lôch glơ\k tơ\ đak đei 97 ‘nu, đei 86% ‘nu hơ ioh lôch yuơ xar bar hơbur. Lơ noh lôch glơ\k tơ\ đak đei [ôh hăm hơ ioh đơ\ng 10 truh 14 xơnăm, lơ tơdrong lôch răm đei [ôh đơ\ng 2 truh 3 ‘nu hơ ioh lôch hơchăng hadoi. Tơdrong tơm noh yuơ đe hơ ioh năm hu\m tơ\ dơnâu đak, đak glung âu to. Minh [ar tơdrong lôch noh yuơ tơblơ\r jơ\ng huăng tơ\ đak yuơ ưh băt glơi, pho\ noh tol măt mă lei me\ [ă năm jang tơ\ mir, ưh đei bơngai vei lăng dăh mă năm yâu ka, năm ôp tơmam drăm noh huăng tơ\ đak lôch glơ\k.

{ok Nguyễn Duy Tuyết, Kơdră khul vei hơlen hơ ioh păng Hơto\ hơnơ\ng dro\ nglo drăkăn, lơ\m Anih Axong jang Linh j^ rơka păng Tơpôl dêh char Dak Lak ăn tơbăt, tơring đei lơ đak glung đak krong, dơnâu mong ‘măn ăn tơdrong choh jang xa. Tơdrong erih kơ lơ kon pơlei, mă hăt noh kon pơlei kon kông tơring ataih yaih oei lơ tơnap tap noh ưh gan tơnăp lơ\m tơdrong tơre\k tơvei hăm hơ ioh. Tơdrong pơtho kon hơ ioh băt glơi ưh đei kơchăng. Lơ tơring tam mă đei cham pơhiơ\ ăn hơ ioh. Noh jing dôm tơdrong đei [ôh tơnap tap hloh lơ\m tơdrong jang tang găn păng tơjră lôch glơ\k tơ\ đak hăm hơ ioh: “Bơ\n athei hơto\k tơdrong tơroi tơbăt đơ\ng dôm jăl pơgơ\r tơ\ tơring. Mă 2 noh athei pơhrăm tơdrong hlôh vao ăn me\ [ă duh nhen đe hơ ioh găh tơdrong vao [ơ\t jur tơ\ đak noh răm thoi yơ vă băt trong tang găn păng tơjră. Mă kăl noh, vă hơmet tơdrong mă âu, athei đei tơdrong axong jang tơnăp đơ\ng teh đak duh nhen tơdrong tơgu\m pơm jang đơ\ng dôm anih jang mu\k drăm păng rim anih jang ‘mêm bơnat. Bơ\n athei ming man dơnâu đak ‘măn glơi, pơih lăm pơtho ho\k glơi ưh io\k jên ăn hơ ioh pơma atu\m, mă kăl noh hăm hơ ioh tơ\ tơring ataih yaih, tơnap tap”.

Dêh char Dak Lak adrin truh xơnăm 2020 tơjur đei 15% kơxo# hơ ioh lôch glơ\k tơ\ đak pơtêng hăm xơnăm 2015. Tơdrong mă noh pơkăl đei dôm trong jang tơnăp đunh đai, vă tơroi pơtho hơto\k hlôh vao găh tơdrong lôch glơ\k tơ\ đak hăm hơ ioh, hơmet răh tơdrong hlôh vao ăn đe oh [ơ\t chă glơi tơ\ đak mưh đei tơdrong kiơ noh băt chă hơmet, atu\m hăm noh pơjing cham char pơhiơ\ ăn hơ ioh gơh tro\ [lep hloh. Pă đei oei dôm tơdrong j^ bơnôh hăm ‘nho\ng oh unh hnam păng vei xơđơ\ng ăn tơdrong erih hơ ioh.

Lan chih păng rapor