VOV4.Bahnar - Mă dêh char groi kông, mă lei đơ\ng lơ xơnăm kơ âu, xar bar glơ\k đak tơ\ Gia Lai jing minh tơdrong hli hlơt tih hloh pơjuă truh tơdrong erih hơ ioh. Lơ\m lơ xar bar j^ bơnôh hăm hơ ioh đơ\ng blu\ng xơnăm truh dang ei, glơ\k đak duh oei dơ\ng hơlâu. Tơdrong mă âu ăn [ôh, athei hơlen lăng xơnong jang đơ\ng bơngai ‘lo\ hăm kon hơ ioh.

Vă je# 10 năr đơ\ng ro\ng kơ đei glơ\k đak pơm 4 ‘nu hơ ioh lôch răm, tơdrong hiơ\r kơ jơhngơ\m oei bang hơdăh tơ\ xăh Ia Sao, apu\ng Ia Grai, dêh char Gia Lai. Đe mon lôch hơchăng jing tơdrong hiong răm tih tên hăm unh hnam păng kon pơlei kueng [ôt. Păng tơdrong hiơ\r găh glơ\k đak duh oei hơnơ\ng tơ\ âu, [ơ\t mă dôm dơnâu mong đak tam mă đei bơ\ pơga pơgăn, tơroi. Yă Nguyễn Thị Huệ, oei tơ\ thôn Tân Lập, xăh Ia Sao ăn tơbăt, lơ\m tơring hlôi đei lơ ‘măng glơ\k đak păng mă lơ noh tơ\ dôm dơnâu mong đak kơ dôm anih jang cà phê. Dôm dơnâu đak âu hli hlơt kơlih đe xir kôch jru\ hloh, ưh kơ adro# hơ ioh mă bơngai ‘lo\ adoi [ơm hli hlơt mưh ưh kơ băt glơi đak: “Ưh kơ adro# hơ ioh, bơngai ‘lo\ ưh kơ pu\n huăng lơ\m anih jru\ hlu\t noh, bơngai ưh kơ băt glơi duh hli mơ\n. Âu xơ\ đei xar bar noh rim bơngai ‘meh bơ\ pơga hăm rơbưn B40 dăh mă pơm thoi yơ vă kơ xơđơ\ng, mưh ưh noh tơje# âu, đe mon adoi [ơm xar bar dơ\ng”

{ok Hoàng Quốc Việt, Kơdră Ko\ng ang xăh Ia Sao, apu\ng Ia Grai ăn tơbăt, lơ\m tơring đei pơhlom 20 dơnâu đak kơ dôm anih jang cà phê, ‘măn io\k đak ruih ăn ‘long pơtăm ăh pơyan phang. Vă yua dôm dơnâu mong đak lơ hloh, mă lơ dôm dơnâu mong adoi đei xir jru\ tôch dêh, teh krang dơ\ng. Tơdrong hli hlơt oei lơ hloh [ơ\t dôm dơnâu đak oei xir jru\ hloh kơ dơnâu đaknai. Hli hlơt thoi ăi bơih mă lei anih vei hơlen dôm dơnâu đak âuưh kưo đei rim trong jang tơnăp yơ vă bơ\ pơga tang găn tơbăt. Yuơ noh, tơ\ tôm dơnâu đak kơ dôm anih jang adoi đei hơ ioh lôch glơ\k. {ok Hoàng Quốc Việt ăn tơbăt: “Hăm đak mong tơ\ dôm dơnâu lơ\m tơring xă păng gô pơm hli hlơt truh tơdrong erih kon bơngai nhen thoi âu noh Ko\ng ang xăh gô tơgu\m ăn anih jang Đảng, Anih vei lăng kon pơlei duh nhen Ko\ng ang tơ\ kơpal chă hơvơn tơ ‘ngla dơnâu, anih jang đei yua dơnâu đak pơkăp găh tơdrong vei xơđơ\ng hăm dơnâu ưh kơ đei xar bar [ơ\t io\k yua dơnâu đak. Mưh dơnâu đak hơnơ\ng kơ thoi âu kơnh ưh kơ đei xơđơ\ng ôh, rim anih jang kơpal gô tơle\ch pơkăp xek tơlang hăm dôm tơ ‘ngla đei dơnâu đak âu.”

Ưh kơ adro# đei tơ ‘ngla dơnâu mong đak tih pơhơi, mă rim unh hnam duh pơhơi hăm tơdrong hli hlơt đơ\gn dôm dơnâu đak ie\ lơ\m pơgar, lơ\m mir. {ok Puih Alốt, kang [o# Y tế xăh Ia Dêr, apu\ng Ia Grai ăn tơbăt, nhen le\ xơnăm mă yơ xăh duh đei glơ\k đak tơ\ dôm dơnâu đak kơ unh hnam. Jơnu\m pơgơ\r tơring hlôi hơvơn pơtho dôm unh hnam âu chă bơ\ pơga tang găn xar bar, vei xơđơ\ng ăn hơ ioh mă lei ưh kơ đei bu tơre\k truh:  “Dôm xơnăm kơ âu lôch hơnơ\ng đe\ch. Xơnăm mă yơ duh đei hơ ioh lôch yuơ hum tơ\ dơnâu đak đak xir ‘măn ruih cà phê. Kơdih po inh noh jang tơ\ anih  y tế xăh noh inh tơroi tơbăt ăn kon pơlei lơ ‘măng bơih noh me\ [ă năm mir tơ\ ataih ưh kơ đei vei lăng tơnăp kon hơ ioh noh ba athei bơ\ pơga tang găn xar bar hăm dơnâu đak hăm rơbưn dăh mă bơ\ pơga hăm phat ưh kơ ăn hơ ioh mơ\t hu\m”

Minh păh noh tơdrong pơhơi ưh kơ đei tơnăp đơ\ng bơngai ‘lo\ pơm ăn kon hơ ioh ưh kơ hlôh vao hơdăh găh tơdrong tang găn păng tơjră lôch glơ\k. Hnam trưng noh tam mă tơre\k truh tơdrong pơtho erih hlôh vao ăn hơ ioh, me\ [ă noh lăng pơg^t găh tơdrong chă erih xa, rong kon hơ ioh mă ưh kơ đei tơre\k truh tơdrong lôch răm yuơ glơ\k tơ\ đak. {ok RơCom Hunh, oei tơ\ pơlei Blang 1, xăh Ia Dêr, đei 3 ‘nu mon lơ\m kơtum lôch glơ\k tơ\ đak tơroi: “Yuơ ưh kơ văn hăm tơdrong jang unh hnam noh nhôn ưh kơ gan đei jơ tơre\k truh đe mon. Unh hnam nhôn he\l kơ đon păng [uah yuơ ưh kơ đei tơnăp hăm kon hơ ioh, ưh kơ pơtho akhan đe xư găh tơdrong hli hlơt đơ\ng dơnâu đak ‘nao xir lơ\m pơlei. Inh hơpơi mih ma duch nă gô tơre\k hloh truh kon hơ ioh po, [ơ\t năm jang mir vih noh oei [ôh kon xâu po rơho\.”

Jo# đơ\ng blu\ng xơnăm 2016 truh dang ei, lơ\m tơring kơ dêh char Gia Lai hlôi đei je# 80 ‘nu hơ ioh lôch glơ\k tơ\ đak. ‘Nâu jing dôm dêh char rim xơnăm đei lơ hơ ioh lôch glơ\k lơ hloh ja#p teh đak. Vei lăng hơ ioh klaih đơ\ng rơka hơbur pơma atu\m păng lôch glơ\k pơma adro# đei lăng jing kăl tơpă. {ok Lê Văn Thành, Pho\ kơdră Anih axong jang – Linh j^ rơka – tơpôl dêh char Gia Lai ăn tơbăt: "Vă tơjră hăm xar bar mă âu, dêh char hlôi pơgơ\r dôm anih jang vang jang, đei dôm tơdrong jang drơ\ng minh, tơgu\m ăn hơ ioh gơh tang găn xar bar pơma atu\m, lôch glơ\k tơ\ đak pơma adro#. Găh juăt jang noh Anih axong jang – Linh j^ rơka – Tơpôl gô pơgơ\r chă pơtho tơbăt hăm aloa rapor, pơtho ăn kang [o# jang găh tơdrong jang hơ ioh tơ\ tơring. Hăm Anih pơtho pơhrăm gô tơmơ\t pơtho glơi tơ\ đak lơ\m hnam trưng ho\k.”

Găh hla bar chih, trong pơkăp jang đơ\ng Gia Lai đei lăng jing kơjăp hloh, Tơdrong jang tang găn păng tơjră lôch glơ\k tơ\ đak hăm hơ ioh đei dêh char jang tơnăp hloh, hăm dôm j^t anih jang vang chă jang. Cho\ng mă tơpă, tơdrong jang âu to\ xe\t đe\ch, pơgia la đe\ch. Dôm tơdrong tang găn păng tơjră lôch glơ\k ăn hơ ioh, pơtho glơi đak ‘nâu nai hia... mă lơ noh tơ\ kông đe\ch! Păng ăh mă tơdrong tơre\k truh hơ ioh duh oei pơhơi, [ơ\t dôm dơnâu đak oei tam mă đei vei lăng păng tam mă  yua trong vei xơđơ\ng kăp g^t noh tơdrong hiơ\r kơ jơhngơ\m lôch glơ\k tơ\ đak adoi oei [ôh hăm kon hơ ioh mưh tam mă đei trong tang găn kơjăp.

Lan chih păng rapor