Bài 2: Hơ drin tơ jur kơ so# hơ io\h glơ\k kơ đak tơ\ Dak Lak
VOV4.Bahnar - Lơ\m [ai tơ roi hơ drol, nhôn hlôi tơ roi tru\h tơ drong glơ\k kơ đak tơ\ Dak Lak păng dôm tơ drong ơ\h sơ ‘ngon hiong răm hăm kơ tum kơ to\ng, u\nh hnam đe o\h. Tơ\ hơ năp tơ drong âu, de#h char Dak Lak hlooi păng to\k bo\k tơ le\ch jang lơ trong jang vă tơ jur [iơ\ glơ\k kơ đak tơ\ hơ io\h. Lơ\m no\h, de#h char tôch kơ lăng kăl tru\h tơ drong pơ tho glơi ăn hơ io\h hăm rim trong nhen pơ\ih lăm ho\k đe\ch, krao hơ vơn an^h jang mơ dro sa tơ mơ\t jên jang pơm dơ nâu đak glơi. Hơ nơ\ng tơ drong tơ roi “ Glơ\k kơ đak hơ io\h tơ\ Dak Lak- [o#h băt tơ drong ơ\h kơ sơ ‘ngon, vang tơ gu\m bơ\ jang” bơ ngai ch^h kơ tơ\ng ang H’Xíu đei [ai ch^h găh dôm tơ drong hơ drin tơ\ de#h char, vă tơ jur [iơ\ glơ\k kơ đak âu tơ\ tơ ring.
Dơ nâu đak hum, glơi Hòa Phát ‘no\h j^ dơ nâu đak hum, glơi pơm kơ d^h mă blu\ng tơ\ apu\ng Cư Mgar, de#h char Dak Lak đei et hơ to\k păng tơ mơ\t yua đơ\ng hơ tuch sơ năm 2014. Tru\h dang ei, dơ nâu đak hum, glơi âu sơng io\k roi ‘năr roi lơ hơ io\h păng kon pơ lei tru\h ho\k glơi, pơ hrăm jơ hngơ\m pran. ‘Nho\ng Nguyễn Đức Hòa, tơ ‘ngla dơ nâu đak hum, glơi Hòa Phát tơ roi:
Tơ drong jang ^nh ‘no\h ku\m đei te\h đak ăn thuê te\h păng đei tơ gu\m jên thuê te\h. Găh ho\k glơi âu ‘no\h blu\ng rim sơ năm đei dang 100 ‘nu o\h vang ho\k, găh tơ\ ro\ng ‘no\h măt bơ ngai đei to\k păng đei [o#h to\k răh kiơ\ rim sơ năm. Mă loi ‘no\h sơ năm ‘nâu apu\ng đei tơ le\ch jang tơ pôl vang tơ ra jên pơm lơ\m rim hnam trưng ‘no\h [o#h măt đe o\h ho\k tro năm ho\k glơi đei to\k lơ.
Dơ nâu đak hum glơi tơ pôl pơm tơ\ xăh Cư Suê, apu\ng Cư Mgar, de#h char Dak Lak sơng io\k roi ‘năr roi lơ hơ io\h năm ho\k glơi
Tơ\ xăh Cư Suê, apu\ng Cư Mgar, tơ ring đei hlo\h 60% kon pơ lei kon kông ar^h sa, 1 an^h ako\m hơ dai tơ plo\ng kơ dâu ‘no\h đei cham đă [o\ng lo\ng, păh [o\ng lo\ng, dơ nâu đak hum glơi hăm ako\p kơ jă hlo\h 11 ti hlak jên yua đơ\ng kơ d^h tơ mơ\t jên jang ku\m hlôi pơm đang păng ăn tơ mơ\t yua hlo\h 1 sơ năm kơ âu. Xăh ku\m hăm an^h jang mơ dro sa pơ gơ\r et hơ to\k, tơ roi tơ [o#h vă sơng io\k kon pơ lei ba kon o\h năm ho\k glơi. {ok Nguyễn Văn Ninh, Pho\ kơ dră an^h vei lăng kon pơ lei xăh Cư Suê hơ len lăng, tơ drong jang đơ\ng an^h jang hơ dai, mă loi ‘no\h j^ dơ nâu đak hum glơi hlôi tơ gop pơm tơ jur glơ\k kơ đak lơ\m tơ ring lơ\m vă je# 1 sơ năm kơ âu.
An^h ako\m hơ dai âu đei kon pơ lei tơ gu\m păng hơ nơ\ng vang ba kon o\h năm ho\k glơi glơ\k kơ đak lơ\m tơ ring rim sơ năm âu đei [o#h mă lei io\k đơ\ng an^h jang mơ dro sa pơ\ih pơm ‘no\h kon pơ lei ba kon o\h năm tơ\ âu pơm an^h pơ hrăm vă vei sơ đơ\ng jơ hngơ\m pran păng 1 păh vă tang găn glơ\k kơ đak.
Tơ pôl tơ ra pơm dơ nâu đak hum glơi ‘no\h j^ 1 lơ\m dôm trong jang đei de#h char Dak Lak tơ le\ch jang vă tơ jur tơ drong glơ\k kơ đak tơ\ hơ io\h. Lơ\m no\h, apu\ng Cư Mgar ‘no\h j^ an^h hơ dăh, năm hơ drol lơ\m jang kiơ\ tơ drong jang âu hăm 19 dơ nâu đak hum glơi lơ\m 6 xăh, thị trấn păng 9 hnam trưng ho\k, đơ\ng ro\ng hlo\h 4 sơ năm tơ le\ch jang. Lơ\m sơ năm 2017, apu\ng oei pơ gơ\r pơ hrăm tơ drong gơ\h glơi môch ăn kơ hlo\h 150 ‘nu thây kô pơ tho tơ plo\ng kơ dâu păng pơ gơ\r pơ long glơi pơ yan pơ dơ\h ho\k ăn kơ hơ dru\h tơ dăm hơ io\h vă hơ to\k ‘lơ\ng pơ tho glơi, pơ tru\t tơ drong jang glơi môch lơ\m tơ pôl kon pơ lei.
De#h char Dak Lak pơ gơ\r lơ lăm pơ tho glơi đe\ch ăn hơ io\h te\h đak tơ gu\m
Ku\m hăm krao hơ vơn tơ pôl pơm dơ nâu đak hum, glơi, de#h char Dak Lak hơ drin tơ le\ch jang lơ trong jang hrơ\p 1 ‘măng nai hai. ‘Nao âu an^h vei lăng kon pơ lei Dak Lak hlôi tơ le\ch hla ar găh hơ to\k loi dơ\ng tang găn sar bar păng glơ\k kơ đak ăn hơ io\h. De#h char athei an^h vei lăng găh cho\h jang sa păng hơ to\k tơ iung tơ ring tơ rang, an^h vei lăng gre dơ kâu, an^h vei lăng găh ming man de#h char, khu\l kơ dră rim tơ ring dăr hơ len, hơ tơ\p kơ [ang kơ\m, var găn vei lăng tơ\ rim dơ nâu đak, jo# hloi an^h hu\m pơm kơ d^h vă vei lăng sơ đơ\ng ăn ho\k tro lơ\m pơ yan pơ dơ\h ho\k păng pơ yan ‘mi t^h. Rim tơ ring hơ to\k loi dơ\ng krao hơ vơn kon pơ lei var găn jum dăr an^h đak kuey, dơ nâu đak, hơ lu\ng đak je# hnam.
An^h vei lăng găh pơ tho pơ hrăm păng an^h jang đoàn de#h char Dak Lak ku\m jang hơ dai hăm rim tơ ring pơ gơ\r lơ lăm pơ tho glơi ăn hơ io\h găh dôm bơ ngai te\h đak tơ gu\m tơ\ rim xăh, apu\ng tơ ring hơ tăih hơ to\ lơ\m de#h char, tơ gu\m ăn lơ hơ io\h đei gơ\h glơi păng hơ met ăn rim tơ drong hlo#h vao kăl lơ\m cham char đak. O|h Trương Phú Long, Ho\k tro hnam trưng ho\k jăl 2 Nguyễn Tất Thành, apu\ng Cư Mgar đei vang ho\k glơi lơ\m pơ yan pơ dơ\h ho\k sơ năm ‘nâu tơ roi:
O|h ho\k glơi đei 10 năr bơ\ih. O|h tôch kơ ‘me\h ho\k glơi, yuơ kơ ho\k glơi tơ gu\m o\h pran, do\ng ar^h kơ d^h kâu mư\h đei đak lơ\p kơ\l.
‘Moi kiơ\ rim lăm pơ tho glơi đe\ch tơ gu\m ăn lơ hơ io\h đei pơ tho glơi lơ\m pơ yan pơ dơ\h ho\k
{ok Nguyễn Duy Tuyết, kơ dră lăm vei lăng hơ io\h păng hơ to\ hơ nơ\ng dỏ\ nglo dro\ kăn, an^h vei lăng tơ drong jang- linh j^ rơ ka păng tơ pôl de#h char Dak Lak akhan, ku\m hăm rim trong jang hlôi păng to\k bo\k đei tơ le\ch jang, kăl athei hơ to\k đon hlo#h vao đơ\ng tơ pôl kon pơ lei oei lơ\m tơ drong bơ ngơ\t tru\h păng vei lăng kon hơ ‘lơ\p:
Glơ\k kơ đak đei tơm a ‘no\h j^ ku\m yua đơ\ng ư\h kơ đei tơ drong bơ ngơ\t tru\h đơ\ng me\ [a\. Kơ na tơ\ âu, pơ đ^ khu\l jang ch^nh tr^ mơ\t jang vă tơ roi tơ băt ku\m nhen tơ drong tơ gu\m, jên jang đơ\ng de#h char ‘no\h j^ 1 păh mă lei đon băt kơ d^h đơ\ng tơ pôl kon pơ lei oei athei chă vei lăng kơ d^h u\nh hnam bơ\n, kon sâu bơ\n ‘no\h tơ drong jang tang găn glơ\k kơ đak âu mă đei vei sơ đơ\ng păng bơ\n tang găn dar de\h.
Tơ drong mơ\t jang đơ\ng pơ đ^ khu\l jang ch^nh tr^ hlôi tơ gop pơm tơ jur kơ so# hơ io\h lôch yua đơ\ng sar bar, mă loi ‘no\h j^ yua đơ\ng glơ\k kơ đak. Kiơ\ ch^h jo#, 6 khei blu\ng sơ năm ‘nâu, de#h char hlôi tơ jur đei 12 ‘nu, vă khan tơ jur hlo\h 1 puăt pơ têng hăm khei ‘nâu sơ năm sơ\. Vă tang găn jơ nei hlo\h dơ\ng glơ\k kơ đak, hơ dai hăm rim trong jang tơ pôl chă pơm dơ nâu hum glơi, rim đe me\ [a\ păng hnam trưng kăl hơ nơ\ng tơ tă, tơ roi tơ băt le# hơ drol găh tơ drong glơ\k kơ đak ăn hơ io\h mư\h tơ\ hnam, tơ\ hnam trưng. Đơ\ng no\h, hơ io\h đei hai tơ drong hlo#h vao, đei hai tơ drong kơ chăng hăm glơ\k kơ đak.
H’Xíu H’Mốc ch^h
Thuem tơ blơ\
Viết bình luận