VOV4.Bahnar - Tây Nguyên to\k bo\k khei tơm pe\ yua tơmam choh pơtăm, gre chơ tơmam drăm to\k lơ tơ\ trong. Hơdăh noh tơdrong mă gre choh ưh đei unh pơchră, tơdrong mă âu oei pơm pơhli hăm rim bơngai vih vơ\t kiơ\ trong, pơm đei tơdrong xar bar trong nơnăm.

          Vih vơ\t lơ\m kơmăng kơmơ\t, unh pơchră ưh đei, ưh đei minh gru kơnăl tơbang to\k bo\k oei đei 1 tong gre kơjung je# 2m, tih 4-5m, hơto\ hăm minh tong gre hơyuh ie\ oei kơdâu rok trong, noh jing gre choh ưh đei unh. Tơdrong mă âu oei pơm pơhli hăm rim bơngai vih vơ\t kiơ\ trong, pơm đei tơdrong xar bar trong nơnăm, mă hăt noh lơ\m khei chơ tơmam choh pơtăm, đei lơ tong gre thoi noh vih vơ\t ăh ‘năr huăng kơmăng tơ\ jăl trong tih tơ\ Tây Nguyên. ‘Nho\ng Nguyễn Hữu Lý, vơ\r gre chơ tơmam hơnơ\ng vih vơ\t tơ\ jăl trong 14, găh dêh char Gia Lai ăn tơbăt, hlôi đei lơ ‘măng ‘nho\ng mă hiơ\r jơhngơ\m yuơ pă [iơ\ tơ\m gre choh ưh đei unh pơchră: “Inh [ôh gre choh vih vơ\t kiơ\ trong ưh đei unh pơcră hơdăh ăh kơmăng noh hli hlơt tơpă. Atăm dơ\ng gre choh đei axong kơdâu kiơ\ trong atu\m hăm gre thu\t, gre rơmo âu to mă lei đe ưh đei kơdâu tơ\ trong noh, mă kơdâu kiơ\ trong ‘măn ăn gre tih, noh [ônh đei xar bar tơ\ tơring. Noh inh pơtruh nơ\r pơm thoi yơ vă hơmet tơnăp, athei gre choh kơdâu kiơ\ trong pơkăp păng athei đei unh pơchră mă hơdăh.”

          Atu\m hăm khul Kanh sat hơlen trong nơnăm tơ\ jăl trong 14 ăh kơxơ\ măng, jăl găn th^ tra#n Chư\ Sê, apu\ng Chư\ Sê, dêh char Gia Lai, adro# lơ\m pơhlom 20 pơn^t, nhôn [ôh hloh 10 tong gre choh vih vơ\t kiơ\ trong, nhen le\ tôm gre choh ưh đei unh pơchră hơdăh. Ưh đei lăng hơdăh dôm tong gre âu đơ\ng ataih, adro# je# truh noh pơtơm băt hăm jơva re gre choh “pằng pặc”. Vơ\r gre choh ưh đei unh pơchră tơ\ jăl truh 14, [ok Nguyễn Hữu Nhơn, tơ\ th^ tra#n Chư\ Sê, apu\ng Chư\ Sê, mă băt đei tơdrong hli hlơt mă lei duh oei pơhơi: “Unh pơchră hơdăh noh gre ưh đei mă lei inh đei unh pil, hli đei tơdrong kiơ noh inh vih cho\ng mă dang ei inh ưh đei ble\ch ôh. Lăng atu\m ăh kơmăng, ưh đei [ôh trong noh hli yơh, ba ưh kơchăng noh trong je#, oei ning mônh kơnh athei kơchăng hloh.”    

          Duh ưh đei kơchăng kiơ [ơ\t vơ\r gre choh ưh đei unh tơ\ jăl trong 14, [ok Trịnh Văn Hiệp, th^ tra#n Chư\ Sê chă tơroi: “Ưh ke\ pơlăp yuơ pơyan jang năm tơ\ âu to\ xe\t năr đe\ch, mir tơje# âu mơ\n. Khul Ko\ng ang hơlen trong nơnăm duh ka#m, ưh ăn git, mă lei [ôh rơheng noh kơdâu, duh tơroi tơbăt dôm ‘măng bơih. Adoi đei hli hlơt, tôm gre kơdâu kiơ\ trong mă ưh đei unh noh hli tơpă, mă kăl noh gre choh noh hli bơih lah.”

          Kiơ\ tơdrong hơlen ‘nao âu hloh đơ\ng Anih tơm trong nơnăm jang atu\m hăm 5 dêh char Tây Nguyên, ja#p tơring dang ei đei je# 145.000 tong gre choh ie\ (hơnơ\ng krao noh gre ko\ng no\ng). Lơ\m noh, dêh char Dak Lak đei lơ hloh hăm pơhlom 80.000 tong, Gia Lai dơ\ng mă 2 hăm je# 38.000 tong. Tôm gre choh ưh đei hla bar hơdăh tơm a; ưh đei keng, ưh đei unh pởchă âu to; kih thuơ\t ưh đei xơđơ\ng; lơ gre kơdih chă pơlăp bơ\ vă ‘măn ăn tơdrong choh jang. Tơdrong pơtho ho\k hơlen găh vơ\r gre vă io\k băng duh tơjra#m tơnap tap păng đei pơhlom 10% ‘nu bơngai vơ\r gre choh âu noh đei [ăng vơ\r gre pơkăp A4.

          Jang kiơ\ pơkăp đơ\ng kơluơ\t teh đak, rim dêh char Tây Nguyên adoi tơle\ch tơchơ\t vei hơlen gre choh lơ\m tơring. Lơ\m noh đei pơkăp tơring păng jơ vih vơ\t, mă lei, yuơ dôm dêh char Tây Nguyên tam mă đei trong adro# ăn kơloăi gre âu, kon pơlei năm jang đơ\ng hnam truh tơ\ mir duh oei vih vơ\t kiơ\ trong tih kơ dêh char. Yuơ noh, tơpă gre choh duh oei kơdâu rok kiơ\ ka#m. Trung tá Nguyễn Minh Tuấn, Pho\ kơdră Kanh xat hơlen trong nơnăm kơxo# 1, Anih jang Kanh xat hơlen trong nơnăm, Ko\ng ang dêh char Gia Lai ăn tơbăt, tơdrong xek tơlang gre choh pơm glăi tơjra#m lơ tơnap tap, mă hăt noh chă hơvơn tơroi tơbăt đe\ch: “Lơ\m pơyan kăt yua choh pơtăm, hăm gre choh chơ tơmam noh mă lơ, nhôn chă tơroi tơbăt hăm tơ ‘ngla gre mă mônh noh ne\ kơdâu kiơ\ trong tih, mă [ar noh ne\ chơ bơngai lơ\m rơmok gre. Atu\m hăm noh, tơroi tơbăt vă mih ma ưh đei yak ăh kơmăng, mă kăl noh gre choh ưh đei unh pơchră noh hli hlơt tơpă, jing tơdrong tơm pơm đei xar bar trong nơnăm.”

          Hăm dôm tơdrong đei [ôh dang ei, gre choh vih vơ\t kiơ\ trong tih noh ưh đei xơđơ\ng trong nơnăm, xar bar hli hlơt. Tơpă lơ\m khei năr âu ki, hlôi [ôh lơ xar bar kiơ\ trong nơnăm păng mă lơ oh tơtă hăm kơloăi gre choh thoi âu ngăl.

          Mă lei, gre choh âu noh jing tơmam kăp g^t hăm tơdrong erih păng pơm jang kơ kon pơlei Tây Nguyên, ning nai kơnh, tam mă đei gre yơ gơh pơtăl. Yuơ noh, tơdrong jang vei hơlen gre choh thoi yơ vă tro\ [lep hăm tơdrong erih, vei xơđơ\ng răh trong nơnăm jing tơdrong kăl tơpă. Tơdrong mă âu pơkăl đei trong jang tro\ [lep đơ\ng tơdrong pơm jang, truh chih măt, kơdâu kiơ\ trong; đơ\ng gre truh tơ\ bơngai vơ\r. Mă lei adrol kơ jang keh đei dôm tơdrong âu, rim dêh char lơ\m tơring kăl xek tơlang truh tơdrong mă “gre choh ưh đei unh pơchră”- oei jing tơdrong hli hlơt hloh tơ\ dôm jăl trong vih vơ\t.

Lan chih ako\m păng rapor