Hrei ‘nâu, oei tŏk bŏk ƀât khei tŏ dêh hlŏh lơ̆m pơyan phang tơ̆ Tây Nguyên. Tơ̆ xăh Đắk Mil, dêh char Lâm Đồng, tơdrong ưh kơmăh đak roi dêh ƀât pơgar cheh phe ‘nao pơtăm tơplih ăn pơgar ‘long cao su roi lơ. Vă rim pơgar đei đak kuay khoan ngăl, păng đak ngơ̆m tơ̆ đak kuay khoan âu jĭ đak vă dŏng arih ăn pơgar ‘long. Unh hnam ƀok Triệu Cuối tơ̆ thôn 7, xăh Đắk Mil, lăp đei dang 5 sao cheh phe mă lei hlôi hŭt truh kơhrĕng triu hlak jên vă khoan đak kuay tơruih ăn ‘long pơtăm.

Tơ̆ xăh Đắk Mil, khoan đak kuay jĭ 1 trong jang vă gơ̆h dŏng đei pơgar ‘long lơ̆m pơyan phang. Ƀât mă đak tơ̆ dơnâu, hơbong đak ưh pă đei ‘nŏh đak ngơ̆m lơ̆m teh jing đak mă hơtuch đei kon pơlei hơmĕng vă dŏng 'long pơtăm. 'Nhŏng Triệu Khương sơ̆ hơnơ̆ng jang thuê ăn dôm khul chă khoan đak kuay, đang kơ 'nŏh răt kơmăy khoan kơdih. Mă lei truh pơyan phang 'nâu, 'nhŏ bơngai chă đak vă yoa kŭm kơ đei.

“Blŭng a oh chă jang ăn kơ đe đĕch, mă lei ƀôh ưh đei xa, đơ̆ng noh jing chă răt kơmăy khoan, khoan kơdih hloi. Đơ̆ng rŏng kơ ‘nŏh vă chă đak ăn kon pơlei, hlôi khoan đei đơ̆ng 30-40 tŏ đak kuay bơih. Mă lei tơring đak ưh kơ jrăh, khoan 10 tŏ ‘nŏh đei truh 6 tŏ đak kuay ưh kơ đei đak. Nhen hnam nhôn âu kŭm thoi noh mơ̆n. Tơjur kơmăy ƀôm tŏ sĕt ‘nŏh đak hrơ̆ đĭ hloi bơih”.

Tơdrong ưh kơmăh đak ngơ̆m rim sơnăm roi dêh tơ̆ Tây Nguyên. Yă Nguyễn Thị Trinh tơ̆ xăh Đắk Sắc, dêh char Lâm Đồng athei tĕch hŭt vă jê̆ 3 hecta mir đơ̆ng rŏng kơ khoan 8 tŏ đak kuay mă lei ưh kơ măh đak vă tơruih. Unh hnam jing pôk hnam năm oei xa tơ̆ tơring nai dơ̆ng, hơmĕng tơ̆ tơring ‘nŏh đei đak jrăh jrai ƀiơ̆. Mă lei mưh tơchĕng truh tơdrong vă khoan đak kuay yă oei hơnơ̆ng ƀôh krê hơmơt:

“Hnam rông ƀôt tơ̆ bro ‘nŏh ‘năi, mă lei khoan truh 4 tŏ đak kuay bơih mă lei ưh đei đak ngăl. Tơ̆ noh khoan đak kuay đei teh hơlih kơna athei tăh đing găn. Khoan mă đak kuay ưh đei đak ră mă lei oei athei kla jên ăn khul khoan đĕch, oei đing tăh tơ̆ hơla ‘nŏh ưh gơ̆h dui hơtŏk ‘năi”.

Ưh lăp tơ̆ dôm tơring teh kông krang đe tơgar băl khoan đak kuay đĕch, mă jô̆ hloi tơ̆ kơdơ chŭn na xă kŭm thoi noh mơ̆n. Ƀok Ngô Văn Sình tơ̆ xăh Ea Rôk, dêh char Đắk Lắk ăn tơbăt, adrol sơ̆ lăp khoan đak kuay jrŭ 40m đĕch, truh dang ei khoan jrŭ truh 140m, mă lăp măh đak vă yoa đĕch.

“Inh khoan đơ̆ng sơ̆ truh dang ei đĭ đăng đei 7 tŏ bơih. Blŭng a inh khoan lăp 34m đĕch mă lei ƀôm đak ưh kĕ hrơ̆. Oei dang ei bơngai yơ khoan jrŭ ‘nŏh đei đak ƀôm đunh ƀiơ̆. Đei hnam khoan truh 4 tŏ đak kuay, mă lei đak kuay mă 4 ‘nŏh oei ưh kơ đei đak ‘mơ̆i, khoan jrŭ truh 140m bơih.”

Kiơ̆ dôm bơngai tĕch mơdro đing, tơmam tơruih, tơdrong pơjei băl khoan đak kuay hrei ‘nâu oei ưh đei ƀôh tôch kiơ. Tơ ‘ngla 1 anih tĕch mơdro đing, kơmăy, tơmam vă pruih đak tơroi, dôm kơmăy khoan đak kuay so ưh kĕ ƀôm hơtŏk đak bơih, yoa đak hrơ̆ tôch jrŭ, kon pơlei athei răt dơ̆ng kơmăy khoan plơ̆ng, đei kơsư̆k pran vă ƀôm hơtŏk đak.

"Pơtih gia nhen dôm hnam jŭm dăr nhôn âu đunh kơ âu khoan đak kuay 100m đei đak yoa sơđơ̆ng bơih. Mă lei đei hnam hơtăih kơ ‘nŏh lăp dôm jĭt met đĕch, khoan jrŭ đơ̆ng 130 - 140m ‘nŏh hnam păih âu ưh pă đei đak kiơ hloi. Truh dang ei đei hnam hơnhăk kơmăy hơi, khoan tơjur truh 240m, ‘nŏh dôm đak kuay jê̆ sư lơ liơ gơ̆h đei đak. Thoi noh ưh jor đak ngơ̆m gô hrŏ roi jrŭ”.

Kơhrĕng rơbâu ha ‘long pơtăm oei gô đak, pơm ăn tơdrong khoan đak kuay tơ̆ Tây Nguyên rim sơnăm roi jrŭ hlŏh dơ̆ng, đơ̆ng lăp 40m, dang ei đĭ jrŭ truh 240m bơih păng ưh tam mă dơ̆ng ƀât dŏh ‘mơ̆i. Mưh đak kuay khoan đơ̆ng rŏng jrŭ ƀiơ̆ kơ đak kuay khoan hơdrol, đak ngơ̆m lơ̆m teh kŭm hrŏ kiơ̆. Tơdrong răm ‘nŏh ưh lăp kơsô̆ đak kuay khoan ưh đei đak roi lơ, dôm pơgar ‘long pơtăm roi ưh kơmăh đak, kơsô̆ jên khoan đak roi lơ đĕch, mă tơ̆ 1,2 tơring muh kơmăy khoan, khoan ƀơm anih đak bluh lơ̆m teh, roi tơbăt tơdrong ưh ‘lơ̆ng đơ̆ng teh tơ̆ tơring roi dêh. Tơdăh tơdrong pơjei băl khoan đak kuay ưh đei tang găn, Tây Nguyên ưh lăp tơjră hăm tơdrong ưh kơmăh đak roi đunh roi dêh đĕch, mă oei athei tơjră hăm lơ tơdrong ưh sơđơ̆ng lơ̆m teh roi hơmơt hlŏh dơ̆ng./.