VOV4.Bahnar - Đơ\ng ro\ng đei io\k xơkơ\t hơnăn, Hơdruh guăng ‘lơ\ng H’Hen Niê hlôi đei lơ tơdrong jang kăp g^t vă pơdjoi jơhngơ\m pran ăn khul mơlôh, mă hăt noh lơ\m tơdrong hơyak chôt vih pơlei pơla tơ\ apu\ng Chư\ M’gar, dêh char  Dak Lak. Um ai păng tơdrong adrin yak hloh tơnap tap vă kiơ\ dôm tơdrong po hơpơi, atu\m hăm tơdrong pơkăp “H’Hen Niê jang đei, rim bơngai duh gô jang gơh” mă xư pơdjoi tơbang hlôi tơgop pơdjoi jơhngơ\m pran ăn khul mơlôh tơ\ rim pơlei pơla tơ\ Dak Lak.

          Duh nhen lơ hơdruh nai tơ\ pơlei Sút M'đưng (xăh Chư\ Suê, apu\ng Chư\ M’gar, dêh char Dak Lak), ho\k đang trung học phổ thông, H’Min Niê oei tơ\ hnam tơgu\m me\ [ă jang mir đang kơ noh oei klo, rơneh kon hơ ioh. Mă lei ăh [ôh pơmai po noh H’Hen Niê kho\m ho\k kơjung hloh păng năm jang ataih đơ\ng hnam, năm pơlong păng đei xơkơ\t hơdruh guăng ‘lơ\ng Việt Nam, tơdrong kơche\ng đơ\ng H’Min hlôi tơplih. H’Min tơroi, hăm tơdrong pơdjoi jơhngơ\m pran đơ\ng kơdih pơmai po, xư gô kơ ‘nôh vă erih tơnăp hloh, pran hloh păng rong kon hơ ioh po tơnăp hloh vă ning mônh kơnh kon hơ ioh po đei tơdrong erih jơnap hloh: “Pơmai Hen noh minh ‘nu bơngai pran, bơngai băt chă tơgu\m, băt ‘mêm. Xơ\ inh noh bơngai kue, ưh đei jơhngơ\m pran nhen pơmai inh, dang ei inh duh tơplih đon kơche\ng po, jing bơngai đei đon bơnôh pran hloh. Tơdrong erih inh ning mônh kơnh ưh băt thoi yơ mă lei inh kơche\ng ning mônh kơnh kon drăkăn inh gô adrin ăn hăm ho\k pơhrăm đei tơdrong erih tơnăp hloh”.

          Tơdrong mă hơdruh Êđê H’Hen Niê đei xơkơ\t hơdruh guăng ‘lơ\ng kơ teh đak ăh xơnăm 2017 hlôi jing tơdrong chơt hơ iă pơ ư pơ ang ưh adro# ăn kơdih po păng unh hnam, mă oei hăm tơpôl kon pơlei Êđê tơ\ rim pơlei pơla kơ dêh char Dak Lak. Atu\m hăm tơdrong chơt hơ iă, dôm bơngai ‘lo\ xơnăm lơ\m pơlei duh io\k xư jing um ai ang hơdăh vă pơtho kon xâu po. {ok aê H Wiu, kră pơlei Sút Mđưng, xăh Chư\ Suê, apu\ng Chư\ M’gar, dêh char Dak Lak ăn tơbăt: “Kon pơlei Êđê ba noh H’Hen jing bơngai mă blu\ng đei jơnei hơnăn âu, đơ\ng ie\ truh dang ei ‘măng mă blu\ng pơtơm đei minh ‘nu đei pơkăp hơnăn âu noh chơt hơ iă tôch dêh, ưh adro# po inh mă hăm pơlei pơla adoi xo# hơ\k mơ\n. Kiơ\ đơ\ng noh, inh duh ‘meh vă tôm khul hơmuh hơmo\ng athei adrin nhen H’Hen mơ\n, adrin ho\k pơhrăm tơnăp, rơgei vă tơgop pơjing pơlei pơla roi năr roi pơdro\ng ‘lơ\ng ro\, pran kơjăp hloh”.

 Lơ\m ‘măng vih apong pơlei pơla mă blu\ng jo# đơ\ng ro\ng kơ đei xơkơ\t hơnăn hơdruh guăng ‘lơ\ng, hơdruh guăng H’Hen Niê hlôi đei lơ tơdrong jang kăp g^t tơ\ hơgăt teh mă kơdih po xư đei rơneh tih vơ\ tơ\ apu\ng Chư\ M’gar, dêh char  Dak Lak. Xư đei 2 ‘măng ako\m pơma dơnuh tơroi găh tơdrong adrin ho\k pơhrăm păng kiơ\ dôm tơdrong kơdih po hơpơi. Hăm tơdrong tơroi tơpăt jue, dôm tơdrong tơroi đơ\ng kơdih tơdrong erih po păng dôm tơdrong tơnap tap mă xư găn ga hlôi tơgu\m ăn lơ boăl mơlôh, mă hăt noh khul mơlôh lơ\m pơlei pơla đei jơhngơ\m vă chă jang kiơ\ tơdrong po hơpơ ‘meh.

Jing bơngai tơdăm oei atu\m xăh, Y Doal Niê oei tơ\ xăh Chư\ Suê, apu\ng Chư\ M’gar noh hmach bơnê kơ H’Hen Niê kơlih lơ\m pơlei xư dang ei đei to\ xe\t bơngai mơlôh, mă hăt noh drăkăn, đei tơdrong hơpơi păng kho\m jang đei tơdrong po ‘meh vă. Yuơ noh, H’Hen Niê jing um ai ăn lơ bơngai mơlôh kơleng lăng păng ho\k [oi: “Kiơ\ um ai yak hloh tơnap tap kơ pơlei noh inh [ôh khul mơlôh dang ei athei ho\k [oi nhen minh um ai ang hơdăh, ho\k [oi kiơ\ pơmai păng adrin kiơ\ dôm tơdrong mă po lăp. Oei nhen đơ\ng xơ\ truh dang ei, khul mơlôh lơ\m tơring inh noh ưh đei tơdrong lăp kiơ ôh, ưh kh^n le\ch tơ\ ‘nguaih vă kiơ\ dôm tơdrong po hơpơi. Yuơ noh duh oei đei lơ tơdrong ưh ke\ ato\k tơ iung”.

          Kiơ\ đon kơche\ng đơ\ng H’Hen Niê, hơdruh guăng ‘lơ\ng noh athei guăng đơ\ng jơhngơ\m kơ tơpôl ưh kơx^ adro# tơdrong đei jơnei cha#m điểm đơ\ng jơnu\m cha#m hơlen. Yuơ noh, xư hơnơ\ng ‘meh jang đei dôm tơdrong ‘lơ\ng ro\ nhen um ai chrê chra đơ\ng go\l tu; erih athei băt ‘mêm păng tơgu\m rim bơngai. Tơdrong mă blu\ng vă jang noh jing tơroi ăn lơ bơngai, mă hăt noh khul hơdruh tơdăm băt tơ iung dơh po lơ\m tơdrong ho\k pơhrăm,  yak le\ch đơ\ng pơlei pơla vă kiơ\ dôm tơdrong po hơpơi ‘meh. 

Tơroi kơ dôm tơdrong vă jang truh âu kơnh, H’Hen Niê ăn tơbăt, xư gô adrin vă keh đang tơnăp jăl jang kơ hơdruh guăng ‘lơ\ng kơ po, pơtoi yak hadoi vă ăn khul mơlôh tơ\ pơlei pơla, tơgu\m ăn đe oh gơh đei cham char tơnăp vă ho\k pơhrăm păng hơto\k tơ iung: “Tơpă vă chă tơroi, inh ‘meh jing minh hơdruh guăng ‘lơ\ng ‘măn ăn tơpôl, dang inh ‘meh axong lơ jơ hloh ăn tơpôl pơlei pơla. Păng inh gô pơtoi yak hadoi hăm đe oh vă ako\m tơdrong hơpơi đei nhen dôm jên ho\k mă inh hlôi pơjao ăn. Găh tơdrong pơkăp pơjao jene ho\k 3 xơnăm ăn đe oh noh âu jing tơdrong mă inh ‘meh vă [ôh tơdrong đei yua. Inh gô yak hadoi hăm đe oh, đơ\ng tơdrong tơroi hơpơi ‘meh kơ po dăh mă tơdrong jang mu\k drăm đe oh ning mônh kơnh. Inh ‘meh vă tôm đe hơ ioh gô đei cham char tơnăp păng gô adrin keh đang tơnăp tơdrong ho\k pơhrăm po”.

          Đơ\ng tơdrong tơroi găh tơdrong erih tơnap tap truh tơdrong đei jơnei kơdih po, hơdruh guăng ‘lơ\ng H’Hen hlôi jing jơhngơ\m pran ăn khul mơlôh, mă kăl noh dôm bơngai mơlôh kon kông tơ\ rim pơlei pơla tơ\ Dak Lak. 

Lan chih păng rapor