Y Du, bơngai Bahnar, jĭ bơngai jang pơgang plei Đê Kốp - Đuol, xăh Mang Yang, dêh char Gia Lai. Hơnơ̆ng rim giĕng, sư năm tơ̆ rim ŭnh hnam lơ̆m pơlei vă roi tơbăt trong tang găn jĭ, trong pơm rơgoh cham char, răp hơlen lăng jơhngơ̆m pran bơngai kră, drŏ kăn oei hơnăp păng năr ƀet bơ̆ng ăn hơioh. Kiơ̆ kơ Y Du, iŏk yua đơ̆ng jang pơgang pơlei ‘noh rơđăh ‘lơ̆ng. Hơdrol sơ̆ kon pơlei găh lơ chă răt kơdih pơgang vă huch mưh jĭ pơ lŏ, mưh jĭ dêh ‘mơ̆i mă năm tơ̆ hnam pơgang. Dang ei ‘noh đĭ pha bơih, kon pơlei hlôi chă năm truh tơ̆ hnam pơgang xăh mưh đei tơdrong găh jơhngơ̆m jăn, ƀet bơ̆ng hơnơ̆ng ăn hơioh iĕ, drŏ kăn oei hơnăp hơnơ̆ng truh tơ̆ hnam pơgang xăh vă khăm hơlen:

“Hnam pơgang xăh dang ei đĭ đei tơmơ̆t jên jang ‘lơ̆ng hloh lơ bơih. Kon pơlei tơ̆ pơlei pơla dang ei hlôh vao đĭ ‘lơ̆ng ƀiơ̆, mưh đei jĭ pơlŏ, ĭnh năm khăm đang kơ ‘noh pơtho tơƀôh năm tơ̆ hnam pơgang xăh ‘noh kon pơlei tă kơ năm vă khăm, hơmet jĭ đei yua hloh.”

Dôm bơngai jang pơgang kơ pơlei nhen Y Du ‘noh jĭ gơng tơƀưh khŭl jang pơgang păng tơpôl, jĭ bơngai roi tơbăt dôm nơ̆r pơma jơhngơ̆m pran, pơgang hăm nơ̆r pơma kơdih păng trong hlôh vao đơ̆ng kon pơlei lơ̆m pơlei pơla.

Tơ̆ Hnam pơgang tơring 3 xăh Gào, yă Định Thị Cất, Phŏ kơdră vei lăng hnam pơgang xăh tơbăt dôm sơnăm tơ jê̆ âu, tơdrong jang pơgang tơ̆ tơring đei lơ tơplih tôch kơ ‘lơ̆ng. Tơdrong jang roi tơbăt jơhngơ̆m pran đei bơ̆jang kiơ̆ hơnơ̆ng, hơdai hăm dôm jơ hôp pơlei, hôp akŏm tơpôl, đơ̆ng noh hơtŏk ‘lơ̆ng rơđăh hlôh vao đơ̆ng kon pơlei. Jĭ tơring đei hloh 65% kơsô̆ kon pơlei ‘noh bơngai kon kông, kơsô̆ kon pơlei vang răt ƀao hiêm pơgang tŏk hơnơ̆ng kiơ̆ rim sơnăm păng dang ei hlôi iŏk đei vă jê̆ 90%. ‘Nâu jĭ 1 tơdrong đei ƀôh tôch kơ chhôk hơiă, yua kơ mưh đei ƀao hiêm, kon pơlei gô sơđơ̆ng jơhngơ̆m hloh mưh năm khăm hơmet jĭ, chu hơmet jĭ tơ̆ hnam pơgang tơplih yua kơ chă hơmet kơdih tơ̆ hnam. Kiơ̆ kơ yă Cất, pơgang tơ̆ tơring hlôi tơgop tơjur lơ dôm bơngai athei chơ năm tơ̆ hnam pơgang kơpal ưh kơ kăl, tơgŭm ‘mơ ‘met jên păng jơ năr ăn kon pơlei tơring hơtăih hơtŏ.

“Vei lăng jơhngơ̆m pran blŭng a ăn kon pơlei ‘noh đei yua mă mônh ‘noh jĭ ƀet bơ̆ng, dang ei kon pơlei hlôh vao đei bơih kơna iŏk yua đei tôch kơ ‘lơ̆ng. Tơdrong jang tang găn jĭ, roi tơbăt trong tang găn rơneh kon lơ lơ̆m ŭnh hnam tôch kơ ‘lơ̆ng. Mă 3 dơ̆ng ‘noh jĭ găh tơdrong jang tang găn jĭ jăn, kang ƀô̆ năm roi tơbăt ‘noh kon pơlei jang kiơ̆, đe sư đĭ hlôh vao tôch kơ ‘lơ̆ng bơih.”

Ƀok Nguyễn Đăng Quang, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Gào, dêh char Gia Lai tơbăt, đơ̆ng rŏng bơ̆jang kiơ̆ tơdrong jang khŭl kơdră chĕp kơ̆l tơring 2 tăl, hŭt apŭng, tơmơ̆t hơdai xăh, tơring să, kơsô̆ kon pơlei lơ hloh 3-4 ‘măng. Tơdrong hơtŏk loi dơ̆ng tơmơ̆t jên jang, hơtŏk loi dơ̆ng pơtho pơhrăm hơtŏk ‘lơ̆ng tơdrong hlôh vao joăt jang, jang hơgei ăn kơ khŭl y ƀak si păng khŭl jang pơgang tơ̆ pơlei sa roi jing kăl hloh vă vei sơđơ̆ng vei lăng jơhngơ̆m pran blŭng a ăn kon pơlei lơ̆m tơdrong ‘nao. Mă loi ‘noh kăl kơ đei tơdrong jang tơgŭm dơ̆ng ăn kơ khŭl jang pơgang pơlei - khŭl jang pơm hơnăp jang tơm lơ̆m tơdrong jang vei lăng jơhngơ̆m pran tơpôl tơ̆ rim pơlei pơla. Ƀok Nguyễn Đăng Quang tơroi:

“‘Meh Đảng, Teh đak bơngơ̆t truh dơ̆ng ăn tơdrong jang pơgang tơring, tơdrong jang pơgang tơ̆ pơlei, mă loi ‘noh jĭ tơdrong jang tơgŭm ăn khŭl jang pơgang vă đe sơđơ̆ng jơhngơ̆m bơ̆jang. Vă đei sơđơ̆ng bơ̆jang, pơm lăp hăm ‘meh vă vei lăng hloi đơ̆ng blŭng a. Yua kơ dang ei tơdrong jang khŭl kơdră chĕp kơ̆l xăh tih, năm vih vơ̆t hơtăih hloh.”

Gơh tơroi, khŭl jang pơgang tơring, bơngai jang pơgang tơpôl tơ̆ Gia Lai hlôi păng tŏk bŏk hơtŏk hơnăp jang gĭt kăl lơ̆m vei lăng jơhngơ̆m pran blŭng a, tang găn jĭ jăn, roi tơbăt hơtŏk ‘lơ̆ng đon hlôh vao kon pơlei, tơ jur pŭ trăp jĭ jăn, tơ jur kơhret ăn hnam pơgang kơpal păng hơnhăk pơvih pơvăn pơgang truh jê̆ hăm kon pơlei. Lơ̆m khei ‘năr tơdrong jang khŭl kơdră chĕp kơ̆l tơring hlôi đei tơdrong tơplih pran kơtang, xăh să, kon pơlei lơ, vă tơdrong bơngai jang pơgang tơring, bơngai jang pơgang pơlei hơnơ̆ng hơtŏk hơnăp jang gĭt kăl âu, athei teh đak kăl hơnơ̆ng bơngơ̆t truh, tơmơ̆t jên jang găh bơngai jang, tơmam, kơmăy kơmŏk pơgang păng pơtho pơhrăm jang hơgei.