Dôm năr âu, tơ̆ Cham gre păr apŭng plĕnh teh Cam Ranh, tơdrong jang vei lăng pơrang jĭ đei vei lăng kơhret. 7 tŏ kơmăy pơtŏ yuh hơkâu đơ̆ng hơtăih đei ming tơ̆ hơnih mơ̆t. Khŭl jang pơgang ăn jang prăt năr prăt măng, vei lăng kơjăp đĭ đăng tơmoi. Hơdai hăm ‘noh, dôm kơƀang pơtho tơbăt tang găn jĭ đei hơmet ăn tơ̆ lơ hơnih ƀônh kơ lăng ƀôh, pơtho tơmoi kơchăng hơlen lăng jơhngơ̆m pran păng jang hơdai hăm bơngai jang pơgang mưh đei ƀôh ưh kơ hiôk lơ̆m hơkâu. Truh dang ei, rơbâu ‘nu tơmoi mơ̆t tơ̆ teh đak bơ̆n hlôi đei vei lăng jĭ păng roi tơbăt jang pơgang kiơ̆ tơdrong hơgăt.

Ƀok Lê Văn Tùng, Kơdră Hơnih hơlen lăng jang Pơgang apŭng plĕnh teh dêh char Khánh Hòa tơbăt:

“Tơmoi mưh truh hăm cham gre păr apŭng plĕnh teh Cam Ranh ‘noh đĭ đăng tă kơ athei pơtŏ yuh hơkâu kiơ̆ kơmăy pơtŏ kơdih. Hăm bơngai jâu năm đơ̆ng tơring jĭ dăh mă jâu đei ƀơm yŏng jĭ Nipah, kang ƀô̆ hơlen lăng jĭ gô ba tơmoi mơ̆t oei tơklăh hơdrô̆ pơgia, roi tơbăt kơtơ̆ng ang pơrang jĭ. Mưh kăl gô roi tơbăt ăn kơ rim anih jang vei lăng teh đak vă ba tơmoi truh tơ̆ hơnih jang pơgang jê̆ hloh răp hơlen, iŏk pham hơlen lăng”.

Ưh khan lăp tơ̆ ‘măng jang sơlam, tơdrong jang dăr hơlen pơrang jĭ kŭm đei hơtŏk bơ̆jang jơ̆p lơ̆m dêh char. Hơnih vei lăng tơdrong jĭ jăn Khánh Hòa răp hơlen kơjăp tơdrong đei ƀôh jĭ lơ̆m păng ‘ngoăih teh đak, tŭn pran dăr lăng tơ̆ tơpôl păng dôm anih jang pơgang, tơtom chă ƀôh, dăr hơlen păng hơmet pơ ‘lơ̆ng dôm bơngai jâu jĭ. Lơ̆m kơplăh ‘noh, anih jang pơgang dêh char băt hơdăh vei lăng đơ̆ng ‘măng jang sơlam păng tơpôl oei jing trong tang găn gĭt kăl hloh, vă chă ƀôh hrôih dôm bơngai jâu đei jĭ iŏk đơ̆ng blŭng hloi. Ƀak si Huỳnh Trọng Tân, Kơdră khoa Tang găn jĭ tơpoh, Hơnih vei lăng tơdrong jĭ jăn dêh char Khánh Hòa tơbăt:

“Kiơ̆ lơ̆m jơhngơ̆m đon vei lăng ‘lơ̆ng ‘măng jang sơlam păng tơpôl kiơ̆ athei đơ̆ng Anih jang păng Anih vei lăng jang pơgang, dang ei tam mă đei ƀôh bơngai jĭ ră mă lei nhôn oei hơmet ăn tôm dôm hơnih sơng iŏk hơmet lei lăi nhen ƀơ̆t jĭ Covid-19 sơ̆, hơdai hăm ‘noh jang hơdai hăm rim anih jang vă tơmơ̆t dơ̆ng tơmam tơgŭm hơmet jĭ mưh kăl”.

Jĭ yua đơ̆ng yŏng jĭ Nipah ‘noh jĭ tơdrong jĭ tơpoh grŭp A, kĕ tơpoh đơ̆ng sem tơrong tơ̆ bơngai păng đơ̆ng bơngai tơ̆ bơngai, hăm kơsô̆ lôch jô̆ pơhlom đơ̆ng 40 truh 70%. Dang ei tam mă đei vắc xin păng pơgang hơmet klăih. Lơ̆m khei ‘năr Ấn Độ chih iŏk lơ bơngai jâu đei ƀơm jĭ, hơmơt kơ jĭ mơ̆t tơ̆ teh đak bơ̆n oei đei ƀôh. Tơ̆ hơnăp tơdrong tơpă yan âu ‘noh, anih jang pơgang Khánh Hòa hơnơ̆ng pơvei jơhngơ̆m đon ling lang jang ‘lơ̆ng, pơtho tơtă kơ kon pơlei hơtŏk ‘lơ̆ng đon kơchăng, băt kơdih bơ̆jang kiơ̆ dôm trong jang tang găn jĭ ăn kơdih kâu, jang hơdai kơjăp hăm anih jang pơgang vă vei lăng sơđơ̆ng ‘lơ̆ng jơhngơ̆m pran ăn kơdih kâu păng tơpôl. Tơ̆ hơnih hơmet, kăl hloh kơplăh âu ‘noh jĭ vei sơđơ̆ng trong ăn oei hơdrô̆ păng sơđơ̆ng ăn pơđĭ bơngai jĭ hăm bơngai jang pơgang hloi. Tơ̆ Hnam pơgang Jĭ Nhiệt đới Khánh Hòa, hơnih ăn oei hơdrô̆ đei hơmet ăn hơdrô̆ hloi, trong năm tơklăh hơdrô̆, đei tôm bơ̆n pơgang, bơngai jang păng tơmam vei lăng tơgŭm.

Ƀak si Lý Thế Huy, Phŏ Kơdră vei lăng Hnam pơgang Jĭ Nhiệt đới dêh char Khánh Hòa tơbăt:

“Hnam pơgang hlôi kơchăng hơmet ăn jên jang, bơngai jang, vei sơđơ̆ng hơnih hơmet ăn oei hơdrô̆, klăih song năm, tôm bơ̆n pơgang, bơngai jang păng tơmam vei lăng tơgŭm vă pơyua ăn tơdrong jang tang găn hiă kŭm nhen hơmet jĭ mưh đei bơngai đei jĭ”.