VOV4.Bahnar - Dôm năr pơ yan puih khei 8 kơ 73 sơ năm adrol sơ\, đơ\ng Tơ ring rơ ngei Tân Trào, nơ\r athei Iung tơ blăh đ^ đăng đei tơ le\ch ăn jơ\p tơ ring lơ\m te\h đak. Hlo\h 20 triu ‘nu kon pơ lei Việt Nam vang iung tơ blăh, pơ jing đei tơ drong jơ nei tih tên kơ Kăch mang khei 8, tơ gar io\k tơ drong che\p kơ\l ăn kon pơ lei. Tơ drong jơ nei tih đơ\ng Kăch mang khei 8 tơ [ôh hơ dăh jơ hngâm pran đơ\ng kon pơ lei, găh [ai ho\k tơ guăt 1 [ơ\r đon, io\k kon pơ lei pơm tơm. {ai ho\k âu oei hơ nơ\ng tơ mât yoa lơ\m khei ‘năr iung tơ blăh ayăt Phalăng, tơ blăh Mi păng pơ jing te\h đak lơ\m chăl tơ plih ‘nao păng mât jang hơ doi.

73 sơ năm hlo\h bơih, mă lei lơ\m đon tơ che\ng kơ [ok Hoàng Ngọc, tơ\ plei Tân Lập, xăh Tân Trào, Tuyên Quang oiei [lok hơ nơ\ng ‘năr 21/5/1945. ‘No\h j^ năr {ok Hô đơ\ng Cao Bằng jur tơ\ Tuyên Quang vă che\p kơ\l pơ gơ\r tơ drong jang kăch mang lơ\m te\h đak. {ok rơih xăh Tân Trào, apu\ng Sơn Dương pơm An^h tơm tơ blăh rơ ngei, tơ ring kăn kư\ kăch mang. Lơ\m đon tơ che\ng kơ hơ io\h 10 sơ năm kơ plăh do\h sơ\, oei [lok hơ nơ\ng đe kăn [o# truh Hop ako\m Quốc dân Đại hội oei xa tơ\ hnam sư păng 1,2 u\nh hnam nai. {ât oei pơ gơ\r Hop ako\m, 1 khul tang măt ăn kon pơ lei Tân Trào pơ truh nơ\r hơ iă ăn Hop ako\m păng [ok Hoàng Ngọc chơt hơ iă đei măt lơ\m khul hơ io\h ‘no\h.

{ok tơ roi: “Nhôn tơ\ âu j^ bơ ngai Tày, [ôh chăl ayăt pơ gơ\r mơ mat tat dêh. Đơ\ng ro\ng kơ kăch mang truh, đei Đảng, {ok Hô pơ tho tơ [ôh đon jang kăch mang đ^ đăng kon pơ lei dôm hơ dre\ch hơ drung nhôn tôch hơ iă. Đ^ đăng vang ako\m jơ hngâm tơ gu\m ăn kăch mang. Đei yă kiơ ku\m vang tơ gu\m păng bơ\ jang kăch mang. {ok Hô pơ ma thoi yơ, kăn [o# kăch mang pơ ma thoi yơ nhôn jang kiơ\ ngăl"

Hăm 1 đon lui kơ jăp păng yak kiơ\ Đảng, kon pơ lei Tân Trào, bri brông Tân Trào hlôi rong, vei lăng ăn kăch mang, vei sơ đơ\ng ăn Đảng, ăn {ok Hô, ăn kăch mang lơ\m dôm năr blu\ng iung tơ blăh. Tơ ring âu j^ An^h che\p kơ\l pơ gơ\r tơ drong Iung tơ blăh tơ gar io\k tơ drong che\p kơ\l đơ\ng ayăt lơ\m te\h đak, tơ gop g^t kăl ăn tơ drong jơ nei đơ\ng kăch mang khei 8 kơ hơ dre\ch hơ drung. Giáo sư, Tiên si Mạch Quang Thắng, Tơ\ Hnam ho\k Chinh tr^ kuo#k ya Hồ Chí Minh pơ ma hơ dăh, vă năm  truh Kăch mang khei 8, Đảng bơ\n hlôi hơ met hơ drol lơ\m 15 sơ năm:

 “Bơ\n hơ met tôch hơ len, hơ met găh trong jang, tơ drong pơ jing Đảng sơ năm 1930, tơ drong pơ tâp tih sơ năm 1930-1931, tơ drong jang kăch mang Xô viết- Nghệ Tĩnh, hơ met hloi tơ drong tơ iung pơ jing ming sơ năm 1931-1935, hơ met hloi tơ drong iung tơ blăh 1936-1939 păng kăl hlo\h j^ sơ năm 1939-1945. Hơ met đon tơ ge\ch io\k tơ drong ‘lơ\ng, băt hơ dăh tơ drong jang kăch mang, hơ met trong che\p kơ\l pơ gơ\r đunh đai, hơ met tôm tơ drong, tơ le\ch tơ drong jang, ako\m jơ hngâm pran hơ dre\ch hơ drung, jơ hngâm lơ\m apu\ng plenh te\h. ‘No\h j^ tơ drong hơ met tôch hơ len”.

Đơ\ng Tân Trào, nơ\r athei iung tơ blăh đei tơ le\ch păng đei đ^ đăng kon pơ lei pơm kiơ\. Pơ gê ‘năr 19/8, kơ hre\ng rơ bâu kon pơ lei dui băl năm tơ\ cham xă Hnam hơ ri tih Hà Nội. Tơ drong mít tinh jing tơ drong iung jreu iung tơ blăh, drut mât lơ\m An^h che\p kơ\l tơ ring Bắc Kỳ, kơ đông linh vei sơ đơ\ng păng dôm an^h jang kơ Khul kơ dră tang măt ăn kơ ayăt. Tơ [ôh hơ dăh tơ drong g^t kăl lơ\m jơ hnơr arih đơ\ng tơ drong iung tơ blăh Kăch mang khei 8.

Tơ drong jơ nei đơ\ng Kăch mang khei 8 hlôi chih răk đei [ai ho\k tôch g^t kăl, mă loi j^ [ai ho\k io\k kon pơ lei pơm tơm, pơ jing păng hơ to\k tơ drong tơ guăt đ^ đăng hơ dre\ch hơ drung. Tơ drong tơ guăt đ^ đăng kon pơ lei, pơm tơm j^ khul ko\ng nhân-bơ ngai jang chu\n mir-bơ ngai ho\k jru\; kiơ\ tơ drong đei yoa, ‘me\h vă, đon hơ pơi đơ\ng kon pơ lei vă pơ gơ\r, ako\m đe sư iung tơ blăh “io\k jơ hngâm bơ\n pơm rơ ngei ăn bơ\n”. Tiên si Nhị Lê, Pho\ kơ dră chje\p kơ\l Kơ sơ\p hla ar tơ roi Cộng sản pơ ma hơ dăh: Kăch mang khei 8 hlôi pơ jing đei 1 tơ drong iung jang kăch mang jơ\p jang tơ ring đơ\ng sơ\ tam mă biơh đei, hăm lơ khul gru\p vang ako\m, ưh đei jo# hơ dre\ch hơ drung, tơ drong lui khop:

 “Tơ ring Kơ Tu – To\k bo\k – Pơ băh jơ\p 3 tơ ring, đ^ đăng kon pơ lei vang iung tơ blăh, tơ gar io\k tơ drong che\p kơ\l. Jơ hngâm pran đơ\ng đon lui kon pơ lei tôch dêh. Hlo\h 600 sơ năm adrol sơ\ Nguyễn Trãi đei nơ\r pơ ma “Tơ blơ\ tho\ng nan gơ\h [ôh jơ hngâm kon pơ lei pran nhen đak”. Hlo\h 500 sơ năm đơ\ng ro\ng, {ok Hô ku\m pơ ma “Lơ\m ple\nh te\h ưh đei yă kiơ kăp hlo\h kon pơ lei. Lơ\m plei te\h ưh đei yă yơ dang jơ hngâm pran kon pơ lei”. ‘Nâu j^ tơ drong jang kăch mang kơ kon pơ lei, đơ\ng kon pơ lei, yoa kon pơ lei păng ‘no\h j^ tơ drong tơm a kơ Kăch mang khei 8”.

{ai ho\k tôch g^t kăl găh tơ guăt 1 [ơ\r đon, io\k kon pơ lei pơ lei pơm tơm đơ\ng Kăch mang khei 8 hlôi pơm kiơ\  păng tưk tơ iung đơ\ng ro\ng kơ te\h đak rơ ngei, mă loi j^ lơ\m 30 sơ năm pơ gơ\r bơ\ jang tơ plih ‘nao kiơ\ jơ hngâm đon " {ônh kơ hre\ng ‘măng ưh đei kon pơ lei ku\m ưh gơ\h jing, mơ mat tat rơ bâu ‘măng đei kon pơ lei tơ gu\m yă kiơ ku\m ke\h”. Mă lei, lơ\m chăl tơ plih ‘nao, lơ kăn [o# ưh đei năng kăl [ai ho\k kăp g^t âu. Lơ\m hop ako\m mă 12 kơ Đảng tơ [ôh hơ dăh tơ drong oei đei hrei ‘nâu ‘no\h j^ tơ drong oei hơ tăih kon pơ lei đơ\ng m^nh kơ so# kăn [o#, đảng viên. Tơ drong pơm tơm đơ\ng kon pơ lei tơ\ lơ tơ ring, lơ tơ drong jang oei đei pơm glăi. Phó Giáo sư, Tiên si Bùi Đình Phong, Hnam ho\k Chinh tr^ kuo#k ya Hồ Chí Minh akhan: Ưh đei lai yơ hlo\h dơ\ng, jơ hngâm pran kon pơ lei kăl đei ako\m ming păng tưk tơ iung hơ nơ\ng, atu\m hăm ‘no\h athei hơ met kơ jăp đon lui đơ\ng kon pơ lei hăm Đảng:

 “Jơ hngâm đon kon pơ lei j^ dur var kơ jăp hlo\h vă vei lăng Đảng, vei lăng chăl che\p kơ\l pơ gơ\r, vei lăng tơ drong jang tơ plih ‘nao. Yoa thoi no\h, ‘me\h bơ\ jang tơ plih ‘nao đei jơ nei ‘no\h, blu\ng a athei hơ met kơ jăp đon lui đơ\ng kon pơ lei hăm Đảng, ‘no\h j^ tơ drong jang kăl hlo\h. Yoa hrei ‘nâu oei đei lơ tơ drong pơm tơ jur đon lui đơ\ng kon pơ lei, pơm tơ hiong đon lui ‘no\h ưh đei lai yơ gơ\h io\k dơ\ng. Mă 2 ‘no\h hơ met kơ jăp tơ drong tơ guăt đ^ đăng hơ dre\ch hơ drung; atu\m hăm ‘no\h athei vei lăng ‘lơ\ng tơ drong đei yoa tôch tơ găl đơ\ng kon pơ lei. Tơ dăh bơ\n jang đei 3 tơ drong ‘no\h, bơ\n gô io\k đei đon lui đơ\ng kon pơ lei, đei đon lui đơ\ng kon pơ lei ‘no\h đei đ^ đăng”.

73 sơ năm hlo\h bơih, đơ\ng Tơ ring rơ ngei Tân Trào, nơ\r athei iung tơ blăh đ^ đăng đei tơ le\ch ăn jơ\p tơ ring lơ\m te\h đak. Kăch mang khei 8-tơ drongịang kăch mang đơ\ng jơ hngâm đon kon pơ lei hlôi tơ [ôh [ai ho\k tơ guăt 1 [ơ\r đon, io\k kon pơ lei pơm tơm tôch g^t kăl. Tơm kơ jăp, ‘long gơ\h chăt đunh. Hrei ‘nâu tơ drong kăl hlo\h đei tơ le\ch hăm rim an^h jang Đảng, rim an^h jang chinh tr^ ‘no\h athei hơ nơ\ng bơ\ jang ‘lơ\ng tơ drong kon pơ lei pơm tơm tơ\ tơ ring; băt hơ dăh tơ drong ‘me\h vă đơ\ng kon pơ lei păng pơ truh tơ drong ‘me\h vă ‘no\h ăn dôm an^h jang kơ Đảng, Te\h đak vă pơ gơ\r jang kiơ\. Atu\m hăm ‘no\h, hơ met pơ ‘lơ\ng khôi luơ\t, năng kăl, vei lăng ‘lơ\ng tơ drong pơm tơm kon bơ ngai, tơ drong gơ\h jang păng hơ năp athei jang đơ\ng kon pơ lei.

Lại Hoa: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\