VOV4.Bahnar – Đe\i pơ jing đunh kơ au 4 sơnăm, Khu\l hơdru\h tơdăm năm tơgu\m do\ng ming hơmet pơ gia, tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar trong gre nơnăm tơring đak Man, apu\ng Đak Glei, dêh char Kon Tum hlôi vang năm tơgu\m do\ng mơ j^t ‘măng sar bar trong  nơnăm tơ\ trong koe\t koe\l Lò Xo, jăl trong hli hlơt hlo\h tơ\ trong gre Hồ Chí Minh. Ư|h khan lăp lơ lo\h đe\ch ôh, hăm jơhngơ\m đon iung năm jang, đon tơche\ng jơ\ng ti iung jang hloi kơ yuơ kon pơlei pơla, rim bơngai lơ\m Khu\l oe\i tơgop tơpl^h jơhngơ\m đon tơche\ng tơdăh tơgu\m do\ng bơngai rơka, bơngai lôch răm gô tơ [ơ\p lơ tơdrong ư\h kơ ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng bơngai jeh Triêng tơ\ au.

Khu\l tơgu\m do\ng te\nh koăng gre tơtơ\m hơlu\k Đak Man vang tơgu\m do\ng gre chơ tơmoi hơlu\k năr 1/3

Đe\i Dơno\ an^h Đoàn dêh char Kon Tum pơ jing lơ\m sơnăm 2014, Khu\l hơdru\h tơdăm năm iung jang tơgu\m do\ng hơmet pơ hia, tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar tơring đak Man đe\i 10 ‘nu sơnăm oe\i mơlo#h, lơ\m au đe\i tru\h 9 ‘nu bơngai lơ\m khu\l ‘no\h bơngai Jeh – Triêng. ‘Nho\ng A Chải, Bí thư Đoàn tơring Đak Man, kơdră Khu\l tơgu\m do\ng tơroi tơbăt, lơ\m m^nh sơnăm Khu\l tơgu\m do\ng dang 7 ‘măng sar bar trong nơnăm. Mă đơ\ng gơmăng dăh mă kơ ‘năr, ‘năr ‘mi dăh mă prăng mư\h kơtơ\ng đe\i sar bar trong nơnăm lơ\m tơring je\i đe\i [o#h mu\h măt rim bơngai lơ\m khu\l au ngăl. ‘Nho\ng A Chải tơbăt:“ ‘Nho\ng o\h nhôn lơ\m khu\l tôch tơnăp chă tơgu\m, ư\h kơ ‘nhoem năm cha tơgu\m do\ng dôm bơngai đe\i tơdrong. Vang iung jang tơgu\m djru bơngai đe\i tơdrong sar bar. Mư\h do\ng tơgu\m bơngai đang nhôn ako\m hơmet m^nh an^nh dôm tơmam drăm đe sư. Hơdrol păng đơ\ng ro\ng Têt au Khu\l nhôn tơgu\m do\ng [ăr ‘măng gre tơtơ\m hơlu\k. Tơ\ trong koe\t koe\l Lò Xo păh dêh char Quảng Nam 3 jơ pơgê hrôih năr 10/2 gre Quảng Nam chơ chik, lơ\m gre đe\i 4 ‘nu bơngai hao m^nh ‘nu bơngai lôch. Mă [ar ‘no\h năr 1/3 au, kơtơ\ng đe\i gre hơlu\k ‘no\h nhôn năm tơgu\m do\ng koăng hlo\h”. 

Tơ\ jăl trong gre Hồ Chí Minh yak hlo\h rim dêh char Tây Nguyên, trong krông krang koe\t koe\l Lò Xo jăl trong tơring Đak man, apu\ng Đak Glei, dêh char Kon Tum hăm atăih 30km jing an^h kơne# găh sar bar trong nơnăm. Tơ\ jăl trong krông krang koe\t koe\l au hơnơ\ng đe\i tơdrong sar bar pơm ăn lôch răm, rơka kơtang hlo\h đe\i tru\h mơj^t ‘nu bơngai.

Tơje# au hlo\h, lơ\m 2 jơ 30 pơn^t pơgê năr 1/3 tơ\ km 1419+500, gre chơ tơmoi 45 to\ giơng tơ oe\i, đe\i [ang kơso# 90B- 005.32 to\k bo\k kơdau đơ\ng dêh char Hà Nam năm tơ\ dêh char Gia Lai mư\h tru\h an^h kơpal ư\h kơ tom băt huo\ng hloi lơ\m thu\ng lu\ng hu\h pơm ăn 1 ‘nu bơngai lôch păng 19 ‘nu bơngai rơka. Lơ\m ‘măng gre hơlu\k au, gơnơm đe\i Khu\l tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar trong gre nơnăm Đak Man kơna dôm tơmoi rơka đe\i pơ gring to\k đơ\ng lu\ng hu\h to\k tru\h tơ\ trong păng chơ ming hơmet tơtom tơdăh ư\h ro\ năng đe\i tơdrong krê hơmơt hlo\h dơ\ng. {ak si Lê Huy Thanh, Kơdră che\p pơgơ\r Hnam pơgang tơring Đak Man tơbăt:“ Jơhngơ\m đon iung yak năm tơgu\m do\ng đơ\ng Khu\l tơgu\m do\ng păng tơdrong joăt jang vă ming hơmet đơ\ng ‘nho\ng o\h roi năr roi kơtang kơ yuơ hlôi tơgu\m do\ng lơ ‘măng bơih. ‘Măng au ki lăp lơ\m 2 jơ rim bơngai răm huo\ng lơ\m lu\ng hu\h hlôi đe\i tung to\k tơ\ kông păng chơ ba năm tơ\ hnam pơgang. Re\nh tơpă mơ\n păng sơđơ\ng ‘lơ\ng hơ iă ăn bơngai đe\i tơdrong sar bar”.

Khu\l tơgu\m do\ng te\nh koăng gre tơtơ\m hơlu\k Đak Man vang tơgu\m do\ng gre chơ tơmoi hơlu\k năr 1/3

Atu\m hăm tơgu\m ming hơmet tơtom rim ‘măng sar bar trong nơnăm lơ\m tơring, Khu\l hơdru\h tơdăm tơgu\m ming hơmet, tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar trong nơnăm tơring Đak Man oe\i tôch hơdrin vang jang tơgu\m ăn khu\l bơ\ jang dêh char boăl Quảng Nam lơ\m tơdrong iung jang tơgu\m do\ng rim ‘măng sar bar trong nơnăm.

Mă hơdăh nhen [ơ\t năr 18/04/2015 vang tơgu\m do\ng gre chơ tơmoi huo\ng lơ\m hơlu\ng hu\h trong koe\t koe\l Lò Xo păh apu\ng Phước Sơn, dêh char Quảng Nam hăm 29 ‘nu bơngai răm lơ\m au đe\i 2 ‘nu bơngai lôch; năr 23/6/2015 tơgu\m do\ng gre chơ tơmoi huo\ng lơ\m hơlu\ng hu\h hăm 34 ‘nu bơngai sar bar, lơ\m au đe\i 1 ‘nu bơngai lôch păng 6 ‘nu bơngai j^ ăl…

Gle\h hrat, hơmơt tơt hăm dôm “bơngai do\ng er^h” kơ dôm bơngai đe\i tơdrong sar bar trong nơnăm trong koăt koe\l Lò Xo ‘no\h găh lơ rim ‘măng sar bar tơ\ gơmăng; gre adoi nhen dôm bơngai răm găh lơ huo\ng lơ\m hơlu\ng hu\h kơna năm tơgu\m do\ng tôch tơnap tap păng hơmơt tơt. Vă tung ba bơngai j^ đơ\ng hơlu\ng hu\h to\k tơ\ trong, rim bơngai lơ\m Khu\l tơgu\m do\ng măh pu\ bơngai j^ đơ\ng ‘no\h te\h to\ng poch tơle\i yak hlo\h yoăn pơdơ\ng. Pơma tru\h Khu\l hơdru\h tơdăm năm iung jang tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar tơring Đak Man, [ok Nguyễn Xuân Hướng, Kơdră bơ\ jang hla bơar An^h ve\i lăng Sơđơ\ng trong nơnăm dêh char Kon Tum, tơbăt:“ ‘Nau jing m^nh Khu\l hơmet pơ gia, do\ng tơgu\m te\nh koăng kăl hlo\h păng khu\l au hlôi iung jang lơ\m dôm sơnăm au tôch hơ iă. Mư\h đe\i gre chă tơtơ\m, hơlu\k păng kơtơ\ng ang đe chă tơroi ‘no\h Khu\l au jing m^nh lơ\m dôm khu\l năm tru\h hơlau hlo\h păng tôch hơdrin vang jang do\ng tơgu\m hơnhăk bơngai j^ to\k tơ\ kông păng chơ năm tơ\ hnam pơgang tơtom. Đơ\ng mă no\h pơm dă [iơ\ kơtang găh lôch răm hăm bơngai đe\i tơdrong gre hơlu\k tơtơ\m”.

Jăl trong koăt koe\l Lò Xo hơnơ\ng đe\i gre hơlu\k

Hăm jơhngơ\m đon pơm ju\k iung jang, nơ\r pơma tơngla iung jang kơ yuơ kon pơlei pơla, rim bơngai lơ\m Khu\l do\ng tơgu\m gre hơlu\k tơtơ\m Đak Man ư\h khan lăp bơngai do\ng er^h ăn dôm bơngai đe\i tơdrong răm tơ\ trong krông krang koăt koe\l Lò Xo mă le\i đe sư oe\i iung jang dôm tơdrong jang g^t kăl hlo\h dơ\ng, ‘no\h jing tơgop pơm tơpl^h jơhngơ\m đon chă tơche\ng akhan tơdăh do\ng tơgu\m dôm bơngai rơka, lôch kơ yuơ gre tơtơ\m, hơlu\k gô tơ [ơ\p dôm tơdrong ư\h kơ pu\n ai, tơdrong ư\h kơ ‘lơ\ng kơ bơngai Jeh – Triêng. {ok A Lê Mai, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring Đak Man tơbăt, sơ\ kon pơlei bơngai Jeh - Triêng oe\i sa lơ\m 3 pơlei kơ tơring ‘moi kiơ\ trong gre Hồ Chí Minh, ‘no\h đe\i Đông Nay, Đông Lốc, Măng Khênh hmă hmă ve\h ver rim ‘măng đe\i gre tơtơ\m hơlu\k păng ư\h kơ ‘me\h vang tơgu\m do\ng. Mă le\i [o#h hơdăh dôm tơdrong jang ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng Khu\l tơgu\m do\ng te\nh koăng sar bar gre tơtơ\m hơlu\k Đak Man kơna kon pơlei hlôi đe\i tơpl^h jơhngơ\m đon tơche\ng păng iung jang:“ Jơhngơ\m đon tơche\ng kơ kon pơlei hlôi đe\i tơpl^h lơ. &nh [o#h kon pơlei oe\i lơ\m 3 pơlei kơ tơring hlôi tơpl^h ‘nao pă đe\i ‘nhoen yă kiơ bơih. Yak hlo\h tơdrong ‘nhoen păng tăr văr. Mư\h [o#h đe chă j^ jăn đơ\ng pơ\k hao gre dăh mă gre tơtơ\m, hơlu\k ‘no\h kon pơlei je\i vang năm tơgu\m do\ng hloi. Kon pơlei hlôi hlo#h vao tơdrong au kơna hlôi yak hlo\h tơdrong joăt joe ư\h kơ tro\ [lep sơ\ bơih.

Đơ\ng ro\ng hlo\h 4 sơnăm vang jang tơgu\m do\ng tru\h mơj^t ‘măng gre tơtơ\m hơlu\k lơ\m trong koăt koe\l Lò Xo, 10 ‘nu bơngai lơ\m Khu\l năm iung jang hơmet pơ gia, tơgu\m do\ng te\nh koăng tơrong Đak Man, apu\ng Đak Glei, dêh char Kon Tum hlôi ako\m răk đe\i lơ trong jang hơ iă păng roi năr bơ\ jang roi ‘lơ\ng hlo\h lơ\m tơdrong tơgu\m do\ng dôm bơngai đe\i tơdrong. Mă le\i, tơdrong mă 10 ‘nu bơngai lơ\m Khu\l tơgu\m do\ng te\nh koăng gre tơtơ\m hơlu\k Đak Man ‘me\h vă ‘no\h trong koăt koe\l Lò Xo gô jing jăl trong sơđơ\ng vă đe sư pă đe\i io\k yua dôm trong jang hlôi băt păng joăt joe ai.

Bơngai ch^h: Khoa Điềm

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt