VOV4.Bahnar - Dêh char Gia Lai dang ei đei hloh 5.000 unh hnam kon pơlei atu\m hăm minh [ar anih jang mu\k drăm kăl to\k io\k jên pơtăm tơ ‘măl cà phê, mă lei dang ei pơtơm đei pơhlom 100 unh hnam kon pơlei păng 2 anih jang mu\k drăm đei axong to\k io\k jên jang âu. Đei lơ tơdrong pơm ăn đei tơdrong âu, pơm ăn trong pơkăp tơgu\m đơ\ng teh đak lơ\m tơdrong pơtăm tơ ‘măl cà phê tơnap kơ đei jơnei tơnăp.  

Unh hnam [ok Loi, bơngai Bahnar, tơ\ pơlei Brông Thông, xăh Ia Băng, apu\ng Đak Đoa, đei 5 sào cà phê, pơtăm đunh kơ âu hloh 20 xơnăm. Dang ei pơgar ‘long hlôi kră, plei ưh lơ păng găr cà phê ưh đei ‘lơ\ng. Unh hnam [ok ‘meh pơtăm tơ ‘măl tôm pơgar ‘long, mă lei ưh kơ măh jên jang, păng hiong đ^ 4-5 xơnăm pơtơm đei xa xơđơ\ng, noh duh tam mă đei io\k jang lơ\m hơgăt teh xă mă kăl noh pơtăm hơlơ\k đe\ch, minh [ar tơm hlôi lôch dăh mă [ơm pơrang. Mă băt teh đak đei tơdrong tơgu\m to\k io\k jên jang vă pơtăm tơ ‘măl mă lei truh dang ei unh hnam [ok Loi duh tam mă đei axong to\k io\k jên jang âu: “Cà phê âu jo# hơlen noh 25 xơnăm bơih, dang ei hăp kră, plei ưh đei lơ. Tơdrong pơtăm tơ ‘măl noh Teh đak đei axong ăn to\k io\k jên đunh năr mă lei kon pơlei tam mă đei axong to\k io\k mơ\n. ‘Meh vă kon pơlei đei axong to\k io\k jên hăm jên cheh to\ xe\t, kơlih pơtăm tơ ‘măl cà phê to\ xe\t noh 4-5 xơnăm ‘mơ\i pơtơm gơh xơđơ\ng, 2-3 xơnăm mă blu\ng noh kơtuen plei tam mă xơđơ\ng ôh.”

Tơdrong kăl jên vă pơtăm tơ ‘măl cà phê đơ\ng kon pơlei, mă hăt noh kon pơlei kon kông noh lơ tơpă, mă lei tơdrong đei axong jên to\k io\k hăm jên cheh to\ xe\t nhen dang ei, mă loe noh kon pơlei ưh đei hla bar yua teh. Dôm unh hnam đei hlabar pơkăp yua teh dăh mă đei mu\k drăm nai noh tơtă io\k dơ\ng tang hăm dôm anih mong jên vă to\k io\k jên jang tơdrong jang nai. Yuơ noh, kon pơlei tơnap vă đei axong to\k io\k jên hăm jên cheh to\ xe\t [ơ\t mă pơkăp hla bar pơkăl to\k io\k athei đei mu\k tơmam dơ\ng tang. {ok Jil bơngai Bahnar, oei tơ\ plei Brông Thông, xăh Ia Băng, apu\ng Đak Đoa ăn tơbăt, klo hơkăn [ok đei me\ [ă axong ăn 1ha cà phê, dang ei hlôi kră. Yuơ hơgăt teh âu tam mă đei axong hla bar pơkăp yua teh noh ưh đei axong ăn to\k io\k jên jang: “Me\ [ă axong ăn kơ kon noh tam mă axong tơklăh hla bar  bìa đỏ. Noh inh ‘meh to\k io\k đơ\ng anih mong jên duh tơnap. Lăng atu\m kon pơlei ‘meh to\k io\k đơ\ng anih mong jên, mưh đei hla bar bìa đỏ noh to\k io\k jên vă pơtăm tơ ‘măl cà phê. Oei hơdre\ch cà phê âu kră kru\t bơih, plei ưh đei lơ, roi năr roi tơjruh.”

‘Nguaih kơ noh, tơdrong tơre\k jên axong to\k io\k vă pơtăm tơ ‘măl cà phê duh oei tơjra#m minh [ar tơdrong tơhlăk, kơlih pơkăp axong to\k io\k đei tơdrong pơkăp tơnap. Xơkơ\t ăn to\k io\k lơ\m minh hơgăt teh dang ei noh 150triu hlak jên minh ha jing to\ xe\t đe\ch. Lơ\m kơplăh noh jên cheh tam mă tơpă lăp đon; khei năr axong to\k io\k to\ xe\t păng tơdrong axong to\k io\k lơ ‘măng duh ưh kơ [lep hăm tơdrong kăl đơ\ng kon pơlei păng dôm anih jang mu\k drăm.

Kiơ\ kơ [ok Hà Ngọc Uyển, Kơdră Anih choh pơtăm păng vei hơlen ‘long pơtăm Gia Lai, jo# truh dang ei, ja#p dêh char đei hloh 5.000 unh hnam kon pơlei atu\m hăm minh [ar anih jang mu\k drăm ‘meh chih măt vă đei axong to\k io\k jên vă pơtăm tơ ‘măl cà phê. Mă lei, dang ei pơtơm đei pơhlom 100 unh hnam kon pơlei păng 2 anih jang mu\k drăm đei axong to\k io\k, hăm jên hre pơhlom 38 tih hlak jên. Minh kơxo# to\ xe\t hăm tơdrong kăl pơm jang: “Jên axong to\k io\k đơ\ng Jơnu\m pơgơ\r teh đak tơle\ch lơ\m khei năr vă vih pơtăm tơ ‘măl cà phê tơ\ Gia Lai, kon pơlei đei axong to\ xe\t xot đe\ch. Pơkăl Anih mong jên teh đak dăh hơto\k kơxo# jên axong to\k io\k lơ hloh. Mă 2 dơ\ng noh, adrol ki pơkăp 2-3 ‘măng axong to\k io\k, noh kiơ\ kơ inh ako\m minh ‘măng hloi, mă lơ jat noh 2 ‘măng vă kon pơlei [ônh hloh lơ\m tơdrong yua jên. Mă 3 noh, rim anih jang găh mu\k drăm cham char dru\t tenh tơdrong bơ\ hla bar pơkăp yua teh ăn unh hnam kon pơlei. Cho\ng mă, anih mong jên pơm trong hiôk ăn unh hnam kon pơlei pơjing mu\k tơmam lơ\m hơgăt teh vă io\k dơ\ng tang noh gô [ônh [o\ hloh.”

Ja#p dêh char  Gia Lai dang ei đei pơhlom 90.000ha cà phê, jing minh lơ\m dôm ‘long pơtăm tơm kơ dêh char. Mă lei, anih jang âu oei dơ\ng tơ\ anăp tơdrong tơnap tap yuơ hơgăt cà phê kră roi năr roi lơ. Lơ\m kơplăh noh, tơdrong tơre\k hăm tơgu\m pơtăm tơ ‘măl oei tơjra#m tơnap tap mơ\n.

Lan chih păng rapor