VOV4.Bahnar - Gơnơm kh^n tơplih khôi choh jang xo vă choh jang kiơ\ trong ‘nao rơgei, lơ kon pơlei kon kông tơ\ dêh char Lâm Đồng hlôi to\k pơdro\ng. Dôm unh ru\p pơtăm ‘nhot, pơkao kiơ\ kih thuơ\t ‘nao đei yua lơ găh mu\k drăm hlôi tơgop tơplih đon kơche\ng, trong pơm jang đơ\ng kon pơlei kon kông, pơih trong hơto\k pơm jang kơjăp xơđơ\ng tơ\ tơring.

            Tơ\ anăp hnam man kơjăp ‘lơ\ng đei kơjă kơ tih hlak jên, [ok Rơ ông Tuyên, oei tơ\ kueng Đan Kia, th^ tra#n Lạc Dương, apu\ng Lạc Dương, dêh char Lâm Đồng chơt hơ iă tơroi: gơnơm đơ\ng pơtăm yâu, pơtăm pơkao ngăl đe\ch.

 Xơnăm 2015, Jơnu\m kon pơlei jang mir apu\ng Lạc Dương hơvơn tơplih hơdre\ch ‘long pơtăm, pơtho găh kih thuơ\t pơm jang kiơ\ trong ‘nao rơgei, unh hnam [ok hlôi ro# le# 3 sào cà phê kră kru\t vă pơtăm yâu tây kiơ\ trong ruih đak hăm kơmăi. Đơ\ng noh, rim xơnăm unh hnam [ok đei yua hloh 100 triu hlak jên. {ôh tơdrong pơtăm ‘nhot, pơkao kiơ\ trong ‘nao noh rơhơi, păng đei io\k yua lơ, [ok Rơ Ông Tuyên to\k bo\k oei tơplih je# đ^ hơgăt 7 sào cà phê vă pơtăm pơkao ho\ng:  Pơtăm  cà phê noh pơrang pơrăm, mă minh xơnăm pơtơm đei jên. Oei pơtăm mă âu noh da [iơ\ huach jơhngơ\m hloh, ‘năr yơ duh đei jên. Rim pơyan jang đei yua đơ\ng 15 - 30 triu hlak jên. Xơnăm kơnh inh gô phă pơđ^ cà phê vă pơtăm pơkao.

Atu\m hăm tơdrong yua trong jang ‘nao rơgei, lơ unh hnam kon pơlei kon kông tơ\ Lạc Dương oei hơbe\ch lơ tơdrong hơlen tơring te\ch, tơguăt atu\m găh pơtăm ‘nhot, pơkao kiơ\ pơkăp đơ\ng dôm anih jang mu\k drăm. {ok Krajan Wơr, oei tơ\ kueng Đan Kia, păng [ok Cil Philip, oei tơ\ kueng B’Nơr C, th^ tra#n Lạc Dương, hlôi jang atu\m tơplih hloh 5 sào cà phê vă pơtăm hla xơ[ei lôm păng pơkao ho\ng.

{ar [ok k^ pơkăp hăm anih răt tơmam kiơ\ kơjă 5.000 hlak jên hăm minh tơm hla xơ[ei lôm păng 1.000 hlak jên hăm rim to\ pơkao ho\ng. Hăm kơjă te\ch xơđơ\ng âu, rim xơnăm [ok  Krajan Wơr đei yua je# 300 triu hlak jên, oei [ok Cil Philip duh đei yua hloh 120 triu hlak jên.

{ok Cil Philip ăn tơbăt: Adrol ki, nhôn ưh đei ho\k hơlen noh pơtăm ‘nhot ưh đei yua lơ. Dang ei nhôn hlôi đei ho\k lăm pơtho, pơtăm ‘nhot adoi đei [iơ\ mơ\n păng minh xơnăm nhôn pơtăm đei 3 pơyan. Pơtăm ‘nhot dang ei hlôi jang kiơ\ khoa ho\k kih thuơ\t noh đei yua lơ nhen tơdrong hơpơi. Inh ‘meh vă mih ma duch nă io\kyua dôm tơdrong rơgei khoa ho\k kih thuơ\t, vă pơm jang đei yua lơ hloh păng tơdrong erih roi năr roi ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng hloh.

Rim unh hnam choh jang đei yua lơ găh mu\k drăm hlôi jing anih pơkăp ăn rim unh hnam kon pơlei kon kông tơ\ tơring truh ho\k pơhrăm pơm jang. Dang ei apu\ng Lạc Dương đei 4.000 unh hnam vang choh jang kiơ\ trong ‘nao rơgei, lơ\m noh đei pơhlom 250 unh hnam kon pơlei kon kông, hăm tơdrong đei yua rim xơnăm đơ\ng 100-150 triu hlak jên. Jơnu\m jang găh kon pơlei choh pơtăm apu\ng Lạc Dương to\k bo\k pơtoi dru\t kơtang tơdrong hơvơn kon pơlei tơplih hơdre\ch ‘long pơtăm, trong jang, atu\m hăm noh pơih lơ lăm ho\k găh trong jang ‘nao, chă anih jang hadoi păng tơgu\m jên jang ăn kon pơlei io\k jang kiơ\ trong ‘nao. {ok Nguyễn Hồng Thủy, Kơdră Jơnu\m kon pơlei jang mir apu\ng Lạc Dương ăn tơbăt: Apu\ng oei xơkơ\t pơjing jơnu\m jang hadoi hăm dôm anih jang mu\k drăm răt tơmam drăm pơtăm đei. Kiơ\ tơdrong tơroh te\ch răt, kon pơlei [ôh pơyua, hiôk găh te\ch tơle\ch tơmam noh lơ bơngai vang jang tơnăp. Rim xơnăm, mưh bơngai jang kh^n chih măt pơm jang kiơ\ trong ‘nao noha pu\ng gô tơgu\m ăn đe ye\t to\k io\k jên jang vă axong choh pơtăm.

{ok Đa Cát Vinh, Kơdră Jơnu\m kon pơlei jang mir dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt, tơdrong hơto\k choh jang kiơ\ trong ‘nao rơgei tơ\ tơring lơ\m khei năr âu ki hlôi đei jơnei hơ iă.

Dang ei ja#p dêh char đei 11.000 ha teh choh jang đei kơjă hloh 500 triu hlak jên minh ha minh xơnăm. Lơ\m noh, hloh 700 ha đei yua rim xơnăm đơ\ng minh truh pêng tih hlak jên. Đei hloh 970 anih jang, unh hnam kon pơlei đei axong hla bar pơkăp VietGAP, GlobalGAP, Organic hăm hơgăt jang hloh 2.500. Mă thoi noh, vih hơlen lăng choh jang xa kiơ\ trong ‘nao rơgei duh oei răh rai đe\ch, tam mă đei lơ um ru\p jang tơguăt hăm hơgăt xă hloh. Vă tơgu\m kon pơlei xơđơ\ng pơm jang kiơ\ trong ‘nao lơ\m choh pơtăm gơh kơjăp xơđơ\ng, [ok Đa Cát Vinh akhan, pơđ^ teh đak păng anih jang mu\k drăm kăl đei dôm trong jang hơdăh vă vei xơđơ\ng ăn kon pơlei choh jang xơđơ\ng hăm tơdrong răm đơ\ng hơyuh to# ‘mi păng kơjă te\ch: “Inh kơche\ng tơdrong pơkăp bảo hiểm ăn dôm unh hnam choh jang kiơ\ trong ‘nao rơgei dang ei noh kăl tơpă vă vei xơđơ\ng tơdrong pơyua [ơ\t đei tơdrong răm. Atu\m hăm noh teh đak duh kăl pơkă tơring mă hơdăh păng athei pơkăp găh hơgăt pơm jang. Găh hơnăn tơmam drăm duh athei jo# hơlen ăn dôm tơmam choh pơtăm đei tơ\ Lâm Đồng. Vă pơm thoi yơ gơh xơđơ\ng tơmam drăm đơ\ng pơtăm truh te\ch tơle\ch păng atu\m hăm noh hơnăn mă pơkăp gơh đei tơbang ja#p kơpal teh”

Lan chih păng rapor