VOV4.Bahnar - Lơ\m dôm xơnăm tơje# âu tơ\ tơring Tây Nguyên, hơyuh to# ‘mi roi năr roi kơne#, tơplih ưh ê, hlôi pơrăm tih tên hăm tơdrong erih kon bơngai păng mu\k drăm. Xơnăm âu mă ‘nao pơtơm ăh pơyan ‘mi, mă lei jơnu\m pơgơ\r tơring păng kon pơlei rim dêh char lơ\m tơring hlôi hiơ\r kơ jơhngơ\m hăm ‘mi kial cham char pơrăm.

Kơtă lơ\m dôm ‘măng ‘mi blu\ng pơyan păng ăh blu\ng khei 3 păng tong ane# khei 5 âu hlôi pơrăm tih tên găh mu\k drăm tơ\ tơring lơ\m plei tơm Kon Tum, dêh char Kon Tum. Tơ\ dôm xăh: Đak Năng, Ngọc Bay, Đoàn Kết… ‘mi pre\l atu\m hăm kial phu\t huơ\r, pơm tơpăr pơhlom 200 bơbu\ng hnam kon pơlei; pơm tơpăi minh pôm hnam khop to\k bo\k oei man, 2 to\ rong păng tơpăr lơ bơbu\ng lăm ho\k. Kial phu\t huơ\r duh pơm dôm j^t ha kơxu păk tơgơ\, răm găh mu\k drăm hăm kon pơlei noh tih tên hloh.

‘Nho\ng A Do Le tơ\ pơlei Rơ Wak, xăh Đak Năng adoi oei hiơ\r kơ jơhngơ\m yuơ ‘mi kial phu\t huơ\r ăh kơxơ\ năr 16/5 âu ki hlôi pơm păk tơgơ\ hloh 1ha kơxu oei ăh xơnăm kôih io\k kơtăk: “ ‘Mi kial kơmlat răh rai. Đang kơ noh đei kial tih phu\t huơ\r tơpuh lai yơ ưh kơ băt. Hnam pai go\ inh tơpăr ke\t keng hloi. Tơm ‘long păk tơgơ\ [enh [ang mă inh ưh kh^n pơih ‘măng. Răm âu tih tên hăm unh hnam inh, tôch he\l kơ đon mă ưh gơh tep hloi. Pơngơ\t tơdrong jang xa yua lơ\m unh hnam gô gơnơm đơ\ng yơ. Gơnơm lơ\m tơm kơxu đe\ch, dang ei noh răm thoi âu”.  

Mă jơnu\m pơgơ\r tơring dôm jăl tơ\ dêh char Kon Tum hlôi kơdih jang lơ\m tơdrong tang găn păng tơjră ‘mi kial, băt hơdăh tơdrong jang 4 pơkăp tơ\ tơring. Cho\ng mă yuơ tơring teh kông krang, đak hơbông, hơlih teh tôch hli hlơt noh tơdrong răm tơpă jing tơdrong đei [ôh hơnơ\ng đe\ch ăh pơyan ‘mi xơnăm âu.

Đak Glei noh apu\ng hin dơnuh, jên mong lơ\m xơnăm adro# đei pơhlom 21 tih hlak jên, mă lei cham char ‘mi kial hlôi pơrăm hloh tong ane#. Mơ\t ăh pơyan ‘mi đak hơbông xơnăm âu, đei lơ tơdrong răm đơ\ng xơnăm xơ\ tam mă hơmet đang. Yuơ noh hơlih teh, tơhlăk tơhl^n đei [ôh ưh ê tơ\ jăl trong đơ\ng apu\ng năm tơ\ dôm xăh: Đak Nhoong, Đak Blô; jăl trong tih đơ\ng dêh char năm tơ\ dôm xăh: Đak Choong, Mường Hoong, Ngọc Linh ‘nâu nai hia. {ok Trịnh Xuân Lộc, Pho\ kơdră anih vei lăng kon pơlei apu\ng Đak Glei ăn tơbăt: “Tơnap tap mă [ôh đei noh teh kông krang hang nak tơklăh hloi. Dôm jăl trong vih vơ\t răm kơtă yuơ ‘mi tih đunh năr, pơm ăn trong tơblơ\r tơnap kơ vih vơ\t. Mă 2 noh đak to\k hơbông tơ\ tơring kon pơlei. Mă 3 noh pơrăm truh tơmam pơtăm. Găh tơnap tap kơ tơring noh jên axong jang vă chă tơgu\m, axong ăn tơdrong jang tơgu\m do\ng oei đei tơdrong ưh kơ hiôk”.

Atu\m hăm jăl trong tih kơ dêh char, apu\ng tơ\ 3 apu\ng: Đăk Glei, Tu Mro\ng păng Kon Plông duh tơhlăk tơhl^n lai yơ đei ‘mi tih đak hơbông. Lơ\m dêh char Kon Tum, dôm jăl trong tih nhen jăl trong Hồ Chí Minh, jăl trong 40B, jăl trong 24, jăl trong Trường Sơn Đông tơroh đơ\ng Kon Tum hăm tơring to\k bo\k păng rim dêh char Tây Nguyên duh [ônh [ơm hơlih teh păng đak hơbông ăh pơyan ‘mi dơ\t tơklăh. Atu\m hăm noh, tơdrong vei xơđơ\ng hăm dôm dơnâu mong đak hnam kơmăi unh hơyuh; 175 hơbong pơnơ\ đak, đei 71 dơnâu mong đak, 97 dơnâu bơ\t đak, 7 anih [ôm pơro đak unh hơyuh duh jing tơdrong tơnap tap mơ\n. {ok Nguyễn Hữu Nghĩa, Kơdră Anih jang kih thuơ\t vei hơlen hơbong pơnơ\ đak dêh char Kon Tum ăn tơbăt: “Dôm dơnâu ming man dang ei oei răh rai lơ\m tôm 9 apu\ng, plei tơm kơ dêh char. Yuơ noh anih ming man ataih păng teh kông krang hang nak tơklăh hloi noh tơnap ăn tơdrong vih vơ\t, hơlen. Mă 2 noh hơbon gpơnơ\ đak man đơ\ng đunh bơih truh dang ei tam mă đei ming hơmet noh hlôi hư răm. ‘Nguaih kơ noh, găh tu đak, hơbong pơnơ\ đak [enh kơ ‘nhe\t uh yuơ noh [ơ\t đei ‘mi teh trôk ‘long kơcheh tơhiu ro [enh dơnâu noh pơm tơnap tap ăn tơdrong jang tang găn păng tơjră hăm đak hơbông”.

Tơpă ăn [ôh lơ\m dôm xơnăm tơje# âu, tơring Tây Nguyên pơma atu\m, dêh char  Kon Tum pơma adro# hơnơ\ng [ơm răm kơtă đơ\ng hơyuh áp thấp nhiệt đới duh nhen ‘mi kial kơtang. Lơ\m kơplăh noh hăm tơring teh kông krang, hang nak đei lơ tơring kon pơlei oei xa, anih jang oei lơ\m anih tơm ‘mi kial đak hơbông, hơlih teh noh xơnăm âu, mă pơtơm ăh blu\ng pơyan ‘mi đe\ch, cho\ng mă tơdrong pơngơ\t hăm ‘mi kial hơnơ\ng ang bang hăm jơnu\m pơgơ\r păng kon pơlei tơ\ tơring.

Lan chih păng rapor