VOV4.Bahnar - Đei xơkơ\t jing minh lơ\m dôm hơdre\ch ‘long pơtăm tơm, truh dang ei hơgăt kơxu kơ dêh char Kon Tum đei je# 75.000 ha. Dang ei, hăm hơgăt kơxu tơ ‘ngla, pơgar kon pơlei, mă hăt noh tơ\ tơring kon pơlei kon kông kôih io\k kơtăk kơxu ưh [lep kih thuơ\t đei [ôh lơ. Tơdrong răm noh trong kôih kơtăk jing răm, pơrăm truh tơdrong pơyua păng tơdrong ‘lơ\ng hăm kơtăk kơxu.

Xăh Đak Hring, apu\ng Đak Hà, dêh char Kon Tum đei 11 pơlei pơla. Lơ\m xăh đei 1.000ha ‘long ko\ng ngie#p tơ ‘ngla pơm jang, lơ\m noh tơm kơxu đei truh  800ha. Pơtăm kơxu, nhen le\ ‘năr mă yơ duh năm kôih kơtăk kơxu, cho\ng mă ưh kơx^ bơngai yơ lơ\m xăh duh băt hơdăh kih thuơ\t kôih kơtak kơxu. {ok  A Khế, Kơdră Jơnu\m kon pơlei jang mir xăh Đak Hring ăn tơbăt, kiơ\ chă hơlen tơdrong kôih kơtăk kơxu ưh [lep kih thuơ\t đei [ôh lơ noh hăm unh hnam kon pơlei kon kông: “KIơ\ tơbang đơ\ng Jơnu\m kon pơlei jang mir pơm jang tơ\ tơring, tam mă băt hơdăh tơdrong kiơ ôh. Unh hnam [ơm tơdrong âu noh tam mă đei ho\k pơhrăm găh tơdrong kôih kơtăk kơxu thoi yơ mă [lep. Kơlih ‘nao kôih noh jang thoi ăi đe\ch yơh” 

Rok kiơ\ 2 păh trong pơtoi đơ\ng xăh Diên Bình, apu\ng Đak Tô truh xăh Đak Pxi, apu\ng Đak Hà ataih je# 20km noh jơk [lik tơm kơxu. Mă lơ noh hơgăt pơtăm oei lơ\m khei năr kôih io\k kơtăk. Năm chă tơmang tơ\ pơgar kơxu kơ minh unh hnam tơ\ jih trong noh [ôh tôch he\l kơ đon.

Ăh tơm kơxu je# 10 xơnăm oei to\k giơ\ng ‘lơ\ng, noh anih kôih tơhru\t tơhrơ\t yuơ xăng kôih kơtăk kơxu pơm.  Đei lơ tơm ăh anih kôih jru\ truh tơ\ tơ\r tơm hloh noh [ônh [ơm pơrang xa. Unh hnam đei hloh 1ha kơxu, ‘nho\nb A Châu, oei tơ\ pơlei Kon Hring, xăh Diên Bình, apu\ng Đak Tô ăn tơbăt, đei lơ tơdrong pơm ăn kôih kơtăk kơxu ưh [lep kih thuơ\t: “Adrol ki noh oh inh năm ho\k đang noh ho\k kôih kơtăk kơxu đơ\ng xư dơ\ng. {ôh hăp kôih noh inh [oi kiơ\ pơtơm băt. Băt bơih ră mă lei kôih tenh noh hăp jing thoi âu. Kơlih minh ‘nu kôih lơ\m 1ha noh ưh kơ ke\ ôh. Bơngai kôih rơgei đei 300 tơm đe\ch. Kôih đ^ mir âu noh lap lăh, ưh kơ tom năm jang noh đe kôih thoi ăi. Đe xư jo# hơlen kơxu reh kơ jên, lăp noh đe rong 2 – 3 xơnăm kơnh kôih io\k kơtăk păng ro# hu\t le# đe\ch ”.

Tơroi găh tơdrong răm đơ\ng kôih kơtăk kơxu ưh [lep kih thuơ\t, [ok  Lục Văn Tua, oei tơ\ thôn 11, xăh Đak Hring, apu\ng Đak Hà ăn tơbăt: “Ba kôih kơtăk noh răm truh tơ\ tơm kơxu mă ba kôih păng răm bơih noh hăp ưh đei klaih ‘lơ\ng ôh. Ba athei pơdơh kôih đunh năr ‘mơ\i noh pơtơm kôih hơlơ\k dơ\ng”.    

Hơlen băt đơ\ng lơ pơgar kơxu ăn [ôh, tơdrong ưh [lep mă lơ bơngai jang [ơm lơ\m kôih kơtăk kơxu noh kôih yoch, kôih kơđoh jru\ hloh kih thuơ\t pơkăp. Tơdrong mă âu pơrăm tih tên truh tơdrong axong kơchơ\t ‘lơ\ng duh nhen pơrăm truh kơđuh tơm kơxu.

Atu\m hăm yoch kih thuơ\t, kon pơlei oei pơhơi găh tơdrong mă kơxu kôih yoch đang ưh đei pik pơgang vă vei xơđơ\ng ăn kơđoh tơm klaih ‘lơ\ng. ‘Nâu jing tơdrong mă pơm ăn anih kôih tơm kơxu jing kro pơm tơjur kơtăk kơxu. {ok Dương Văn Khẩu, Pho\ kơdră jang Kih thuơ\t, kơ Anih jang găh Kơxu  Kon Tum akhan, tơdrong tơm pơm đei tơdrong âu minh păh noh yuơ đơ\ng tơdrong pơtho pơm jang, kon pơlei ưh gan đei pơhrăm kôih kơtăk kơxu; lơ tơring tơdrong pơhrăm noh kôih hăm tơm ‘long bri ưh kơx^ pơhrăm kôih tơ\ tơm kơxu. Minh păh dơ\ng noh đon bơnôh pơm jang đơ\ng kon pơlei tam mă tơnăp: “Tơdrong pơhrăm tơ\ tơring noh kon pơlei hlôh vao kơtă mă lei đơ\ng ro\ng kơ noh hiơt pơđ^. Hăm dôm bơngai rơchăm đơ\ng ro\ng kơ ho\k đang noh đe kôih ‘lơ\ng xơđơ\ng trong kôih păng đơ\ng noh jing tơdrong juăt hloi. Mă lei duh đei bơngai ưh đei rơchăm păng hơnơ\ng pơhơi dơ\ng, minh [ar năr kôih hơneng dêh hnang păng đơ\ng noh jing juăt hloi. Che\p xăng kôih păng kôih trong hơneng tôch dêh noh ưh kơ tro\ păng hơnơ\ng thoi noh mă ưh đei hơmet tơtom ”.

Tơdrong mă kon pơlei kôih kơtăk kơxu ưh [lep kih thuơ\t, pơrăm tih tên truh tơdrong pơyua kơtăk kơxu păng tơdrong to\k giơ\ng hăm ‘long pơtăm đei [ôh lơ tơ\ dêh char  Kon Tum. Mưh ưh đei tơdrong tơroi, hơmet tơtom noh tơdrong răm găh mu\k drăm ưh adro# jing tơdrong kơ rim unh hnam kon pơlei, mă pơrăm truh tơdrong pơkăp hơto\k tơ iung kơ dêh char Kon Tum tơchơ\t pơm jang hăm ‘long pơtăm âu.

Lan chih păng rapor