Bơngai pơtho tơdrong lui khop – anih gơnang tôch hơđơ̆ng kơ tơpôl Chăm tơ̆ Lâm Đồng
Thứ ba, 09:39, 10/11/2026 Đoàn Sĩ/Dơ̆ng tơblơ̆ Đoàn Sĩ/Dơ̆ng tơblơ̆
VOV.Bahnar - Lơ khei âu ki, tơ̆ dôm pơlei Chăm kơ dêh char Lâm Đồng, đe ƀok pơtho lui khop ưh lăp pơgơ̆r ‘lơ̆ng tơdrong lui khop, jĭ bơngai đei tơpôl gơnang yoa tôch hơđơ̆ng đech, mă oei adrin bơ̆ jang rim tơdrong lơ̆m tơpôl tơ̆ tơring, jing gơng tơƀưh kơjăp ‘lơ̆ng đơ̆ng khul kơdră tơring păng kon pơlei.

Mă đơ̆ng đĭ truh 75 sơnăm bơih mă lei ƀok Thông Long oei hơnơ̆ng ‘măn đĭ jơhngâm ăn tơdrong jang tŏk đơ̆ng tơpôl bơngai Chăm tơ̆ plei Phú Thuận, xăh Hàm Thuận Bắc, dêh char Lâm Đồng. Ưh lăp năm hơdrol lơ̆m tơdrong jang tŏk mŭk drăm, pơjing tơdrong arih xa ‘nao đĕch, ƀok Long oei hơtŏk hơnăp jang đơ̆ng bơngai đei kon pơlei lui yom, vang pơjing khul jang chinh trĭ, vei kơjăp păng tưk tơiung dôm kơjă kăp gĭt đơ̆ng tơdrong joh ayŏ kơ dŏ xoang kơ tơpôl bơngai Chăm. Mă ưh đei iŏk jang kơchư̆k kiơ lơ̆m khul kơdră tơring, mă lei lơ sơnăm  âu ki, ƀok Long jĭ bơngai hơnơ̆ng đei kon pơlei lui yom, mưh đei tơdrong hơnơ̆ng krao ƀok truh sek tơlang ăn.

Ƀok Thông Lạc, tơ̆ plei Phú Thuận, xăh Hàm Thuận Bắc tơroi, dôm tơdrong jang mă khul kơdră tơring tam mă tom băt, ƀok Thông Long hlôi truh roi tơƀôh bơih. Dôm tơdrong tơhil băl nhen ưh gơ̆h sek tơlang mă lei hăm đon tơnăp, gơ̆h pơma xa, ƀok tơgŭm ăn dôm pang hlôh vao, hŭt lê̆ dôm tơdrong ưh kơlăp băl: “Unh hnam ƀok Thông Long tơ̆ âu đei kon pơlei lui yom, oei ƀok Long ‘nŏh arih xa tôch ‘lơ̆ng hăm mih ma duch nă, rim nơ̆r ƀok pơma yoa tơdrong atŭm kơ pơlei pơla ngăl kơna rim bơngai mơ̆ng kiơ̆”.

Ƀok Thông Long ăn tơbăt, tơdrong hơpơi ‘mĕh tih hlŏh đơ̆ng ƀok ‘nŏh ƀôh mih ma duch nă lơ̆m pơlei mât 1 ƀơ̆r đon kiơ̆ khul kơdră pơgơ̆r tơring, kiơ̆ teh đak, rim tơdrong lui athei băt pơyom băl, ƀôh mih ma duch nă mât 1 ƀơ̆r đon ƀok tôch hơiă: “Inh chă krao hơvơn mih ma duch nă pơm kiơ̆ trong jang đơ̆ng Đảng, khôi luơ̆t teh đak, lê̆ pơm glăi khôi luơ̆t. Lơ̆m pơlei đei tơdrong tơhil băl đơ̆ng dôm unh hnam ‘nŏh inh kŭm hăm đe ƀok pơgơ̆r pơlei truh sek tơlang ăn”.

Kŭm nhen ƀok Thông Long mơ̆n, dôm sơnăm jê̆ âu, ƀok Huỳnh Cứng, Phŏ Kơdră vei lăng Khul pơtho lui Bàlamôn dêh char Lâm Đồng ưh lăp jang ‘lơ̆ng tơdrong jang lơ̆m khul lui đĕch, mă oei adrin bơ̆ jang ‘lơ̆ng rim tơdrong tơ̆ tơring hai.

Hăm hơnăp jang jĭ pơm phŏ Ƀok chuơ Vei lăng Bắc Bình (tơring Bắc Bình, Bình Thuận so), ƀok Huỳnh Cứng jĭ bơngai tơm dơnơm lơ̆m trong jang “Bơngai pơtho lui Bàlamôn vang vei lăng tơdrong sơđơ̆ng – yoa tơdrong arih xa hiôk chơt”. Dôm tơdrong tơgop đơ̆ng ƀok, vang pơm hơtŏk tơdrong pơvei đơ̆ng khul kơdră pơgơ̆r tơring, khul linh công an hăm bơngai pơtho lui khop păng kon pơlei Chăm.

Ƀok Huỳnh Cứng ăn tơbăt, tơdrong vang vei lăng sơđơ̆ng ‘nŏh jĭ hơnăp jang atŭm đơ̆ng rim kon pơlei, vă vei kơjăp tơdrong arih xa hiôk chơt ăn unh hnam, ăn tơpôl păng pơlei pơla: “Kơdih kâu inh adrin kŭm hăm khul kơdră tơring, Khul pơgơ̆r pơlei Phan Hiệp chă krao hơvơn kon pơlei Chăm tơ̆ âu vei kơjăp tơdrong sơđơ̆ng mă ‘lơ̆ng. Ưh gơ̆h lê̆ kon sâu kơdih kâu bơ̆n huŏng lơ̆m tơdrong glăi nhen thi hao gre, et xike… thoi noh ưh kơ ‘lơ̆ng ôh”.

Kon pơlei Chăm dêh char Lâm Đồng đei hlŏh 43.000 ‘nu bơngai, arih xa akŏm tơ̆ 9 xăh đei: Tuy Phong, Liên Hương, Bắc Bình, Hồng Thái, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận, Tân Thành, Sơn Mỹ păng Tánh Linh. Tơpôl bơngai Chăm tơ̆ Lâm Đồng đei 2 hơdrĕch tơm tơklep hăm tơdrong lui đe sư, ‘nŏh: Khul lui Bàlamôn păng khul lui Hồi giáo Bàni dêh char Lâm Đồng.  

Yă Táo Thị Mộng Quyên, Kơdră Anih MTTQ xăh Bắc Bình, dêh char Lâm Đồng ăn tơbăt, đe ƀok pơtho lui lơ̆m tơpôl bơngai Chăm hrei ‘nâu, ưh lăp vang tơgop vei kơjăp tơdrong juăt, jŏh ayŏ kơ dŏ xoang ‘lơ̆ng hơiă kơ hơdrĕch hơdrung đĕch, mă oei jing khul jang gĭt kăl lơ̆m tơdrong krao hơvơn, roi tơƀôh ăn kon pơlei jang tŏk mŭk drăm, pơjing tơdrong arih xa ‘lơ̆ng hơiă, vei kơjăp tơdrong sơđơ̆ng păng hơmet pơ ‘lơ̆ng tơdrong pơvei đĭ đăng hơdrĕch hơdrung: “Đe sư hơnơ̆ng tơƀôh hơdăh hơnăp jang đơ̆ng 1 ‘nu bơngai pơtho lui khop. ‘Ngoăih kơ krao hơvơn bơ̆ jang ‘lơ̆ng dôm tơdrong pơjei băl tơ̆ tơring, đe sư oei jang ‘lơ̆ng hơnăp jang vang vei lăng tơdrong sơđơ̆ng păng sek tơlang rim tơdrong tơhil băl tơ̆ tơring. Mĭnh kơsô̆ bơngai pơtho lui khop vang mât jang lơ̆m khul sek tơlang tơ̆ pơlei, vang sek tơlang lơ tơdrong tơhil băl lơ̆m unh hnam, kơtum kơtŏng ‘nhŏng oh kŭm nhen lơ̆m pơlei pơla”.

Pơma truh hơnăp jang đơ̆ng đe ƀok pơtho lui khop bơngai Chăm tơ̆ tơring, ƀok Võ Ngọc Hiệp, Phŏ Kơdră vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng pơma hơdăh: “Kiơ̆ đơ̆ng mơ̆ng lăng tơdrong tơroi lơ̆m tơpôl kŭm nhen pơma nuh hăm dôm bơngai jang tơ̆ tơring ‘nŏh tơpôl bơngai Chăm, đang kơ ‘nŏh đe ƀok pơtho lui khop lui hơnơ̆ng kiơ̆ tơdrong chĕp kơ̆l đơ̆ng Đảng, tơdrong pơgơ̆r đơ̆ng khul kơdră tơring, lui kiơ̆ dôm trong jang đơ̆ng Đảng tơlĕch, đơ̆ng noh mât 1 jơhngâm đon, adrin jang xa, blŭng a ‘nŏh vă tŏk klăih đơ̆ng tơnuh hin ‘mơ̆i, đang kơ ‘nŏh jang tŏk jing pơdrŏng, đei ƀôh”.

Hăm hơnăp jang đơ̆ng kơdih, đe ƀok pơtho lui khop hơnơ̆ng yak hơdoi hăm dôm khul pơgơ̆r pơlei đei lơ kon pơlei bơngai Chăm oei xa tơ̆ Lâm Đồng, vang jang ‘lơ̆ng rim tơdrong jang lơ̆m tơpôl tơ̆ tơring, tơguăt rim khul tơpôl, vang tơgop pơjing khul kơdră pơgơ̆r tơring 2 tăl roi đunh roi pran kơjăp.

Đoàn Sĩ/Dơ̆ng tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC