Tơ̆ hơnih Ming man jăl trong đơ̆ng Jăl trong tih 40B xah Tu Mơ Rông (hơdrol ki oei lơ̆m apŭng Tu Mơ Rông, dêh char Kon Tum so) năm truh thôn 8, xah Đăk Pxi (hơdrol ki oei lơ̆m apŭng Đăk Hà, dêh char Kon Tum so), dang ei noh dêh char Quảng Ngãi, tơdrong hăt hot pơm jang đei ƀôh hơdah. Đơ̆ng pơgê hrôih truh kơsơ̆ măng, kơmăi kơmŏk pơm jang hơnơ̆ng, bơngai jang kiơ̆ pơkăp tur jơ, pơm ăn hơnih ming man hăt hot lơ̆m dôm năr blŭng kơ sơnăm 'nao.

Tơdrong ming man ou đei kơsô̆ jên asong jang 220 tih hlj, iŏk đơ̆ng jên mong Trung ương tơgŭm păng jên mong kơ tơring, hăm trong hơtaih hloh 8,3 km. Lơ̆m noh jăl 800m kơ Jăl trong tih 40B đei pơih să, jăl nai noh đei man 'nao. Ah keh đang, jăl trong gô tơroh xah Tu Mơ Rông hăm xah Đăk Pxi, tơgop hơtŏk tơ-iung mŭk drăm – tơpôl, vei sơđơ̆ng tơpôl tơring, atŭm hăm noh iŏk yua tơnăp groi teh păng pơjing dôm hơnih oei xa ăn kon pơlei rok kiơ̆ jăl trong.

Truh dang ei, tơdrong man drơh trong đei jơnei pơhlom 45%; hlôi keh đang tuh tơmo rơga tong hơnê̆ drơh trong klah kơ Jăl trong tih 40B. Hơnih iŏk ming man hơvơn đei jê̆ 60 gre kơmăi kơmŏk atŭm pơhlom 80 bơngai jang, pơgơ̆r lơ hơnih jang hrơ̆p minh 'măng, tơlĕch jang hơdoi hăm dôm tơdrong man drơh, pơlăp đing pơchoh đak, man pơnơ̆ chơnĕng pĕng găn.

Ƀok Phan Ngọc Duy, Kơdră khul ming man Jăl trong tih 40B xah Tu Mơ Rông năm truh thôn 8, xah Đăk Pxi, dêh char Quảng Ngãi ăn tơbăt, hơnih jang oei pơgơ̆r pơhlom 10 hơnih ming man, asong man hơdrol tơ̆ dôm hơnih tơm lơ̆m Jăl trong tih 40B vă vei sơđơ̆ng tơdrong vih vơ̆t ăn kon pơlei: “Kiơ̆ tơdrong jang hlôi đei kĭ pơkăp, khei năr pơm kiơ̆ tơchơ̆t jang noh 900 năr. Mă lei, hơnih iŏk ming man hơtŏk ming man tenh hloh, hơdrin keh đang tơdrong pơkăp jang hrôih hloh tơchơ̆t. Hơnih teh pơm trong ưh đei tơnap tap, mă kăl noh tơdrong asong gre vih vơ̆t athei vei sơđơ̆ng vă kon pơlei gơh chă bô̆k vih, kơlih jăl trong 'nao mă lơ noh pơm kiơ̆ dôm jăl trong oei yua dang ei". 

Oei tơ̆ xah Đăk Pék, dêh char Quảng Ngãi (lơ̆m apŭng Đăk Glei, dêh char Kon Tum so), 2 tơdrong ming man trong dơnơm tŏk bŏk đei tơlĕch man noh Ming man Trong đơ̆ng hơnih tơm tơring kơdrơ̆m Đăk Glei so truh hơnih tơm xah Xốp, apŭng Đăk Glei so (dang ei noh xah Xốp, dêh char Quảng Ngãi) păng Tơdrong ming man Gơng 16/5.

Tơdrong pơm Trong đơ̆ng hơnih tơm tơring kơdrơ̆m Đăk Glei so truh hơnih tơm xah Xốp hơtaih hloh 17 km, đei man kiơ̆ pơkăp trong tơ̆ tơring pơsĕl kơnao A, drơh trong să 6,5 m. Tơdrong ming man đei pơtơm đơ̆ng khei 12/2024 truh khei 12/2026, dang ei keh đei pơhlom 10% kơjă pơkăp jang, dang ei akŏm ƀŭ jrăng păng man drơh trong.

Tơdrong man Gơng 16/5 đei kơsô̆ jên asong jang hloh 86 tih hlj, đei gơng păng trong năm ah 2 pah kơ̆l gơng hơtaih 648 m. Truh dang ei, ming man đei hloh 75% kơjă pơkăp jang. Hơnih iŏk ming man hlôi akŏm đei 3 tŏ kơmăi sir kôch, 2 tŏ kơmăi lu atŭm pơhlom 20 bơngai jang tơlĕch jang pơtoi hloi. Dôm tơdrong kăl tơm keh đang, dang ei akŏm man tơdrong kăl nai dơ̆ng, păng gô tuh ƀê tŏng như̆a, pơkăp unh pơchră vă asong gre kơdou trŏ kih thuơ̆t hơdrol kơ Têt Nguyên đan. Yă Nguyễn Thị Thương, Hơnih jang vei lăng kon pơlei xah Đăk Pék, dêh char Quảng Ngãi ăn tơbăt: “Hăm tơdrong man gơng 16/5, pơm jang đei pơhlom 80% pơkăp ming man. Xah jang kơjăp hăm hơnih iŏk ming man vă pơgơ̆r jang, hơtŏk bơngai jang, tơmam drăm, atŭm hăm noh hơtŏk kơtang tơdrong hrŭ ‘mong teh ming man vă pơm trong hiôk ăn tơdrong tơlĕch ming man”.

Sơnăm 2026 noh kăp gĭt hloh, sơnăm pơgơ̆r Hop akŏm bơngai tang măt jơ̆p teh đak mă 14 kơ Đảng, pơgơ̆r pôk rơih Kuô̆k hô̆i jăl 16 păng Hô̆i đŏng kon pơlei dôm jăl jang. ‘Nou adoi jing sơnăm pơih blŭng ăn jăl jang hơtŏk tơ-iung ‘nao hăm lơ trong jang hiôk păng tơnap tap hloi. Tơdrong pơm kiơ̆ pơkăp hơtŏk mŭk drăm – tơpôl sơnăm 2026 kơ dêh char Quảng Ngãi, lơ̆m noh đei tơdrong keh đang trong nơnăm gô đei lơ tơdrong hiôk vă hơtŏk tơ-iung.  

Tơchơ̆t Hop akŏm Bơngai tang măt ăn Đảng ƀô̆ dêh char Quảng Ngãi ‘măng mă mônh, jăl jang 2025 – 2030 sơkơ̆t hơdah akŏm asong jang, hơvơn păng iŏk yua tơnăp dôm tơdrong pran vă hơtŏk tơdrong pơm jang drơ̆ng minh, gơh hơgei; asong jang hơdrol ăn dôm xah hơtaih yaih, tơring kon pơlei kon kông. Tơdrong jang hăt hot tơ̆ tơring groi kông lơ̆m dôm năr blŭng sơnăm jing tơdrong bơ̆ng pang hơdah hloh ăn tơdrong kơ-‘nôh noh, pơm trong kăp gĭt vă rim tơring hơtŏk kơtang hloh jăl jang ‘nao. Ƀok Nguyễn Hoàng Giang, Kơdră Hơnih jang vei lăng kon pơlei dêh char Quảng Ngãi ăn tơbăt: "Tơdrong pơkăp ming man păng tơdrong asong jên jang kŏng sơnăm 2026 athei vei sơđơ̆ng trŏ nhen tơchơ̆t tơlĕch, ou jĭ sơnong jang chinh trĭ kăp gĭt kơ rim hơnih jang, rim tơ-‘ngla iŏk ming man. Athei akŏm pơklaih dôm tơnap tap, sek tơlang keh đang dôm tơdrong jang oei tơhlăk, pơdơh kơ jang; pơklaih dôm hơnih oei tơhlăk gah ming man, gah teh, hla bar asong ming man; hơtŏk tơdrong hrŭ ‘mong teh iŏk ming man vă drŭt tenh tơdrong asong ming man trong nơnăm kăp gĭt lơ̆m dêh char".