Mon Siu Thuý, lăm 6A, Hnam trưng hŏk jăl 1 păng jăl 2 Chư Đăng Ya, xăh Biển Hồ dêh char Gia Lai (xăh Chư Đăng Ya apŭng Chư Pảh so) ‘nao pơlong đang hŏk ki 1. Thúy tơbăt, 5 sơnăm tơ til ƀơ̆t hŏk jăl 1 sư tă kơ hŏk hơgei ngăl, kơna ưh kơ tơƀơ̆p pơmat tat lơ̆m ‘măng hơlen lăng âu. Kiơ̆ lơ̆m noh dơ̆ng, tơ̆ hnih oei sa kơtă, đei thây kô hơdrin pơtho akhan, kơna Thúy sa roi lui ngeh, hơdrin hŏk ‘lơ̆ng:

“Thây kô tơ̆ hnam trưng ‘noh tôch kơ tơnăp păng bơngơ̆t truh nhôn. Nhôn gô hơdrin hŏk pơhrăm ‘lơ̆ng hloh, vă hoei kơ pơm ưh kơ lăp đon mĕ ƀă păng thây kô pơtho”.

Kŭm hăm tơdrong hơtŏk tôm tơdrong găh anih jang tơmam drăm hnam trưng - lăm, pơtho pơhrăm ‘lơ̆ng tơ̆ tơring kon pơlei kon kông dêh char Gia Lai đei hơtŏk ‘lơ̆ng rơđăh. Mon Rmah H’ý, hŏk tro lăm 5B, Hnam trưng hŏk jăl 1 - jăl 2 Chư Đăng Ya tơbăt, hlôi ling lang iŏk đei tơdrong vang yak hơdai đơ̆ng thây kô, hnam trưng lơ̆m kơplăh hŏk pơhrăm. Ưh khan lăp pơtho ƀai ƀônh kơhlôh, pơtho tơnăp, thây kô oei hơnơ̆ng bơngơ̆t truh, chă hơlen lăng tơdrong hơrih sa ŭnh hnam vă đei dôm tơdrong pơlung, tơgŭm tơtom. Đơ̆ng noh, tơgŭm oh hŏk roi ‘năr roi gơh.

“Thây kô kŭm tôch kơ bơngơ̆t truh nhôn, ling lang tơgŭm nhôn. Ƀơ̆t kơplăh nhôn tơƀơ̆p pơmat tat ‘noh thây kô gô tơgŭm. Gơnang đơ̆ng noh, điêm hŏk nhôn păi ƀiơ̆ lơ. Hơpơi ‘meh đơ̆ng ĭnh gô jing Kŏng an”.

Kiơ̆ kơ yă Rmah H’Ngát oei tơ̆ plei Xoá, xăh Biển Hồ, dêh char Gia Lai, pơtho pơhrăm ‘lơ̆ng tơ̆ pơlei ưh khan lăp đei hơtŏk gơnang đơ̆ng dôm hnam trưng ‘lơ̆ng păng thây kô hưch hanh tơdrong jang, ‘mêm kơ hơioh. Tơdrong ‘lơ̆ng đei hơtŏk đơ̆ng dôm tơdrong bơngơ̆t truh đơ̆ng Đảng, Teh đak, tơgŭm đe oh găh jên hŏk, jên oei sa, asong phe, tơmam yua hŏk pơhrăm... Gơnang đơ̆ng dôm tơdrong jang tơgŭm âu, dôm ŭnh hnam dă ƀiơ̆ kơ pŭ trăp, hơioh đei tơdrong hiôk truh tơ̆ hnam trưng hŏk pơhrăm ‘lơ̆ng hloh. Yă Rmah H’Ngát tơbăt:

“Bơnê kơ Đảng, Teh đak hlôi đei dôm tơdrong jang tơgŭm hơdrol ăn kơ kon oh nhôn đei tơdrong hiôk vă truh tơ̆ hnam trưng, đei hŏk pơhrăm ‘lơ̆ng hloh. Kon oh nhôn hŏk pơhrăm roi ‘năr roi gơh ƀiơ̆, nhôn chhôk hơiă dêh”.

Ƀok Nguyễn Chiến Thắng, Kơdră vei lăng Hnam trưng hŏk jăl 1 - jăl 2 Chư Đăng Ya tơbăt, hnam trưng đei 90% hŏk tro ‘noh bơngai kon kông, găh lơ jĭ bơngai Jarai. Dôm tơdrong jang tơgŭm đơ̆ng Teh đak ‘măn ăn pơđĭ hŏk tro păng thây kô pơtho tơ̆ tơring pơmat tat dêh hloh, hlôi tơgŭm tơdrong pơtho păng hŏk đơ̆ng dôm hnam trưng roi ‘năr roi hơtŏk ‘lơ̆ng:

“Yua đơ̆ng tơdrong bơngơ̆t truh đơ̆ng tơdrong jang tơgŭm đơ̆ng Đảng, Teh đak thoi noh, đơ̆ng hlôh vao đơ̆ng mĕ ƀă klĕp truh hŏk tro ‘noh sơnăm đơ̆ng rŏng ‘noh kơjung hloh sơnăm hơdrol. Kon pơlei sơđơ̆ng gơih kon oh ăn hnam trưng, mă loi ‘noh mĕ ƀă hŏk tro đei tơdrong bơngơ̆t truh, mă đơ̆ng pơmat tat thoi yơ kŭm ăn kon oh truh tơ̆ hnam trưng tôm. Hnam trưng kŭm lui ngeh, mưh hơnơ̆ng thoi âu, mĭnh khei ‘năr dơ̆ng tơdrong hlôh vao lơ̆m kon pơlei gô kơjung hloh, gô ‘lơ̆ng hloh tôch kơ lơ.”

Kiơ̆ kơ ƀok Nguyễn Đăng Quang, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Gào, hơnih đei hloh 1 puăt kơsô̆ kon pơlei ‘noh bơngai kon kông, jơnei đơ̆ng dôm tơdrong jang tơgŭm hăm tơring kon kông lơ̆m lơ sơnăm hlôi hơtŏk hŏk jrŭ lơ̆m kon pơlei. Kiơ̆ đơ̆ng noh, tơdrong iŏk yua khoa hŏk ki thuơ̆t lơ̆m jang sa roi ‘năr roi đei yua, tơdrong hơrih sa kơ kon pơlei đei tơplih rơđăh ‘lơ̆ng. Mă loi ‘noh, kơsô̆ kon oh rim pơlei pơla tŏk đăi hŏk, kao đăng dăh mă hŏk tơdrong jang roi ‘năr roi lơ. Đơ̆ng noh, pơm ăn khŭl jang đei hŏk jrŭ, pơyua ăn hơtŏk tơiung mŭk drăm, tơpôl tơ̆ tơring.

“Tơdrong bơngơ̆t truh pơtho pơhrăm đơ̆ng Đảng, Teh đak bơ̆n tôch kơ trŏ, mă loi ‘noh jĭ tơring hơtăih hơtŏ. Hlôh vao ‘noh roi ‘năr roi đei hơtŏk ‘lơ̆ng, đe mon hŏk đăi hŏk tôch kơ lơ. Găh tơring ‘noh nhôn pơjing khŭl kang ƀô̆ kơtă hơnih, sơng iŏk đe mon hŏk đăi hŏk vih vă kơ pơjing khŭl kang ƀô̆ kơtă tơ̆ tơring.”

Dôm tơdrong jang tơgŭm trŏ ƀlep hlôi pơm tơplih pran kơtang ăn pơtho pơhrăm tơring kon pơlei kon kông tơ̆ dêh char Gia Lai pơma hơdrô̆, pơđĭ lơ̆m teh đak pơma atŭm. Hŏk tro đei tơdrong hiôk truh tơ̆ hnam trưng, thây kô sơđơ̆ng jơhngơ̆m tơklep hăm lăm hŏk, anih jang tơmam drăm roi ‘năr roi ‘lơ̆ng tôm. Gơnang đơ̆ng noh, tơdrong pơtho păng hŏk đei hơtŏk ‘lơ̆ng rơđăh, tơdrong hlôh vao đơ̆ng kon pơlei tơplih ‘lơ̆ng rim sơnăm. ‘Nâu jĭ tơdrong ‘lơ̆ng gĭt kăl vă pơjing bơngai jang kơtă hơnih, tơgop pơtrŭt hơtŏk tơiung kơjăp tơring hơtăih hơtŏ, tơring bơngai kon kông.