VOV4.Bahnar - Mưh pơ yan Puih mak truh, dêh char Lâm Đồng hơ nơ\ng pơ gơ\r tơ [âp muh măt kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe vih xa têt tơ\ pơ lei kơ dih vă tơ [ôh đon bơ nê tơ drong vang tơ gop tôch tôch ‘lơ\ng đơ\ng kon hơ ‘lơ\p oei xa tơ\ tơ ring nai lơ\m tơ drong vang pơ jing pơ lei pơ la, tơ drong nai dơ\ng ‘no\h hơ nơ\ng krao hơ vơn kon pơ lei tơ mât jên jang mă lơ [iơ\, ku\m hăm khul kơ dră tơ ring jang ato\k tơ iung mu\k drăm, tơ pôl. Đơ\ng sơ năm 2017 truh dang ei, jên đơ\ng kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe tơ mât lơ\m dôm tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl kơ dêh char Lâm Đồng to\k lơ đơ\ng 12 triu USD truh 65 triu USD.

Io\k đơ\ng sơ năm 2000 truh dang ei, [ok Ngô Đình Hiếu, oei tơ\ Mi hơ nơ\ng vih tơ\ Bảo Lộc – Lâm Đồng oei xa păng jang xa. {ok vang tơ mât jên jang hăm An^h chă tơ mang lăng Đam Bri (pơ lei tơm Bảo Lộc) pơ jing đei plei jo\h ayo\ kơ do\ xoang Châu Mạ nhen chăl kră sơ\ hăm te\h xă 6ha lơ\m tơ ring chă tơ mang lăng. Tơ ring âu tơ [ôh dơ\ng tơ drong arih xa, oei xa păng choh jang kơ kon pơ lei sơ\, jing an^h tôch hơ iă găh tơ drong joh ayo\, sơng đei lơ tơ moi truh tơ mang lăng.

An^h pơ dơ\h ngôi Dalat Edensee tơ\ Tơ ring chă tơ mang lăng dơ nâu Tuyền Lâm Đà Lạt (Lâm Đồng) yoa 1 ‘nu bơ ngai oei tơ\ te\h đak Đức man hăm kơ so# jên dang 600 ti.

‘Ngoăih kơ ‘no\h, [ok oei đei băt truh nhen thoi 1 ‘nu bơ ngai chă ako\m tơ mam so kơ kon pơ lei kon kông, vang vei kơ jăp tơ drong juăt jo\h ayo\ ‘lơ\ng hơ iă kơ kon pơ lei kon kông Tây nguyên. Hlo\h 10 sơ năm chă mong ako\m, truh dang ei [ok đei hlo\h 1.200 to\ tơ mam so kơ kon pơ lei kon kông, lơ\m no\h đei lơ tơ mam kơ bơ ngai Châu Mạ; đei lơ tơ mam yoa tôch kăp nhen đao, hơ lă lơ\m tơ drong ko\h xa kơ pô, lơ sơ mru\k ch^ng chêng kăp g^t kơ hre\ng sơ năm...

{ok Ngô Đình Hiếu pơ ma, ưh đei kiơ hôk chơt hlo\h mưh ku\ng hăm ‘nho\ng o\h, bôl boăl sơng xa têt hơ dai tơ\ pơ lei kơ dih: “Dang ei truh têt bơih bu bu ku\m ‘nă hal, hăm inh têt truh đei tơ [ât ‘nho\ng o\h oei xa tơ\ te\h đak đe vih ako\m tơ\ âu ‘no\h tôch hơ iă, kơ lih ‘nho\ng o\h oei tơ\ lơ te\h đak, đei jơ năr truh tơ\ âu chă pơ ma nuh, ngôi hơ dai [ât têt hơ dre\ch bơ\n. Inh tơ che\ng vă gơ\h đei thoi âu ‘no\h gơ nơm đei đon tơ re\k đơ\ng kơ dră che\p kơ\l tơ\ dêh char Lâm Đồng. Inh vih tơ\ âu đơ\ng sơ năm 2000 truh dang ei, hơ nơ\ng chă bro\k vih vât păng [ôh Lâm Đồng jang to\k tôch pran. Adrol sơ\ oei mơ mat dêh, hrei ‘nâu rim tơ drong to\k pran ‘lơ\nng ngăl.”

Dêh char Lâm Đồng hrei ‘nâu đei hlo\h 3.000 ‘nu bơ ngai oei xa tơ\ te\h đak đe. Lơ\m dêh char đei 14 an^h te\ch mơ dro đei bơ ngai oei tơ\ te\h đak đe tơ gop jên jang, hăm kơ so# jên jang vă je# 2.000 ti, lơ\m no\h jên đơ\ng kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe hlo\h 70%, ako\m lơ găh dôm tơ drong jang chă tơ mang lăng, pơm hnam tep, et xa, chông tơ moi chă thông păng choh jang xa hăm kơ măy ‘nao.

Kiơ\ [ok Nguyễn Ngọc Mỹ, Pho\ Kơ dră Khul bơ ngai te\ch mơ dro Việt Nam tơ\ te\h đak đe, ku\m hăm tơ drong tơ gu\m, pơ jing tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng khul kơ dră tơ ring, tơ drong Lâm Đồng sơng đei lơ jên jang đơ\ng kon pơ lei oei tơ\ te\h đak đe lơ\m 2 sơ năm tơ je# âu ‘no\h gơ nơm tơ\ tơ ring đei lơ tơ drong pran, ‘lơ\ng hai. Tơ ning tơ mônh kơnh, mưh trong gre kơ dâu hre\nh Liên Khương – Dầy Giây pơm tơ [ưh 2 dêh char Lâm Đồng – Đồng Nai man đang, ưh jor gô đei dơ\ng lơ kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe năm truh tơ\ dêh char ‘nâu jang xa dơ\ng.

“Khul kơ dră te\h đak hlôi đei trong pơm cham gre păr, đang kơ ‘no\h trong gre kơ dâu hre\nh, hăm Lâm Đồng ‘no\h trong gre kơ dâu hre\nh athei jăh pơm mă tơ te\nh yoa lăp pôm cham gre păr đe\ch hơ nat vă gơ\h pơm lăp, mă loi ‘no\h trong te\h vă pơ yoa ăn tơ drong chă tơ mang lăng. Dang ei bơ\n le# tơ che\ng tơ\ te\h đak đe lơ, lơ\m te\h đak tơ dăh đei tơ drong ‘lơ\ng ‘no\h đe chu tơle\ch jên. Yoa tơ drong jang to\k ‘no\h inh tơ che\ng tôch kăl, mă lei pơ gơ\r thoi yơ, tơ mât jên jang thoi yơ ‘no\h athei đei bơ ngai juăt jang pơ ma tơ [ôh ‘mơ\i.”

{ok Nguyễn Văn Yên, Pho\ Kơ dră vei lăng kon pơ lei dêh char Lâm Đồng pơ ma hơ dăh, khei ‘năr âu ki, tơ drong jang hăm bơ ngai Việt Nam tơ\ te\h đak đe hơ nơ\ng đei lơ an^h jang kơ pal kơ dêh char tơ re\k păng chih hơ dăh ‘nâu j^ tơ drong jang athei pơ gơ\r hơ nơ\ng. Mă rơ đăh, Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char hlôi tơ le\ch trong hơ nơ\ng bơ\ jang kiơ\ tơ drong Tơ chơ\t 36 đơ\ng An^h tơm chinh tr^ găh tơ drong jang hăm bơ ngai Việt Nam oei tơ\ te\h đak đe tơ\ dêh char Lâm Đồng đơ\ng 2016 – 2020, hăm tơ drong tơm ‘no\h kho\m bơ\ jang dôm tơ drong nhen: hơ met pơ ‘lơ\ng khul pơ gơ\r bơ\ jang hăm bơ ngai Việt Nam oei tơ\ te\h đak đe; tơ le\ch lơ trong jang đei yoa, ‘lơ\ng, ako\m, krao hơ vơn; pơ jing tơ drong ‘lơ\ng păng tơ gu\m ăn kon pơ lei oei tơ\ te\h đak đe đei tơ drong arih xa sơ đơ\ng, mât oei xa ‘lơ\ng hăm tơ pôl tơ\ te\h đak đe sư oei; hơ to\k tơ drong tơ roi tơ băt; dăr hơ len, chih pơ ke\h ming dôm tơ drong tơ gu\m, khôi luơ\t găh bơ ngai Việt Nam tơ\ te\h đak đe; păng hơ to\k tơ drong mong ako\m jên jang đơ\ng kon pơ lei vă pơ jing pơ lei pơ la, te\h đak... Gơ nơm thoi no\h, lơ tơ drong jang đơ\ng kon pơ lei oei tơ\ te\h đak đe tơ mât jên đei bơ\ jang hiôk hian, hơ nhăk ăn io\k yoa lơ, vang tơ gop ăn tơ drong jang ato\k tơ iung mu\k drăm tơ pôl, chă tơ drong jang păng tơ gop jên ăn te\h đak.

“Kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe hlôi vih jang xa tơ\ dêh char Lâm Đồng păng dang ei đei lơ tơ drong jang đ^ jang xa sơ đơ\ng, đei yoa lơ, tơ gop ku\m hăm dêh char hơ nhăk mu\k drăm tơ pôl to\k pran. Dơ no\ an^h vei lăng kon pơ lei dêh char ‘me\h kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe vih tơ\ pơ lei xa têt, chă hơ len năng dôm tơ drong ‘lơ\ng vă jang xa tơ\ dêh char. Nhôn đei An^h tơ le\ch trong tơ mât jên jang, te\ch mơ dro păng chă tơ mang lăng chă tơ gu\m ăn kon pơ lei ku\m nhen dôm bơ ngai tơ mât jên jang nai truh jang xa tơ\ Lâm Đồng găh tơ drong pơm hla ar păng pơ jing ăn kon pơ lei rim tơ drong ‘lơ\ng hlo\h mưh pơm hla ar jang vă gơ\h jang xa kơ jăp ‘lơ\ng tơ\ dêh char Lâm Đồng.”

Ku\m hăm dôm trong jang rơ hơi ‘lơ\ng đơ\ng Đảng păng te\h đak, tơ drong pơih trong ‘lơ\ng păng tơ gu\m mưh pơm hla ar đơ\ng rim an^h jang kơ pal, ku\m hăm tơ drong pran ‘lơ\ng tơ\ tơ ring vă jang to\k tơ\ dêh char Lâm Đồng, gơh lui tơ\ hơ năp kơnh, dêh char ‘nâu hơ nơ\ng sơng đei dơ\ng lơ jên jang đơ\ng kon pơ lei oei xa tơ\ te\h đak đe lơ\m dôm tơ drong jang tih tơ\ dêh char, vang tơ gop pơ jing dêh char Lâm Đồng roi đunh roi to\k pran, rơ gei păng ‘lơ\ng ro\.

Quang Sáng: Chih

Dơ\ng: Tơ blơ\