VOV4.Bahnar - 'Nao âu, Anih linh vei xơlam 'Măng xơlam teh Thuận An ({ô đo#i vei xơlam teh dêh char Dak Nông) pơih 2 lăm ho\k xut ưh băt kơchư ăn kon pơlei kon kông tơ\ xăh xơlam teh Thuận An, apu\ng Dak Mil. {ar lăm ho\k âu kăp g^t hloh, kơlih xơnăm bơngai ho\k noh đơ\ng hơ ioh truh tơ\ kră; athei tơguăt pơđ^ 3 khul bơngai pơtho, đei [ô đo#i, thây pơtho păng bơngai chơng tơroi.

Truh kơmăng, tơ\ tơring xơlam teh Thuận An, apu\ng Dak Mil, dêh char  Dak Nông (tơje# hăm Campuchia) tơngie\t, mă lei lăm ho\k xut ưh băt kơ chư tơ\ pơlei Sa Pa adoi oei hơ hơ\r to# yuơ tơdrong tơnăp đơ\ng “thây pơtho” noh [ô đo#i vei xơlam teh, krao pơma hăm bơngai ho\k “mih ma duch nă” 'mêm băt dêh. Oei bơngai ho\k noh tơnăp hăm tơdrong pơhrăm yuơ đei kô pơtho dơ\ng lơ\m lăm păng bơngai chơng tơroi tơgu\m. Tơblang răh [ai ho\k “cộng trừ lơ\m pơkăp 5” ăn lăm ho\k, Đại úy Lang Văn Năm – Pho\ kơdră jang ch^nh tr^ kơ Anih linh vei 'Măng xơlam teh Thuận An ăn tơbăt, âu jing lăm ho\k kăp g^t hloh, noh trong pơtho duh athei pha: “Tơdrong kăp g^t hloh kơ lăm ho\k âu noh tơdrong hơvơn ako\m đei lơ kon pơlei lơ\m xơnăm phara băl; đơ\ng hơ ioh ie\ truh đe 'nho\ng pơmai 'lo\, pho\ noh yă kră hloi. 'Nâu jing dôm bơngai hơbo\ duh băt chư bơih mưh lei hiơt hiong. Đe ye\t băt hơdăh tơdrong kăp g^t đơ\ng tơdrong ho\k chư hăm tơdrong erih rim kơ năr. Pơkăl hăm bơngai pơtho lăm ho\k âu noh, adrol đ^ đăng athei dăp đon dăp bơnôh, pơtho tơnăp. Păng minh tơdrong pơkăl kăp g^t hăm bơngai pơtho noh pơm ăn bơngai ho\k lăp đon lăp ho\k yuơ noh truh lăm ho\k ling lang”.

Pơyan âu tơ\ xăh xơlam teh Thuận An, apu\ng Dak Mil (dêh char Dak Nông) mih ma duch nă ưh kơ văn hăm tơdrong [ôm đak ruih ăn tơm cà phê, pe\ tiu, mă lei ăh kơmăng, rim bơngai ho\k lăm xut ưh băt chư duh truh tôm măt. Đei lơ unh hnam, đei hloi klo hơkăn, kon hơ ioh năm ho\k. Pơtih nhen klo hơkăn 'nho\ng Y Nhót păng pơmai H’Brú tơ\ pơlei Sa Pa athei gơnơm yă vei kon vă năm ho\k. Tơpang ti chai hơrăng che\p 'long chih vă chih chư, đang kơ noh io\k ti jo# hơlen kơxo#. 'Nho\ng  Y Nhót tơroi, ie\ xơ\ noh đei năm ho\k mơ\n, mă lei le# ho\k kơplăh kơplơt, dang ei athei ho\k hơlơ\k dơ\ng. Pơđ^ klo hơkăn ưh kơ băt chư, noh erih xa rong 'me kon hơ ioh tơnap tap dêh, noh xơkơ\t kho\m mă năm ho\k: “Hơkăn noh kiơ\ me\ [ă năm jang tơ\ mir, oei inh noh ưh gan năm ho\k. Inh ưh băt chư noh ưh băt pơgang, tang găn hơdrông hăm tơm cà phê, tiu. Ho\k pơhrăm vă băt jo# hơlen cộng-trừ-nhân-chia vă kơnh ba chă te\ch tơmam jo# hơlen âu to hia. Rong kon hơ ioh noh băt pơtho đe xư ho\k pơhrăm. Inh ho\k đei minh [lon bơih, băt kơxo#, chư chih păng băt cộng-trừ-nhân-chia [iơ\ bơih”.

Kô pơtho Trần Thị Mai, tơ\ Hnam trưng jăl kơđeh Nguyễn Văn Trỗi, pơgơ\r 2 lăm ho\k xut ưh băt chư ăn tơbăt: hloh 60 'nu kiơ\ ho\k tơ\ 2 pơlei Sa Pa păng Bu Dak noh ako\m lơ hnưr xơnăm phara băl; đơ\ng 8 xơnăm truh kơpal 50 xơnăm. Tôm bơngai ho\k noh adoi bơngai M’Nông, păng jing tơring kon pơlei kiơ\ dôm tơdrong khop, noh tơdrong pơih lăm đei jo# hơlen hơdăh hloh. Lăm ho\k đei pơih 4 măng lơ\m minh gie\ng, đơ\ng 7 jơ kơmăng truh 9 jơ kơmăng. Atu\m hăm tơdrong axong thây pơtho, [ô đo#i vei xơlam teh năm hơvơn hơlêm vă kon pơlei truh lăm ho\k hơnơ\ng, atu\m hăm noh rim kơmăng pơtruh khul hơlen vei xơđơ\ng tơpôl. Lơ\m kơplăh bơngai oei pơtho tơ\ kơpal noh tơ\ hơla athei đei bơngai tơgu\m vă tơblơ\ nơ\r kon kông, pơtho ăn bơngai ho\k gơh ho\k tơnăp hloh.

Lơ\m dôm xơnăm kơ âu, Anih linh vei 'Măng xơlam teh Thuận An hơnơ\ng jang tơnăp hăm dôm jăl jang tơ\ tơring, tơle\ch lơ tơdrong jang kăp g^t vă tơgu\m kon pơlei hơto\k mu\k drăm  – tơpôl. Lơ\m xơnăm 2017 âu ki hlôi axong ăn 15 to\ rơmo ăn unh hnam hin dơnuh rong tơplih băl, io\k tơgu\m lơ ho\k tro năm ho\k tơ\ hnam trưng. Yơ\ng âu ki, Anih linh hlôi kơdih jang hăm anih pơtho pơhrăm, pơih 2 lăm ho\k xut ưh kơ băt chư ăn kon pơlei lơ\m tơring. Kiơ\ kơ [ok Nguyễn Văn Cường – Pho\ kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Thuận An, apu\ng Dak Mil, âu jing lăm ho\k kăp g^t, athei đei 2 khul pơtho vang jang, đei thây pơtho, [ô đo#i păng bơngai tơgu\m. Tơdrogn đei jơnei kơ lăm ho\k, ưh adro# tơgu\m kon pơlei băt đo\k păng chih chư, hơto\k hlôh vao, mă oei tơgop kăp g^t vă xơnăm âu xăh Thuận An đei jơnei tơdrong pơkăp pơjing tơring pơxe\l 'nao: “Vă xut le# tơdrong ưh kơ băt chư ăn dôm bơngai âu noh tơpă ưh gơh kơ[ah khul jang hadoi, tơguăt hăm tơring noh jing khul linh Vei xơlam teh pơm jang tơ\ xăh. Lơ\m tơdrong jang hơlen, jang atu\m vă pơih dôm lăm ho\k âu adoi đei khul linh vei xơlam teh. Đơ\ng tơdrong pơih lăm ho\k truh hơvơn hơlêm duh kăl linh vei xơlam teh. Dôm lăm âu pơih ăh kơmăng noh Anih linh vei xơlam teh axong linh vei xơđơ\ng tơpôl, vei xơđơ\ng ăn lăm ho\k gơh tơnăp hloh”.

Kiơ\ pơkăp jang, 2 lăm ho\k xut le# ưh kơ băt chư tơ\ 2 pơlei Sa Pa păng Bù Đăk, xăh Thuận An, apu\ng Dak Mil (dêh char Dak Nông) gô pơtôch tro\ ăh 'măng tơbăt năr 30 khei 4, tơbăt  43 xơnăm Năr tơblăh jơnei tơring pơbăh. Gru kơnăl âu kăp g^t, kơlih đơ\ng âu tơring xơlam âu gô pă đei bơngai ưh kơ băt chư, tơdrong hlôh vao kon pơlei dar deh đei hơto\k, tơgop kăp g^t lơ\m tơdrong hơto\k mu\k drăm  – tơpôl păng atu\m hăm [ô đo#i vei xơlam teh gơh xơđơ\ng kơjăp tơ\ tơring xơlam teh kơ teh đak.

Lan chih păng rapor