VOV4.Bahnar – Chư\ Pro#ng ‘no\h apu\ng Nuih mơng kơ Tây Nguyêh. Tơ\ au hlôi đe\i ‘măng pơgơ\r  tơblăh Plei Me sơnăm 1965, ‘măng tơblăh Mi khu\l sư đoàn mă blu\ng tơ\ kơdrăn tơblăh tơring Pơbăh hăm tơdrong jơnei t^h tên. Lơ\m groi te\h [ôm min đo#h sơ\ hlôi jing m^nh tơring kon pơlei oe\i sa hơnu\k hơnoa ‘lơ\ng lie\m.

Dôm năr vă đ^ khe\i puăn, nhôn năm ngôi Plei Me, m^nh anăn ư hơnhang ang hơnhăk chăl sơnăm găh tơring Ia Ga, apu\ng Chư\ Pro#ng, dêh char Gia Lai. Thu\ng Ia Drăng, tơring tơblăh vang kơtang, [ôm [rơ\m pơra\m sơ\ hlôi jing m^nh tơring pơtăm ksu, tiu, chehphe [l^k [la\k, kon pơlei ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng. So\h hlôt nhang tơ\ An^h man tơbăt rim bơngai nuih mơng, [o# đo#i lôch do\ng Te\h đak tơ\ An^h man tơbăt jơne\i Plei Me, yă Phạm Thị Nụ, Kơdră Đảng thôn Đoàn Kết, tơring Ia Ga, pơma: “Nhôn năm oe\i cho\h jang sa ‘nao ‘no\h tơring Plei Me oe\i đe\i Min M79 păng min găr hơnam. M^nh [ar u\nh hnam jang ‘no\h oe\i răm kơ [ôm min. Đơ\ng ro\ng ‘noh mư\h khu\l trinh sat năm tơ\ au chă pre\h [ôm min đang ‘no\h mă đ^ tơpă. Pơlei pơla đe\i tơ pl^h ‘lơ\ng lie\m.”

Lơ\m prăt sơnăm tơblăh Mi, Chư\ Pro#ng jing tơring tơblăh vang kơtang, an^h tơblăh tơgar d^h băl rim loe\l kông, rim kơ groi. Răm [ôm min chong cho\h, Chư\ Pro#ng hlôi jing rơ ông rơ ang mư\h tơblăh vang pơtôch. Mă le\i, hăm joăt joe nuih mơng, [o# đo#i păng kon pơlei apu\ng hlôi hơmet pơ lơ\ng tơnap tap, [rư\ [rư\ hơmet pơ ‘lơ\ng đơ\ng tơblăh vang pơra\m. Mă kăl, dôm sơnăm 1976-1980, kiơ\ drơ\ng m^nh nơ\r [ar păh [ar dêh char so ‘no\h Gia Lai - Kon Tum păng Hà Nam Ninh, vă je# 4.000 ‘nu bơngai ‘no\h kang [o#, bơngai jang đảng păng kon pơlei đơ\ng rim dêh char Nam Định, Ninh Bình păng Hà Nam hlôi năm tơ\ Chư\ Pro#ng vă tơ iung pơ jing tơring cho\h jang sa ‘nao. ‘Nau je\i jing khu\l g^t kăl hlo\h vă pơ jing Chư\ Pro#ng đơ\ng ro\ng tơblăh vang. {ok Lương Văn Quý, Kơdră che\p pơgơ\r Ko\ng đoan Ko\ng ty ksu Chư\ Pro#ng, m^nh lơ\m dôm bơngai mă blu\ng năm oe\i jang sa ‘nao tơ\ apu\ng Chư\ Pro#ng, dêh char Gia Lai tơbăt: “Khe\i 10/1976 khu\l kang [o#, ko\ng nhân mă blu\ng năm truh tơ\ Chư\ Pro#ng. Tru\h năr 31/12 ‘no\h đe\i 3.700 ‘nu ko\ng nhân kơ 5 apu\ng kơ dêh char Hà Nam Ninh ‘no\h đe\i Ý Yên, Bình lục, Lý nhân, Yên Khánh păng Vụ Bản. Dôm sơnăm ‘no\h tơnap tap, trong nơnăm tơnap tap, to\ ‘mi kial chr^h chre\ng, lơ ‘nho\ng o\h ko\ng nhân j^ pơlo\. ‘Ngoăih kơ ‘no\h bơ\n [ôm min, lơ\m mă no\h mir đak lar tơ je# cham gre păr tơblăh, cham gre păr Thanh An, [ôm min oe\i tôch kơ lơ đei tru\h 30 ‘nu ko\ng nhân hlôi lôch răm lơ\m cho\h jang sa tơ\ au.”

Đơ\ng ro\ng hơmet pơ ‘lơ\ng tơring păng tơklăh, apu\ng Chư\ Pro#ng hre\i au đe\i groi te\h vă je# 170.000ha, măt bơngai hlo\h 100.000 ‘nu, er^h sa lơm 180 thôn, pơlei găh 20 tơring, th^ trân hăm 13 hơdre\ch hơdrung er^h sa. Lơ\m lơ sơnăm kơ au, apu\ng Chư\ Pro#ng lơ\m khu\l rim tơring dơ\ng hơlau kơ dêh char Gia Lai găh thue# ăn an^h mong jên te\h đak, ato\k tơ iung mu\k drăm kơtang, hăm jo# hơto\ lơ\m sơnăm hlo\h 14%. Dôm ‘long pơtăm kăl nhen ksu, chehphe, tiu hlôi đe\i pơtăm, jing ‘lơ\ng tơ\ groi te\h tơnap tap đơ\ng ro\ng te\h đak rơngei, dang e\i hlôi jing ‘long pơtăm tơm kơ tơring. Apu\ng je\i to\k bo\k đe\i trong jang kơtang vă ato\k tơ iung te\nh koăng, kơ jăp ‘lơ\ng lơ\m khe\i năr tru\h. {ok Nguyễn Anh Dũng, Kơdră che\p pơgơ\r Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei apu\ng Chư\ Pro#ng, pơma: “Vă hơnơ\ng ato\k tơ iung mu\k drăm, sơđơ\ng tơring sơlam te\h đak lơ\m khe\i năr kơnh, nhôn ako\m lơ\m 3 hơyak kơtang. ‘No\h, ako\m pơtho tơbăt jang kiơ\ khoa ho\k kmăi kmo\k, mă kăl kmăi kmo\k sinh ho\k lơ\m cho\h jang sa păng tơ klep hăm ‘no\h nhôn pơ jing m^nh [ar trong jang pơtăm ‘long hrau hrăo đe\i io\k yua kơ jăp, mă [ar nhôn ako\m tơmơ\t jên jang pơtho pơ jing khu\l jang g^t kăl, mă pêng ‘no\h vă pơ jing ato\k tơ iung mu\k drăm nhôn lăng tơmơ\t jên jang tơ iung pơ jing trong hnam ‘lơ\ng hơ iă vă pơ jing trong yơ yak hơ iă vă chơ tơmam drăm hiôk hian tru\h dôm tơring atăih yăih”

Chư\ Pro#ng, kiơ\ nơ\r kon pơlei bơngai Jarai au akhan ‘no\h Kông t^h. ‘Nau apu\ng mă blu\ng kơ Tây Nguyên đe\i Đảng, Te\h đak pôk ăn anăn Khu\l [o# đo#i kon pơlei Nuih mơng. Apu\ng nuih mơng hăm hơdrin t^h tên đơ\ng [o# đo#i păng kon pơlei lơ\m apu\ng, hlôi tơ pl^h groi te\h [ôm min sơ\ jing groi te\h jing ‘lơ\ng hre\i au. An^h jang hăm kon pơlei, [o# đo#i hăm kon pơlei to\k bo\k kơru\n jơhngơ\m vang iung jang tơdrong vă jang cho\h jang sa t^h, vă tơring Kông t^h- Chư\ Pro#ng ato\k tơ iung kơtang hlo\h dơ\ng.

Bơngai ch^h: Công Bắc

Tơblơ\ nơ\r: Amazư\t