VOV4.Bahnar - Ưh đei unh hơyuh, ưh đei trong nơnăm, ưh đei hnam trưng, ưh đei hnam pơgang, ưh đei hla bar chih măt, hla bar kăng kươk păng kon pơlei duh ưh đei yua vă minh tơdrong tơgu\m yơ hloi, jing tơdrong đei [ôh dôm j^t xơnăm kơ âu tơ\ minh pơlei ăh groi kông Cheng Leng, tơring tơje# hăm 3 apu\ng Chư\ Sê, Phú Thiện păng Mang Yang kơ dêh char Gia Lai. Tơdrong erih tơklăh duh pơm ăn kon hơ ioh lơ\m pơlei ưh băt chư. Tơdrong erih kơ pơlei gô jing kơmăng kơmơ\t mưh ưh đei tơdrong xơkơ\t jang tro\ [lep đơ\ng jơnu\m pơgơ\r tơring.

          Adro# đei minh jăl trong đe\ch vă năm truh pơlei, noh jing rok kiơ\ trong teh, găn groi tơmo rơga. Truh ăh groi kông đei anih kơjung pơhlom 1 rơbâu met, gô [ôh 20 bơbu\ng hnam ăh tong ane# hơgăt teh tơmăn. ‘Nâu noh pơlei Cheng Leng, hơnăn pơlei đei io\k kiơ\ hơnăn kông.

Oei ăh pơyan io\k yua [um [lang noh lơ\m pơlei adro# hơ ioh păng bơngai ‘lo\ đe\ch, dôm bơngai oei lơ\m xơnăm pơm jang noh năm tơ\ mir ngăl. Kiơ\ kơ yă Rmah Kam, bơngai erih tơ\ âu lơ\m je# 30 xơnăm kơ âu, tơdrong erih kon pơlei tơ\ pơlei Cheng Leng roi năr roi tơnap tap yuơ kơ[ah tôm tơdrong păng bơngai noh roi năr roi kơdra#m: “Tơdrong erih tơ\ âu tơnap tap dêh, yă kiơ duh ưh đei, mă kơ[ah đak noh tơnap hloh. Choh pơtăm ưh đei đak, đak nhă ưh mă, hu\m ‘nao ưh măh. Bơngai noh roi năr roi kơdra#m, roi kơ[ah, roi tơnap. Unh hnam inh adro# jang [um, oei [a noh minh hơgăt ie\ noh prăt xơnăm ưh măh xo\ng xa ôh. Mă blu\ng năm truh tơ\ âu đei 10 unh hnam, mă lei dang ei oei adro# unh hnam inh đe\ch”

         Pơlei Cheng Leng đei 9 unh hnam hlôi oei xa đunh xơnăm păng hloh minh j^t unh hnam nai ‘nao to\k oei, bơ\ hnam đang mă lei truh oei kiơ\ kơ pơyan đe\ch. Đ^ pơyan jang noh đe năm tơ\ tơring nai vă jang xa hiôk hloh.

          Minh lơ\m dôm bơngai ‘nao truh oei noh Rmah T’rúi. Xư ăn tơbăt, adrol âu ki xư oei tơ\ pơlei hơla jơ\ng kông, yuơ ưh đei teh choh jang noh xư hơ ‘nhăk kon hơkăn truh oei tơ\ kông Cheng Leng truh dang ei đei 4 xơnăm bơih păng prăt năr năm muih choh bri pơm mir. Lơ\m pơlei ưh đei bơngai pơtho chư noh tôm kon hơ ioh T’rúi ưh băt chư. {ơ\t j^ pơlo\ noh, unh hnam le# đe mon chă klaih kơdih. Mưh j^ hlăm noh năm măh Đ^ tong ane# năr vă hơ ‘nhăk pơjâu ăh pơlei tơje# truh xoi tơbeh hơmet j^. {ơ\t pơjâu pă gơh hơmet, [ơ\t doh klo hơkăn xư pơtơm hơ ‘nhăk bơngai j^ tơ\ hnam pơgang apu\ng Phú Thiện: “Tơ\ tơring nai ưh đei teh choh jang, năm tơ\ âu noh đei teh, pơtơm đei xa. Kon hơ ioh ưh đei bu năm ho\k, tơ\ âu ưh đei hnam trưng duh ưh đei hnam pơgang, j^ pơlo\ noh hơ ‘nhăk pơjâu truh xoi tơbeh kơ yang đơ\ng pơlei tơ\ jơ\ng kông vă hơmet j^. Lai yơ j^ hlăm noh ‘nhăk tơ\ hnam pơgang, mă ataih tôch dêh, ‘nhăk hnam pơgang tơnap dêh, măh hiong minh năr kơ trong.”

Kiơ\ kơ [ok Phùng Trung Toàn, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei xăh Chư\ A Thai, apu\ng Phú Thiện, găh tơring oei xa, pơlei Cheng Leng đei 8 unh hnam hăm hloh 40 măt bơngai đơ\ng pơlei Trớ (xăh Chư\ A Thai) năm oei đơ\ng xơnăm 2004. Kơxo# nai noh kon pơlei ako\m đơ\ng dôm pơlei tăp dăr, mă hăt noh đơ\ng apu\ng Chư\ Sê. Jo# hơlen kiơ\ hơgăt teh, tơring kơ pơlei Cheng Leng dang ei lơ\m tơring kơ Anih vei hơlen bri hmo\ Ayun Pa, lơ\m xăh H’Bông, apu\ng Chư\ Sê, tơje# hăm apu\ng Phú Thiện păng Mang Yang. Yuơ erih tơklăh tơ\ kông noh tơdrong erih kon pơlei kơ[ah tôm tơdrong, ưh đei unh hơyuh, ưh đei trong nơnăm, ưh đei hnam trưng, ưh đei hnam pơgang, ưh đei hla bar chih măt, hla bar kăng kươk păng kon pơlei duh ưh đei yua vă minh tơdrong tơgu\m yơ hloi: “Tơ\ âu tơdrong tơnap tap, kon hơ ioh ưh đei ho\k pơhrăm, unh hơyuh đak xo\ nhă ưh đei. Đơ\ng ‘măng chă hơlen âu nhôn gô chih ako\m tơroi hơdăh ăn anih jang apu\ng vă kơdră kơpal hơlen chă trong hơ ‘nhăk kon pơlei kiơ\ pơkăp tơdrong vei hơlen tơnăp, đei trong hơto\k tơdrong erih ăn kon pơlei vă kon hơ ioh gơh năm ho\k tơ\ hnam trưng.”

          Oei tơklăh hloi tơ\ groi kông Cheng Leng, pơlei “5 ưh” kơ kon pơlei Jarai tơ\ âu roi năr roi jing tơnap tap [ơ\t mă kơxo# măt bơngai roi năr roi kơdra#m, teh bri roi năr roi ie\ vă axong teh ăn tơdrong jang mir mă lei duh ưh kơ măh xo\ng xa. Tơre\k hloh noh. hloh 1/3 kơxo# măt bơngai lơ\m pơlei dang ei noh hơ ioh tơtă ưh băt chư, kơ[ah tơdrong khăm hơmet j^. Mưh jơnu\m pơgơ\r dêh char Gia Lai, apu\ng Chư Sê păng Phú Thiện ưh đei trong jang yơ noh tơdrong erih đe hơ ioh ning nai kơnh duh kơmăng kơmơ\t nhen hơgăt bri tơ\ kông Cheng Leng âu mơ\n.

Lan chih păng rapor