VOV4.Bahnar - Hrâu atu\m hăm tơdrong hăt hot kơ dôm 'năr Têt puih mak truh, jing pơyan kơ tơdrong tơno\, ako\m tơjra#m unh hnam, ja#p pơlei pơla Tây Nguyên hlôi chơt hơ iă, hăt hot pơro\ trong glung, kueng [ôt hơmet xơng xơnăm 'nao chơt hơ iă tơno\ xơnêp xơnua.

            - Mă đơ\ng oei sa tơ\ tơ ring tôch kơ hơ tăih kơ an^h kơ drơ\m apu\ng Kon Plông, de#h char Kon Tum ră mă lei tơ drong chơt hơ iă sa Tết ku\m hlôi tru\h v^h hăm 59 u\nh hnam plei Đăk Tăng, xăh Đăk Tăng. Roi vă je# tru\h Tết Nguyên đán Mậu Tuất, kon pơ lei lơ\m pơ lei hăt hot hơ pu\ih hơ met trong pơ lei, kueng [ôt, hơ met pơ ro\ hnam oei rơ go\h ‘lơ\ng. Lơ\m mum hnam kơ jung [e\nh kơ ge tơ drô. Ku\m hăm jang đang tơ drong jang tơ\ mir ro\h, kon pơ lei răt tơ mam, hơ met ăn bơ\n phe, tơ mam sa kăl ăn kơ u\nh hnam. ‘Nho\ng  A Hương, m^nh ‘nu kon pơ lei lơ\m pơ lei, tơ roi tơ băt: “Sơ năm so đ^ vă je# đ^ bơ\ih, sơ năm ‘nao vă je# tru\h, u\nh hnam nhôn ku\m nhen kon pơ lei lơ\m plei Đăk Tăng bu bu ku\m hăt hot hơ met ăn sơng sa Tết. Hơ met ăn mă mônh ‘no\h j^ hnam hơ yơ ku\m athei đei por tơ yông. ‘Me\h đei por ‘lơ\ng bơ\n athei hơ met ăn đing prung pơ lăh. Hnam hơ yơ ku\m ăn đe tơ dăm năm tơ\ bri chă rơ\ih đing ‘lao hơ van, ‘lơ\ng. đang kơ ‘no\h hơ met bơ\n phe, tơ mam sa. Hnam hơ yơ ku\m đei ie\r, nhu\ng, bip. U|nh hnam hơ yơ đei [o#h ‘no\h hơ met le#h ‘nhu\ng, hnam hơ yơ ư\h kơ đei [o#h ‘no\h hơ met ăn ie\r, bip. Sơ năm ‘nâu ku\m lei lăi nhen rim sơ năm, u\nh hnam đei [o#h ‘no\h pơ gơ\r t^h, u\nh hnam hơ yơ oei mơ mat tat ‘no\h pơ gơ\r to\ se\t to\ se\t đe\ch. Hơ met ăn sơ năm ‘nao u\nh hnam hơ yơ ku\m chhôk hơ iă. Lơ hnam oei hơ drin tơ chă dôm tơ mam sa joăt joe vă ăn kơ bôl buăl sa lơ\m năr Tết, nhen tơ [e\ng bri, pơ mâu bri, tơ ‘mơ\ng hre. Kiơ\ Đảng, kiơ\ te\h đak ku\m hăm jơ\p lơ\m te\h đak hơ met ăn sơng sa Tết, chơt hơ iă de#h!”.

            -  Ku\m hăm kon pơ lei lơ\m te\h đak, kon pơ lei Bahnar tơ\ plei Đe Roh, xăh Lơ Pang, apu\ng Mang Yang, dêh char Gia Lai oei to\k bo\k hơ met tơ mam vă sơng Têt ‘năi. Sơ năm âu ki, to\ ‘mi kial sơ đơ\ng ‘lơ\ng, kon pơ lei pơ tăm bơ\n che\h phe, tiu, [um, [a, hơ [o đei xa ngăl. Yoa thoi no\h năr Têt truh roi hơ iă hlo\h dơ\ng. {ok Blưk, Bí thư Chi [o# plei Đe Roh, tơ roi: “Adrol kơ Têt rim hnam pai hơ met tơ drô ge, răt bơ\n tơ mam xa, đak ‘ngam vă krao băl et xa, ngôi pơ chơt, hơ ri hơ xoang sơng sơ năm ‘nao. Mă lei, hơ lâu hlo\h, nhôn pơ gơ\r Têt hơ dai ăn pơ lei, pơ gơ\r 1 năr adrol kơ têt, hăm dang 20 to\ drô ge, tơ mam xa măh ăn kon pơ lei et xa, ngôi pơ chơt, tôn ch^ng... Mât lơ\m sơ năm ‘nao kon pơ lei adrin jang xa, ato\k tơ iung mu\k drăm, pơ jei băl choh jang, pơ jing pơ lei pơ la pơ dro\ng, te\h đak pran kơ jăp.”

            - Ami Lyna, kon pơ lei tơ\ Plei Brah, xăh Cư Dliê Mnông, apu\ng Cư Mgar, de#h char Dak Lak ku\m to\k bo\k hăt hot hơ met ăn năr sa Tết. Kiơ\ kơ Ami Lyna, vă ba sơ năm so năm păng kơ ku\h sơng sơ năm vă je# tru\h, tơ drong hơ met ‘yâu hnam oei ‘no\h j^ 1 tơ drong kăl kơ u\nh hnam. Sơ năm ‘nâu, u\nh hnam mo\ sơng sa têt ‘mơ ‘met păng ‘me\h vă rim ‘nu bơ ngai lie\m kâu, chơt hơ iă lơ\m sơ năm ‘nao: “U|nh hnam nhôn to\k bo\k sơng hơ met ăn sa Tết nguyên đán 2018. U|nh hnam nhôn vă nu\ng [e\ng Tết ăn pơ đ^ hnam. U|nh hnam nhôn ku\m mơ mat tat kơ na gô sơng sa têt ‘mơ ‘met kiơ\ u\nh hnam đei đe\ch. Klo kăn nhi ku\m răt thim ăn kơ đe kon hơ ‘lơ\p hơ băn ao ‘nao. Lơ\m rim ‘măng sơng tơ moi, kơ tum kơ to\ng năm tết u\nh hnam nhôn hlôi đei nhu\ng, ie\r, ‘nhot, plei ‘long tơ\ hnam bơ\ih. U|nh hnam nhôn ư\h kơ năm chă ngôi tơ\ yơ hơ tăih o#h, mă gô oei tơ\ hnam vang sa tết hăm kơ tum kơ to\ng u\nh hnam, ‘me\h bu bu ku\m chơt hơ iă lơ\m pơ yan pu\ih mak ‘nao.”  

            - Hơ met ăn năr Têt, u\nh hnam Ma Thua, tơ\ plei Ol, xăh Dak D’rô, apu\ng Krông Nô, dêh char Dak Nông răt dơ\ng lơ tơ mam yoa ‘nao. ‘Nho\ng hơ pơi ‘me\h sơ năm ‘nao rim tơ drong hiôk ‘lơ\ng ngăl, vă tơ drong arih xa roi sơ đơ\ng [iơ\:“Sơ năm 2018 hơ pơi ‘me\h to\ ‘mi kial sơ đơ\ng ‘lơ\ng vă ‘long hơ [o, cao su, che\h phe blu\h jing ‘lơ\ng, tơ drong arih xa kơ kon pơ lei roi đei [ôh [iơ\. Têt truh, u\nh hnam răt bơ\n go\ điên ‘nao, răt tivi ‘nao. Năr Têt tơ [âp đe ‘nho\ng o\h, mih ma duch nă truh et xa, ngôi pơ chơt hơ dai hăm hnam tơ no\ tôch kơ chơt.”

            - Te\h, to\ ‘mi kial  hiôk, đei lơ kon pơ lei K’Ho oei tơ\ plei K’Long, xăh Hiệp An, apu\ng Đức Trọng, tde#h char Lâm Đồng adoi ar^h sa hăm tơ drong jang pơ tăm ‘nhot – pơ kao kiơ\ trong cho\h jang sa hăm kơ măy kơ mo\k ‘nao. {ok K’Rốt, kơ dră khu\l jang tơ drong jang mặt trận plei K’Long, tơ roi tơ băt, sơ năm âu ki, gơ nang đơ\ng kơ chăng jang hơ dai hăm rim an^h jang răt pơ đ^ tơ mam kơ na kơ jă pơm tơ le\ch đơ\ng kon pơ lei đei hơ to\k ‘lơ\ng, tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi đei [o#h. Hnam hơ yơ ku\m ‘nu\ng [e\ng chư\ng, răt bơ\n tơ mam yua kăl vă chơt hơ iă lơ\m 3 năr têt: "Kon pơ lei kon kông kiơ\ ‘nho\ng o\h Yuăn pơ tăm ‘nhot, pơ tăm pơ kao, mă loi ‘no\h j^ pơ yan pơ tăm pơ kao năr tết, kơ na tơ drong ar^h sa, tơ mam drăm roi ‘năr roi rơ kăh măh mai, đei tơ mam ‘măn răk. Kon pơ lei kon kông ku\m pơ gơ\r sa tết lei lăi nhen ‘nho\ng o\h Yuăn vang sa tết chơt hơ iă, 1 [ơ\r đon"

          - Lơ Pang j^ xăh mơ mat tat dêh hlo\h kơ apu\ng Mang Yang, dêh char Gia Lai. Vă je# 100% lơ\m kơ so# hlo\h 1.000 ‘nu bơ ngai tơ\ tơ ring ‘no\h j^ kon pơ lei Bahnar. Kiơ\ [ok Đinh Búi, Kơ dră vei lăng kon pơ lei xăh Lơ Pang, sơ năm 2018, khul kơ dră tơ ring păng kon pơ lei Lơ Pang vă adrin pơ jing tơ drong arih xa ph^ tơ no\, jang xa roi đei [ôh. Lơ\m năr Têt âu, xăh chă hơ met Têt ăn kon pơ lei, kăl loi j^ hăm dôm u\nh hnam đei ko\ng, u\nh hnam tơ nu\h, kiơ\ jơ hngâm pơ hno\ng vă đ^ đăng kon pơ lei đei xa têt chơt hơ iă ngăl: “Xăh nhôn đei  8 to\ plei. Vă truh Têt kon pơ lei tôch hơ iă, hơ met bơ\n phe [a, tơ mam xa vă xa Têt. Găh dôm u\nh hnam đei ko\ng, u\nh hnam tơ nuh đei Đảng, Te\h đak tơ gu\m ăn ngăl, xăh nhôn ‘no\h chă chih hơ len rim anăn hnam mơ mat tat gơih ăn kơ pal vă tơ gu\m ăn kon pơ lei xa Têt. Nhôn adrin bơ\ jang ‘lơ\ng kiơ\ nơ\r pơ tho đơ\ng apu\ng. Têt truh nhôn chu\k ăn kon pơ lei đei jơ hngâm pran ‘lơ\ng, kăl loi hăm dôm u\nh hnam đei ko\ng, kon pơ lei tơ\ jơ\p tơ ring, sơ năm ‘nao hiôk chơt, jang xa đei hlo\h.”

          - Jang kiơ\ trong tơ le\ch jang vei lăng Tết Nguyên đán ăn kơ đoan viên, ko\ng nhân, bơ ngai jang, Liên đoàn lao động de#h char Dak Lak to\k bo\k hơ drin tơ le\ch jang rim tơ drong jang tơ\ rim kơ dră ko\ng đoàn. {ok Trần Tuấn Anh, Kơ dră Liên đoàn lao động de#h charh Dak Lak pơ ma: "Tết ngôi hơ dai tơ\ An^h jang kơ măy kơ mo\k Hòa Phú hơ vơn dang hlo\h 300 ko\ng nhân bơ\ jang vang jang lơ\m dôm tơ drong jang hơ len lăng tơ drong jang vei lăng ăn kơ đoan viên bơ ngai jang sơ năm 2017, ko\ng nhân bơ ngai jang tơ [ơ\p băl păng asong tơ mam ăn kơ bơ ngai jang"

            -  Gơ nơm pơ nam choh jang, u\nh hnam ‘nho\ng Rơ Chăm Ty sơ năm âu ki man đei hnam ‘lơ\ng hlo\h tơ\ plei Bêt -Tel, xã Ia Roong, apu\ng Chư Pưh, dêh char Gia Lai. Sơng sơ năm ‘nao Mậu Tuất 2018, ‘nho\ng Rơ Chăm Ty păng hnam tơ no\ sư hlôih pơ ro\ hơ met hnam, cham pơ gar păng pơ dơ\h [iơ\ jang mir vă ngôi pơ chơt Têt: “Sơ năm ‘nao, hnam nhôn răt hơ met bơ\n plei ‘long, [e\ng, mưh đei [iơ\ kơnh te\h ngôi kon nhu\ng, mưh ưh đei ‘no\h chă pai păi bơ\n ‘nhot so\ xa ngôi hăm ‘nho\ng o\h truh hơ dai. ‘Ngoăih kơ ‘no\h, hnam nhôn păng 1,2 u\nh hnam nai vă tơm băl chă thông tơ\ chơ kơi đak kơ tăk, mă ưh ‘no\h tơ\ 1 an^h đe juăt chă ngôi yơ ‘no\h lơ\m dêh char.”

            -  Mo\ Rah Lan H’ Punh, oei tơ\ th^ trân Chư Ty, apu\ng Đức Cơ, de#h char Gia Lai, hlôi tơ le\ch trong jang chă ngôi Têt, ba đe kon năm chă ngôi tơ\ an^h gru groa jơ hnơr ar^hh Chư Bồ, tơ\ xăh Ia Kla, ku\m lơ\m apu\ng Đức Cơ mơ\n. Mo\ ‘me\h vă đe kon hlo#h đei  tơ drong ‘lơ\ng jơ hnơr ar^h g^t kăl đơ\ng jơ nei  Chư Bồ hăm tơ drong rơ ngei Tây Nguyên, rơ ngei tơ ring pơ băh, rơ ngei te\h đak sơ năm 1975, vă kơ băt pơ yom, ‘mêm kơ eng păng pơ jing tơ drong ar^h sa ‘lơ\ng hơ iă hlo\h dơ\ng:  “Têt âu, ^nh hăm u\nh hnam năm tơ mang lăng an^h gru groa jơ hnơr ar^h Chư Bồ. &nh ‘me\h tơ roi tơ băt tru\h hăm bôl buăl je#  tăih găh an^h grua groa jơ hnơr ar^h hlôi tơ klep hăm jơ nei đơ\ng Sư đoàn 320, Quân đoàn 3 lơ\m tơ blăh tang găn Mi do\ng te\h đak. An^h grua groa ‘no\h đei kơ [ang ch^h măt tơ\ tơ mo, hnam ch^h măt. An^h âu hlôi ch^h tơ [o#h jơ nei g^t kăl đơ\ng khu\l linh bơ\n, vă rơ ngei mặt trận pơ mơ\t pơ băh, pơ\ih blu\ng ăn dôm jơ nei đơ\ng ro\ng ‘no\h vă rơ ngei pơ đ^ Tây Nguyên. &nh ‘me\h vă kon pơ lei hlo#h hơ dăh găh tơ drong ‘lơ\ng đơ\ng ‘măng tơ blăh tơ\ Chư Bồ âu”.

          -  Hơ dai hăm choh jang xa, kon pơ lei M’nông tơ\ plei Jun, th^ trơ\n Liên Sơn, apu\ng Lak, dêh char Dak Lak, oei pơ gơ\r jang tơ drong tơ mang lăng lơ\m tơ pôl hai vă hơ to\k [iơ\ mu\k drăm. Lơ hnam kơ jung, tho\ng nan chrăih đơ\ng ‘long hơ pôm păng rôih hnam hlôi hơ nhăk io\k yoa kơ jăp ăn kon pơ lei ku\m nhen vang roi tơ [ôh tơ drong juăt ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng kon pơ lei bơ ngai M’nông. Sơng sơ năm ‘nao Mậu Tuất, mih ma duch nă tơ\ plei Jun hơ lơ\ng pơih ‘măng hnam, pơ gơ\r tôn ch^ng sơng tơ moi. {ok Y Tlap Buôn Dap, {ok pơ gơ\r plei Jun, ăn tơ băt: “Tơ\ plei nhôn sơ năm 2017 tơ drong arih xa kơ kon pơ lei roi to\k [iơ\ kơ sơ năm adrol ki yoa đei Đảng, te\h đak tơ gu\m man ăn hơ bong pơ ro đak vă jang chu\n na, tơ gu\m ăn kon pơ lei pho\ng kơ na kon pơ lei sơ đơ\ng jơ hngâm jang xa. Têt sơ năm ‘nâu druh dăm lơ\m pơ lei vă pơ gơ\r tôn ch^ng ăn tơ moi chă tơ mang lăng truh pơ chơt tơ\ pơ lei. Sơ năm ‘nâu inh ‘me\h kon pơ lei tơ guăt pôm [ơ\r đon jang xa roi to\k, tơ drong arih xa roi ‘lơ\ng [iơ\ kơ sơ năm so, jang kiơ ku\m đei [iơ\ ngăl.”

Dơ\ng hăm Thuem tơ blơ\